बंगलादेश पछिल्ला दिनहरूमा गम्भीर राजनीतिक अस्थिरता, हिंसा र साम्प्रदायिक तनावको चपेटामा परेको छ। विशेषगरी पछिल्ला सात दिनमा राजधानी ढाका सहित देशका विभिन्न भागमा राजनीतिक आन्दोलन, प्रदर्शन, हत्या र अल्पसंख्यक समुदायमाथि भएको हिंसाका घटनाले राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय चिन्ता बढाएको छ।

पछिल्लो साता बंगलादेशको मिमेन्सिङ जिल्लामा दीपु चन्द्र दास नामका एक हिन्दू युवकको भीडद्वारा कुटपिट गरी हत्या गरिएको घटनाले देशभर आक्रोश फैलिएको छ। उक्त घटनाको भिडियो सामाजिक सञ्जालमार्फत व्यापक रूपमा फैलिनुका साथै त्यसले हिन्दू समुदायमा त्रासको वातावरण सिर्जना गरेको छ। यसै क्रममा राजबारी जिल्लाको पाङ्शा उपजिल्लामा पनि अर्का एक हिन्दू पुरुषको भीडद्वारा हत्या गरिएको पुष्टि भएको छ। यी घटनाहरूलाई लिएर मानवअधिकारकर्मी, नागरिक समाज र धार्मिक समुदायहरूले गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।

ढाका र आसपासका क्षेत्रमा यी हत्याविरुद्ध विरोध प्रदर्शनहरू भएका छन्। ‘नेशनल हिन्दू महाजोट’ लगायतका हिन्दू संगठनहरूले दोषीलाई कडा कारबाही गर्न माग गर्दै सडक प्रदर्शन गरेका छन्। प्रदर्शनका क्रममा कतिपय स्थानमा प्रहरीसँग झडपसमेत भएको छ। स्थानीय प्रशासनले सुरक्षा व्यवस्था कडा बनाएको जनाएको छ तर अल्पसंख्यक समुदायले आफूहरू अझै असुरक्षित महसुस गरिरहेको बताइरहेका छन्।

यसैबीच बंगलादेशको समग्र राजनीतिक अवस्था पनि अत्यन्त तनावपूर्ण बनेको छ। विद्यार्थी नेता शरीफ उस्मान हादीको हत्या भएपछि राजधानी ढाका लगायत ठूला सहरहरूमा व्यापक प्रदर्शन, तोडफोड र आगजनीका घटनाहरू भएका छन्। सरकारी कार्यालय, सञ्चार माध्यमका भवन र सवारी साधनहरू लक्षित भएका समाचारहरू आएका छन्। प्रदर्शनकारीहरूले सरकारको असक्षमता, न्याय नदिइएको अवस्था र दण्डहीनताको विरोध गर्दै आएका छन्।

बंगलादेशमा हाल अन्तरिम सरकारको नेतृत्व प्रख्यात अर्थशास्त्री तथा नोबेल शान्ति पुरस्कार विजेता मोहम्मद युनुसले गरिरहेका छन्। तर उनको नेतृत्वमा रहेको अन्तरिम सरकारले सुरक्षा अवस्था नियन्त्रण गर्न नसकेको आरोप विपक्षी दल र आलोचकहरूले लगाइरहेका छन्। सरकारले भने यी घटनालाई आपराधिक गतिविधि भन्दै साम्प्रदायिक रंग दिन नहुने बताउँदै आएको छ।

छिमेकी मुलुक भारतले बंगलादेशमा अल्पसंख्यक समुदायमाथि भइरहेको हिंसाप्रति गहिरो चिन्ता व्यक्त गरेको छ। भारतीय परराष्ट्र मन्त्रालयले पछिल्ला सात दिनमा बंगलादेशमा हिन्दू समुदायविरुद्ध भएको हिंसालाई “निरन्तर र चिन्ताजनक” भन्दै कडा प्रतिक्रिया दिएको छ। भारतले बंगलादेश सरकारलाई अल्पसंख्यकको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न आग्रह गरेको छ। भारतका अधिकारीहरूले यस विषयलाई अन्तर्राष्ट्रिय मानवअधिकार सरोकारको विषयसमेत बताएका छन्।

यसै सन्दर्भमा भारतको कोलकाता लगायत विभिन्न सहरहरूमा बंगलादेशमा भएको हिंसाविरुद्ध प्रदर्शनहरू भएका छन्। कोलकातास्थित बंगलादेश उप–उच्चायोग कार्यालय नजिक प्रदर्शन हुँदा ट्राफिक अवरुद्ध हुनुका साथै केही स्थानमा झडपसमेत भएको छ।

बंगलादेशको राजनीतिक परिदृश्य थप जटिल बनाउने अर्को घटनाक्रम भनेको बंगलादेश नेशनलिस्ट पार्टीका प्रभावशाली नेता तारिक रहमान लामो समयपछि देश फर्किनु हो। उनको आगमनसँगै समर्थक र विरोधीबीच तनाव बढेको छ। आगामी आम निर्वाचन नजिकिँदै जाँदा राजनीतिक दलहरूबीच शक्ति प्रदर्शन र सडक संघर्षको सम्भावना अझ बढेको विश्लेषकहरूले बताएका छन्।

मानवअधिकार विश्लेषकहरूका अनुसार पछिल्ला डेढ–दुई वर्षदेखि बंगलादेशमा भीड हिंसा, धार्मिक असहिष्णुता र राजनीतिक बदला लिने प्रवृत्ति तीव्र रूपमा बढ्दै गएको छ। पछिल्ला सात दिनका घटनाहरूले राज्य संयन्त्र कमजोर बन्दै गएको र अल्पसंख्यक समुदाय सबैभन्दा बढी जोखिममा परेको देखाउँछ।

बंगलादेश करिब साढे सत्र करोड जनसंख्या भएको देश हो, जहाँ मुस्लिम बहुसंख्यक भए पनि ठूलो संख्यामा हिन्दू, बौद्ध र इसाइ समुदाय बसोबास गर्छन्। तर वर्तमान अस्थिरताले देशको सामाजिक सहअस्तित्वमा गम्भीर प्रश्न खडा गरेको छ।

समग्रमा हेर्दा, बंगलादेश अहिले राजनीतिक संक्रमण, हिंसा र साम्प्रदायिक तनावको गहिरो संकटमा प्रवेश गरेको देखिन्छ। पछिल्ला सात दिनका घटनाक्रमले अल्पसंख्यक सुरक्षा, कानूनको शासन र आगामी निर्वाचनको विश्वसनीयतामाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ। यदि अवस्था यथाशीघ्र नियन्त्रणमा नआए, यसले देशभित्र मात्र होइन, दक्षिण एशियाली क्षेत्रीय स्थिरतामै असर पार्ने खतरा बढ्दै गएको छ।