अमेरिकी  राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले भारत र पाकिस्तानलाई लडाइँ रोक्न आग्रह गरेका छन् र दुबै देशबीच शान्ति सम्झौता गराउन मद्दत गर्न तयार रहेको बताएका छन्। यो टिप्पणी उनले भारतले बुधबार पाकिस्तानमा हवाई आक्रमण गरेपछि गरेका हुन्।

भारतले पाकिस्तानका कम्तीमा नौ स्थानमा क्षेप्यास्त्र आक्रमण गरेको छ, जहाँ “भारतविरुद्धको आतंकवादी आक्रमण योजना बनाइएको थियो” भनी भारतको रक्षा मन्त्रालयले जनाएको छ। त्यस्तै, पाकिस्तानको सेनाले ती आक्रमणमा कैयौं को मृत्यु भएको, जसमा महिला र बालबालिका पनि रहेका छन्, र ती आक्रमणलाई “युद्धको कार्य” भनेको छ।

पाकिस्तानले भारतको आक्रमणलाई ‘युद्धको कार्य’ भनेको छ र भारतीय लडाकु विमानहरू खसालिएको दाबी गरेको छ

भारत-नियन्त्रित कश्मीरको पुलवामा जिल्लामा धातुको भग्नावशेषहरू जमीनमा फैलिएको देखिन्छ। पाकिस्तानको सेनाले पाँच भारतीय लडाकु विमान खसालिएको दाबी गरेको छ।

ट्रम्पले बुधबार पत्रकारहरूसँग भने, “यो निकै डरलाग्दो छ। मेरो धारणा यो हो कि म दुबैसँग मिल्छु। म दुबैलाई राम्ररी चिन्छु र म चाहन्छु कि उनीहरूले यो समस्याको समाधान गरून्। म चाहन्छु कि उनीहरूले लडाइँ रोकिन्। आशा छ कि अहिले नै रोक्न सक्छन्। दुबै देशसँग हाम्रो राम्रो सम्बन्ध छ, र यदि म केही मद्दत गर्न सक्छु भने म तयार छु। म पनि त्यहाँ हुनेछु।”

पाकिस्तान-नियन्त्रित कश्मीरको राजधानी मुजफ्फराबादमा भारतीय आक्रमणबाट क्षतिग्रस्त बिलाल मस्जिदको छानो देखिन्छ।

भारत र पाकिस्तानबीचको तनाव अप्रिलमा तीव्र भएको थियो जब एक बन्दुकधारीले भारत-नियन्त्रित कश्मीरमा २६ जना भारतीय हिन्दू पर्यटकहरूको हत्या गरेका थिए। भारतले उक्त आक्रमणको दोष पाकिस्तानमाथि लगाएको थियो, र अन्ततः पाकिस्तानसँग सम्बद्ध एक आतङ्कवादी समूहले उक्त आक्रमणको जिम्मेवारी लिएको थियो।

बुधबारको भारतीय आक्रमणपछि, पाकिस्तानले पाँच भारतीय लडाकु विमान खसालिएको दाबी गर्दै भनेको छ कि भारतको कदमलाई जवाफ दिनु उसका अधिकारभित्र पर्छ।

पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शहबाज शरीफले भने, “भारतद्वारा लादिएको युद्धको कार्यको बलियो जवाफ दिन पाकिस्तानलाई पूरा अधिकार छ, र एउटा कडा जवाफ दिइँदैछ।”

पछिल्लो तनावको कारण

गत महिना भारतीय-नियन्त्रित कश्मीरको पहलगाममा पर्यटकहरूमाथि भएको घातक आतंककारी आक्रमणपछि भारत र पाकिस्तानबीच तनाव बढेको हो। भारतले उक्त आक्रमणमा पाकिस्तान-आधारित आतंककारीहरू संलग्न रहेको प्रमाण रहेको दाबी गरेको छ, जबकि पाकिस्तानले यसलाई अस्वीकार गरेको छ।

नयाँ चरणको संघर्ष

विशेषज्ञहरूले यस पटकको आक्रमणलाई पहिलेभन्दा फरक र ठूलो क्षेत्रलाई समेट्ने प्रतिक्रिया मानेका छन्। भारतले लश्कर-ए-तैयबा, जैश-ए-मोहम्मद र हिज्बुल मुजाहिदीनसँग सम्बन्धित लक्ष्यहरूमा आक्रमण गरेको दाबी गरेको छ।

भारतका अनुसार, सबैभन्दा गहिरो आक्रमण बहावलपुरको जैश-ए-मोहम्मद मुख्यालयमा भएको हो, जुन पाकिस्तानभित्र १०० किलोमिटर टाढा छ।

प्रतिकार र सम्भावित संघर्ष

पाकिस्तानी विश्लेषकहरूले भारतको आक्रमणको जवाफमा पाकिस्तानले पनि प्रतिकारात्मक आक्रमण गर्ने सम्भावना रहेको बताएका छन्।

दुवै देशबीचको यो नयाँ तनाव २०१९ को पुलवामा आक्रमणपछि भएको तनावभन्दा गम्भीर रहेको बताइँदैछ।

कूटनीतिक समाधानको आशा

विशेषज्ञहरूका अनुसार, स्थिति अझै थप बिग्रिन सक्छ, तर कूटनीतिक प्रयासले तनावलाई कम गर्न मद्दत गर्न सक्छ। भारत र पाकिस्तानबीचको यो ताजा संकट सन् २००२ पछि सबैभन्दा खतरनाक मानिएको छ।