लेबनानको स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार मार्च २ देखि हालसम्म इजरायली आक्रमणमा कम्तीमा ३ हजार ५२६ जनाको मृत्यु भएको छ भने १० हजार ७३३ जना घाइते भएका छन्। पछिल्ला महिनाहरूमा दक्षिणी लेबनान, बेका उपत्यका र बेरुत आसपासका क्षेत्रहरू सबैभन्दा बढी प्रभावित भएका छन्।

युद्धविरामको घोषणासँगै शान्तिको आशा जागे पनि जमिनमा भने स्थिति फरक देखिएको छ। इजरायली हवाई आक्रमण र गोलाबारी अझै जारी रहेकाले हजारौं सर्वसाधारण सुरक्षित आश्रय खोज्न बाध्य भएका छन्।

यसबीच Hezbollah का महासचिव Naim Qassem ले प्रस्तावित युद्धविरामलाई “नाटक” र “धोका” भन्दै पूर्ण रूपमा अस्वीकार गरेका छन्।

उनले जारी गरेको वक्तव्यमा भनेका छन्, “जबसम्म इजरायलले लेबनानमाथिको बमबारी र सैन्य आक्रमण बन्द गर्दैन, उत्तरी इजरायल हाम्रा लडाकुहरूको निशानाबाट बाहिर रहने छैन।”

कासेमले युद्धविराम सम्झौताले लेबनानको सार्वभौमिकता र सुरक्षाको ग्यारेन्टी नगर्ने दाबी गर्दै अमेरिका र इजरायलले राजनीतिक दबाब सिर्जना गर्न मात्र यस्तो पहल गरेको आरोप लगाए।

हिजबुल्लाहको यो अडानले युद्धविराम कार्यान्वयन हुने सम्भावनामा थप प्रश्न खडा गरेको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार युद्धविराममा लेबनानी सरकार र इजरायली पक्ष सहमत भए पनि हिजबुल्लाहजस्तो शक्तिशाली सशस्त्र समूहको समर्थन नपाउँदा सम्झौता व्यवहारमा लागू गर्न कठिन हुन सक्छ।

अमेरिकाको मध्यस्थतामा लेबनान र इजरायलबीच नयाँ युद्धविरामको घोषणा गरिए पनि युद्धभूमिमा हिंसा रोकिएको छैन। इजरायली सेनाले दक्षिणी लेबनान, बेरुत आसपास तथा अन्य क्षेत्रमा हवाई र तोप आक्रमणलाई निरन्तरता दिएको छ भने हिजबुल्लाहले प्रस्तावित युद्धविरामलाई “नाटक” भन्दै अस्वीकार गरेको छ।

लेबनानको स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार मार्च २ यता इजरायली आक्रमणमा कम्तीमा ३,५२६ जनाको मृत्यु भएको छ भने १०,७३३ भन्दा बढी घाइते भएका छन्। हजारौं परिवार विस्थापित भएका छन् भने देशका धेरै बस्तीहरू ध्वस्त बनेका छन्।

हिजबुल्लाह : ‘इजरायलले बमबारी रोक्दैन भने हामी पनि रोकिन्नौँ’

हिजबुल्लाहका महासचिव Naim Qassem ले वाशिङ्टनमा भएको युद्धविराम समझदारीलाई “झुटो र अपमानजनक सम्झौता” भन्दै अस्वीकार गरेका छन्।

उनले चेतावनी दिँदै भने, “जबसम्म इजरायलले लेबनानमाथिको आक्रमण बन्द गर्दैन, उत्तरी इजरायल हाम्रो निशानाबाट बाहिर रहने छैन।”

हिजबुल्लाहले युद्धविरामको नाममा राजनीतिक दबाब सिर्जना गरेर युद्धमैदानमा हासिल गर्न नसकेको उपलब्धि वार्ताबाट लिन खोजिएको आरोप लगाएको छ।

लेबनान सरकारको अन्तिम प्रयास

लेबनानी प्रधानमन्त्री Nawaf Salam ले भने युद्धविरामको पहललाई देशका लागि अन्तिम अवसरको रूपमा चित्रण गरेका छन्।

उनले कूटनीतिक समाधान नै लेबनानका लागि सबैभन्दा कम क्षतिको विकल्प भएको बताउँदै सम्झौता अस्वीकार गर्नेहरूले त्यसको परिणामको जिम्मेवारी लिनुपर्ने चेतावनी दिएका छन्।

यसैबीच दक्षिणी लेबनानको डिब्बिन क्षेत्रमा इजरायली सेना पछि हटेपछि लेबनानी सेना पहिलो पटक पुनः तैनाथ गरिएको छ। तर युद्ध रोकिएको छैन।

इजरायलको आक्रमणमा विद्यार्थीको मृत्यु

इजरायली आक्रमणको अर्को पीडादायी घटनामा बेरुतकी विश्वविद्यालय छात्रा थियोडोसिया करामको मृत्यु भएको छ। अन्तिम परीक्षा सकेको केही समयमै उनी इजरायली आक्रमणको शिकार बनेकी थिइन्।

उनका साथीहरूले उनलाई “सधैं मुस्कुराइरहने र सबैको प्रिय साथी” को रूपमा सम्झिएका छन्। उनी मार्चदेखि जारी इजरायली आक्रमणमा मारिएका हजारौं नागरिकमध्ये एक हुन्।

गाजामा पनि आक्रमण जारी

यसैबीच दक्षिणी गाजाको Khan Younis क्षेत्रमा विस्थापित प्यालेस्टिनीहरू बसोबास गरिरहेका पालहरूलाई लक्षित गरी गरिएको इजरायली आक्रमणमा एक जनाको मृत्यु भएको छ भने १६ जना घाइते भएका छन्।

स्थानीय स्रोतहरूका अनुसार अधिकांश पीडित महिला र बालबालिका रहेका छन्।

इरानको चेतावनी : लेबनानमा शान्ति नभएसम्म क्षेत्र शान्त हुँदैन

इरानको Islamic Revolutionary Guard Corps ले इजरायल लेबनानी भूमिबाट नफर्केसम्म मध्यपूर्वमा शान्ति सम्भव नरहेको जनाएको छ।

इरानी सञ्चारमाध्यमका अनुसार तेहरान र वाशिङ्टनबीच भइरहेको वार्तामा लेबनान युद्ध अन्त्य गर्ने विषय पनि समावेश छ। इरानले लेबनानमा युद्ध जारी रहे अमेरिका–इरानबीचको स्थायी सम्झौता पनि कठिन हुने संकेत दिएको छ।

ओमानमा तेल टर्मिनल नजिक विस्फोट

यसैबीच ऊर्जा बजारलाई असर पार्न सक्ने अर्को घटनामा ओमानको प्रमुख तेल निर्यात केन्द्र Mina Al Fahal नजिक विस्फोट भएको छ।

प्रारम्भिक जानकारीअनुसार एकल-बोया मोरिङ क्षेत्रमा भएको विस्फोट सम्भावित ड्रोन आक्रमणसँग सम्बन्धित हुन सक्ने आशंका गरिएको छ। घटनापछि कच्चा तेल लोडिङ कार्य अस्थायी रूपमा स्थगित गरिएको छ।

यदि यो आक्रमण पुष्टि भयो भने विश्व ऊर्जा आपूर्तिमा थप दबाब सिर्जना हुन सक्ने विश्लेषण गरिएको छ।

अमेरिकी राजनीतिमा पनि असर

अमेरिकी राष्ट्रपति Donald Trump ले इरानविरुद्ध सैन्य कारबाही सीमित गर्न खोज्ने अमेरिकी सांसदहरूलाई “अदेशभक्त” भन्दै आलोचना गरेका छन्।

ट्रम्पले भने, “हामी कुनै न कुनै रूपमा जित्नेछौं। चाहे सैन्य रूपमा होस् वा सम्झौतामार्फत।”

युद्धविराम कि ठूलो क्षेत्रीय युद्ध ?

पछिल्ला घटनाक्रमले लेबनान, इजरायल, इरान, अमेरिका र हिजबुल्लाहबीचको द्वन्द्व नयाँ मोडमा पुगेको देखिएको छ। कूटनीतिक प्रयास जारी रहे पनि जमिनमा युद्ध रोकिएको छैन।

विश्लेषकहरूका अनुसार आगामी केही दिन निर्णायक हुनेछन्। यदि वार्ता सफल भए लेबनानमा कमजोर तर सम्भावित युद्धविराम स्थापित हुन सक्छ। तर वार्ता विफल भए मध्यपूर्व अझ व्यापक क्षेत्रीय युद्धतर्फ धकेलिन सक्ने जोखिम बढ्दै गएको छ।