अविरल वर्षाले देशभर जनजीवन अस्तव्यस्त : ६ जनाको मृत्यु, २१ घाइते, चितवनमा २४ घण्टामै ३१९.८ मिमि वर्षा, १३ भन्दा बढी राजमार्ग अवरुद्ध

काठमाडौं । देशभर सक्रिय मनसुनी प्रणालीका कारण लगातार दुई दिनदेखि परेको अविरल वर्षाले नेपालका विभिन्न जिल्लामा जनजीवन गम्भीर रूपमा प्रभावित बनेको छ। बाढी, पहिरो र डुबानका घटनामा वृद्धि भएसँगै हालसम्म कम्तीमा ६ जनाको मृत्यु भएको छ भने २१ जना घाइते भएका छन्। विभिन्न जिल्लामा अझै उद्धार तथा खोजी कार्य जारी रहेकाले क्षतिको विवरण बढ्न सक्ने सरकारी निकायहरूले बताएका छन्।

लगातारको वर्षासँगै देशभरका नदी–नालामा पानीको सतह तीव्र रूपमा बढेको छ। बाढी–पहिरोका कारण १३ भन्दा बढी प्रमुख राजमार्ग पूर्ण रूपमा अवरुद्ध भएका छन् भने दर्जनौं बस्ती उच्च जोखिममा परेका छन्। कतिपय स्थानमा स्थानीय प्रशासनले सतर्कता अपनाउन आग्रह गर्दै जोखिमयुक्त क्षेत्रका बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानतर्फ सर्न अनुरोध गरेको छ।

चितवनमा २४ घण्टामै ३१९.८ मिलिमिटर वर्षा

जल तथा मौसम विज्ञान विभागका अनुसार सोमबार बिहान ८ बजेदेखि मंगलबार बिहान ८ बजेसम्म चितवनको नारायणी फिल्ड अफिस केन्द्रमा ३१९.८ मिलिमिटर वर्षा मापन भएको छ, जुन पछिल्लो समयकै सबैभन्दा धेरै वर्षामध्ये एक हो।

देशभर रहेका ३३५ वटा वर्षा मापन केन्द्र (४५ मानव सञ्चालित र २९० स्वचालित) मध्ये यही केन्द्रमा सबैभन्दा बढी वर्षा रेकर्ड भएको विभागले जनाएको छ। चितवन आसपासका थप तीन केन्द्रमा पनि २०० मिलिमिटरभन्दा बढी वर्षा भएको छ भने देशभरका २३ वटा केन्द्रमा १०० मिलिमिटरभन्दा बढी वर्षा मापन गरिएको छ।

मौसमविद्हरूका अनुसार बंगालको खाडीबाट आएको अत्यधिक जलवाष्प र नेपालमाथि सक्रिय मनसुनी न्यूनचापीय प्रणालीका कारण छोटो अवधिमै अत्यधिक वर्षा भएको हो।

भरतपुरका बस्ती डुबानमा, घरभित्रै पस्यो पानी

अत्यधिक वर्षाका कारण चितवनको भरतपुर महानगरपालिका–११ का गोर्खाली टोल, मृगकुञ्जलगायतका बस्ती जलमग्न भएका छन्। सडकमा घुँडासम्म पानी जमेको छ भने धेरै घरभित्र पानी पसेपछि स्थानीयवासी समस्यामा परेका छन्।

स्थानीयका अनुसार पानीको उचित निकास नहुनु, पुराना कुला तथा नहर पुरेर सडक निर्माण गर्नु, साइफन प्रणाली बन्द हुनु, जथाभावी प्लटिङ र नालीको सरसफाइ नहुनुले हरेक वर्षायाममा डुबानको समस्या दोहोरिने गरेको छ।

गैँडाकोटमा ३५ जना विस्थापित

पूर्वी नवलपरासीको गैँडाकोट नगरपालिका का विभिन्न क्षेत्रमा बाढी पस्दा ३५ जना विस्थापित भएका छन्। भृकुटीचोक, बेल्डिहा, प्रगति टोल, झापर्दी टोललगायत क्षेत्र सबैभन्दा बढी प्रभावित भएका छन्।

प्रहरीका अनुसार सोमबार राति जंगल क्षेत्रबाट आएको बाढी र नालाको पानी बस्तीमा पस्दा नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरीको संयुक्त टोलीले उद्धार कार्य सञ्चालन गरेको थियो। विस्थापितहरू हाल आफन्त तथा छिमेकीको घरमा आश्रय लिएर बसिरहेका छन्।

पृथ्वी राजमार्गमा रातभर सवारी रोकियो, मुग्लिन–नारायणगढ सडक खुले पनि जाम

धादिङमा पहिरो खस्ने जोखिम बढेपछि सोमबार रातिदेखि पृथ्वी राजमार्ग मा सवारी सञ्चालन रोकिएको थियो। मंगलबार बिहानबाट सडक खुले पनि नागढुंगा–नौबिसे क्षेत्रमा सवारीको अत्यधिक चाप देखिएको छ।

यस्तै, मुग्लिन–नारायणगढ सडकखण्ड अन्तर्गत तुइनखोला, केराबारी र जलबीरेमा गएको पहिरो हटाइएपछि सडक दुईतर्फी सञ्चालनमा आएको छ। यद्यपि रातभर रोकिएका हजारौं सवारीसाधनका कारण अझै लामो जाम रहेको छ।

नदी किनारका बस्तीलाई सतर्क रहन आग्रह

जल तथा मौसम विज्ञान विभाग तथा राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले चितवन, नवलपरासी, धादिङ, मकवानपुर, काभ्रे, सिन्धुली, गोरखा, तनहुँ, लमजुङ, स्याङ्जालगायत जिल्लाका नदी तटीय क्षेत्र मा उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेका छन्।

नारायणी, त्रिशूली, राप्ती, कालीगण्डकी तथा अन्य साना–ठूला नदीमा बहाव अझै बढ्न सक्ने भएकाले नदी किनार, पहिरोको जोखिम भएका बस्ती र डुबान सम्भावित क्षेत्रमा बसोबास गर्ने नागरिकलाई सुरक्षित स्थानमा जान तयारी अवस्थामा रहन अनुरोध गरिएको छ।

अझै केही दिन भारी वर्षाको सम्भावना

मौसमविद्हरूका अनुसार मनसुनी प्रणाली अझै सक्रिय रहेकाले आगामी केही दिन कोशी, मधेश, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेश का धेरै स्थानमा भारीदेखि अति भारी वर्षा हुने सम्भावना रहेको छ। यससँगै आकस्मिक बाढी, पहिरो, डुबान, सडक अवरोध तथा नदी कटानको जोखिम कायमै रहने भएकाले आवश्यकबाहेक यात्रा नगर्न र सरकारी निकायका सूचना तथा चेतावनीको पालना गर्न सर्वसाधारणलाई आग्रह गरिएको छ।

विपद् व्यवस्थापन निकायका अनुसार वर्षाका कारण जनधनको क्षति थप बढ्न सक्ने भएकाले स्थानीय प्रशासन, सुरक्षा निकाय र उद्धार टोलीलाई उच्च सतर्क अवस्थामा राखिएको छ भने प्रभावित क्षेत्रमा राहत तथा उद्धार कार्यलाई तीव्र बनाइएको छ।