मध्यपूर्वमा जारी गाजा युद्ध अन्त्यतर्फ महत्वपूर्ण मोड आएको दाबी गर्दै अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले हमाससहित गाजामा सक्रिय सबै सशस्त्र समूहको पूर्ण निःशस्त्रीकरण (Complete Disarmament) सम्बन्धी सहमति भएको बताएका छन्। यदि यो सहमति कार्यान्वयनमा पुग्यो भने, गाजा युद्ध सुरु भएयताको सबैभन्दा ठूलो राजनीतिक तथा सुरक्षा उपलब्धिका रूपमा हेरिने विश्लेषण गरिएको छ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमार्फत सार्वजनिक गरेको वक्तव्यमा “शान्ति बोर्ड (Board of Peace)” ले हमास र अन्य सशस्त्र समूहको पूर्ण निःशस्त्रीकरणमा सहमति जुटाएको उल्लेख गर्दै, निःशस्त्रीकरण प्रक्रिया पूरा भएसँगै इजरायली सेना गाजाबाट फिर्ता हुने बताएका छन्।

उनले यसलाई “गाजामा नयाँ प्यालेस्टिनी सरकार स्थापना हुने दिशामा अत्यन्त महत्वपूर्ण कदम” भएको उल्लेख गरेका छन्।

हमासको पनि सहमति

बीबीसीसँग कुरा गर्दै हमासका एक वरिष्ठ अधिकारीले संगठनले गाजामा पूर्ण रूपमा हतियार त्याग्ने योजनामा सहमति जनाएको पुष्टि गरेका छन्। उनका अनुसार यसबारेको औपचारिक घोषणा केही समयमै सार्वजनिक गरिनेछ।

यदि औपचारिक घोषणा सार्वजनिक भयो भने, हमासले आफ्नो स्थापनाकालदेखि पहिलो पटक पूर्ण निःशस्त्रीकरण स्वीकार गरेको ऐतिहासिक घटना हुनेछ। यही विषय विगतका सबै शान्ति वार्तामा सबैभन्दा ठूलो अवरोध बन्दै आएको थियो।

अमेरिकाको चेतावनी : इजरायल पछि हट्नुपर्छ

अमेरिकी अधिकारीहरूका अनुसार युद्धविराम योजनाअन्तर्गत हमासको निःशस्त्रीकरणसँगै इजरायलले पनि गाजाबाट आफ्नो सैन्य उपस्थिति हटाउनुपर्ने सहमति भएको छ।

यदि इजरायलले सहमतिअनुसार सेना फिर्ता नगरेमा राष्ट्रपति ट्रम्प “अत्यन्त निराश हुने” अमेरिकी अधिकारीहरूले बताएका छन्।

इजरायलको प्रतिक्रिया अझै सार्वजनिक छैन

यद्यपि, यस विषयमा इजरायली सरकारले अहिलेसम्म कुनै आधिकारिक प्रतिक्रिया दिएको छैन। त्यसैले ट्रम्पले घोषणा गरेको योजना व्यवहारमा कसरी कार्यान्वयन हुन्छ भन्नेबारे अझै अनिश्चितता कायम रहेको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।

युद्धविरामको दोस्रो चरण

अमेरिकी मध्यस्थतामा अघि बढिरहेको गाजा युद्धविराम योजनाको दोस्रो चरण अन्तर्गत हमासको पूर्ण निःशस्त्रीकरण मुख्य शर्तका रूपमा राखिएको थियो। लामो समयदेखि यही विषयमा सहमति हुन नसक्दा शान्ति प्रक्रिया बारम्बार अवरुद्ध हुँदै आएको थियो।

शान्तिको नयाँ सम्भावना, तर चुनौती अझै बाँकी

बीबीसीका गाजा संवाददाताका अनुसार अहिले नै यो सहमति पूर्ण रूपमा सफल हुन्छ भनेर निष्कर्ष निकाल्न हतार हुनेछ। तर हमासले पहिलो पटक सार्वजनिक रूपमा पूर्ण निःशस्त्रीकरण स्वीकार गरेको दाबीले मध्यपूर्वमा दीर्घकालीन शान्तिको सम्भावना भने बलियो बनाएको छ।

अब सबैको ध्यान हमासको औपचारिक घोषणापत्र, इजरायलको आधिकारिक प्रतिक्रिया र सहमतिको कार्यान्वयन प्रक्रियातर्फ केन्द्रित भएको छ। यदि दुवै पक्षले सहमतिअनुसार कदम अघि बढाए भने, वर्षौंदेखि हिंसाग्रस्त रहेको गाजामा स्थायी शान्तिको नयाँ अध्याय सुरु हुन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।