जकार्ता / इन्डोनेसियाको पूर्वी भागमा पर्ने फ्लोरेस टापु र आसपासको नुसा तेङ्गारा तिमुर (East Nusa Tenggara–NTT) क्षेत्रमा शनिबार बिहान गएको ७.७ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्पमा कम्तीमा ३८ जनाको मृत्यु भएको छ। उद्धार टोलीहरू भग्नावशेषमा पुरिएका मानिसको खोजीमा जुटिरहेका कारण मृतकको संख्या अझै बढ्न सक्ने अधिकारीहरूले बताएका छन्। इन्डोनेसियाको राष्ट्रिय विपद् व्यवस्थापन निकाय BNPB का प्रमुख सुहार्यान्तोलाई उद्धृत गर्दै रोयटर्सले स्थानीय समयअनुसार दिउँसोसम्म ३८ जनाको मृत्यु, दुई जना गम्भीर घाइते र ११ जना सामान्य घाइते भएको जनाएको छ। करिब २ हजार मानिस सुरक्षित स्थानतर्फ सरेका छन्।

भूकम्प शनिबार १५ अगस्ट २०२६ बिहान ४:५८ बजे पश्चिमी इन्डोनेसियाली समय (WIB), अर्थात् फ्लोरेसको स्थानीय समयअनुसार करिब ५:५८ बजे गएको थियो। इन्डोनेसियाको मौसम, जलवायु तथा भूभौतिक निकाय BMKG का अनुसार भूकम्पको परिमार्जित म्याग्निच्युड ७.७ र गहिराइ करिब १५ किलोमिटर थियो। यसको केन्द्र नुसा तेङ्गारा तिमुरको नागेकेओस्थित म्बायबाट करिब ३० किलोमिटर उत्तरपूर्व समुद्रमा रहेको BMKG ले जनाएको छ।

भूकम्पको गहिराइ कम भएकाले सतहमा अत्यन्त शक्तिशाली कम्पन महसुस भएको थियो। Nagekeo, Sikka, Manggarai Barat, Ende, Maumere तथा आसपासका क्षेत्रमा मानिसहरू निद्राबाट ब्युँझिएर घरबाहिर भागेका थिए। कम्पन नुसा तेङ्गारा बारातका Bima तथा दक्षिण सुलावेसीका केही क्षेत्रसम्म महसुस भएको BNPB ले जनाएको छ। केही ठाउँमा कम्पन करिब एक मिनेटसम्म महसुस भएको प्रारम्भिक विवरणमा उल्लेख छ।

मृतकको संख्या केही घण्टामै तीव्र रूपमा बढ्यो

यो विपद्को क्षति विवरण लगातार परिवर्तन भइरहेको छ। BNPB को वेबसाइटमा दिउँसो १२:३० बजेसम्मको आधिकारिक अद्यावधिकमा १४ जनाको मृत्यु भएको उल्लेख थियो। त्यतिबेला तीन जनाको Sikka, छ जनाको Manggarai र पाँच जनाको Manggarai Timur मा मृत्यु पुष्टि गरिएको थियो। तर त्यसको केही घण्टापछि BNPB प्रमुख सुहार्यान्तोले टेलिभिजनमार्फत दिएको जानकारी उद्धृत गर्दै रोयटर्सले दिउँसो ३ बजेसम्म मृतक संख्या ३८ पुगेको जनाएको छ। यसले दुर्गम क्षेत्रबाट विवरण आइरहेकाले तथ्यांक तीव्र रूपमा परिवर्तन भइरहेको देखाउँछ।

भूकम्पको केन्द्रनजिक पर्ने Nagekeo का कतिपय स्थानमा सडक पहिरोले अवरुद्ध भएका छन् भने सञ्चार सेवा र विद्युत् आपूर्तिसमेत प्रभावित भएको छ। यसले उद्धार टोलीलाई सबैभन्दा बढी प्रभावित बस्तीमा तत्काल पुग्न कठिन बनाएको छ। स्थलमार्ग अवरुद्ध भएपछि केही उद्धार टोली समुद्री मार्गबाट प्रभावित क्षेत्रमा प्रवेश गर्ने प्रयासमा रहेको रोयटर्सले जनाएको छ।

Maumere लगायतका क्षेत्रमा भवन भत्किएको, मानिसहरू भग्नावशेषमा पुरिएको तथा बन्दरगाहका संरचनामा क्षति पुगेको विवरण आएको छ। सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भएका र रोयटर्सले स्थान पुष्टि गरेका दृश्यमा Maumere को बन्दरगाह क्षेत्रमा भवनका ठूला भाग भत्किँदा मानिसहरू भागिरहेको देखिन्छ।

सुनामीको त्रास, हजारौँ मानिस अग्लो भूभागतर्फ

शक्तिशाली समुद्री भूकम्पपछि BMKG ले तटीय क्षेत्रमा सुनामी पूर्वचेतावनी जारी गरेको थियो। त्यसपछि हजारौँ मानिस मोटरसाइकल र पैदलै समुद्र किनारबाट टाढा तथा अग्लो स्थानतर्फ लागेका थिए। केही क्षेत्रमा एक मिटरभन्दा कम उचाइका समुद्री छाल र जलस्तर परिवर्तन रेकर्ड गरिएको भए पनि ठूलो र विनाशकारी सुनामी देखिएन। करिब तीन घण्टापछि जोखिम उल्लेखनीय रूपमा घटेको निष्कर्षसहित चेतावनी हटाइएको थियो।

BNPB का अनुसार जलस्तर अनुगमनपछि खतरनाक किसिमको थप वृद्धि नदेखिएपछि BMKG ले ०७:३१:३० WIB मा सुनामी चेतावनी अन्त्य गरेको थियो। चेतावनी हटे पनि अधिकारीहरूले समुद्री किनारका बासिन्दालाई आधिकारिक सूचना पछ्याउन र परकम्पप्रति सतर्क रहन आग्रह गरेका छन्।

कतिपय तटीय क्षेत्रमा समुद्रको पानी पछाडि हटेजस्तो देखिएपछि स्थानीय बासिन्दामा थप त्रास फैलिएको थियो। त्यसपछि धेरै मानिस पहाडी तथा उच्च भूभागतर्फ गएका थिए। BNPB का अनुसार झन्डै २ हजार मानिसले सरकारी निर्देशन वा आफ्नै पहलमा अस्थायी रूपमा सुरक्षित स्थानमा आश्रय लिएका छन्।

दर्जनौँ परकम्प, ६ म्याग्निच्युडभन्दा माथिका झट्का

मुख्य भूकम्पपछि लगातार शक्तिशाली परकम्प (aftershocks) आएका छन्। BNPB को प्रारम्भिक विवरणअनुसार कम्तीमा चार ठूला परकम्पको म्याग्निच्युड ५.५ देखि ६.२ सम्म मापन गरिएको थियो। ती परकम्पबाट सुनामीको थप खतरा नदेखिएको अधिकारीहरूले जनाएका छन्।

परकम्प जारी रहेकाले धेरै मानिस चर्किएका वा आंशिक रूपमा क्षतिग्रस्त घरभित्र फर्कन डराइरहेका छन्। अधिकारीहरूले पनि प्राविधिक जाँच नभएसम्म भित्तामा ठूलो चिरा परेको, छाना कमजोर भएको वा ढल्किएका भवनभित्र प्रवेश नगर्न आग्रह गरेका छन्।

घर, अस्पताल, सरकारी भवन र यातायात पूर्वाधारमा क्षति

BNPB को प्रारम्भिक क्षति विवरणअनुसार ५४ घर पूर्ण वा गम्भीर रूपमा क्षतिग्रस्त, नौ घर मध्यम र ११ घर सामान्य रूपमा क्षतिग्रस्त भएका थिए। पाँच स्वास्थ्य संस्था, एक शैक्षिक संस्था, खाद्यान्न भण्डारण गर्ने एक Bulog गोदाम, तीन धार्मिक स्थल तथा छ सरकारी कार्यालयमा पनि क्षति पुगेको प्रारम्भिक तथ्यांकमा उल्लेख छ। Manggarai र Manggarai Timur सबैभन्दा बढी संरचनात्मक क्षति देखिएका क्षेत्रमध्ये परेका छन्।

पछि बसेको केन्द्र सरकारको आपत्कालीन समन्वय बैठकमा यातायात अधिकारीहरूले NTT का १५ मध्ये पाँच विमानस्थल प्रभावित भएको जानकारी दिएका छन्। रनवे भने प्रयोग गर्न मिल्ने अवस्थामा रहेको तर केही टर्मिनल भवनमा क्षति पुगेको छ। दुईवटा बन्दरगाहमा गम्भीर क्षति र दुईवटा फेरी टर्मिनलमा पनि असर परेको BNPB ले जनाएको छ।

सरकारले उद्धार तथा राहतका लागि सेना, प्रहरी, Basarnas खोज तथा उद्धार टोली र विभिन्न मन्त्रालयका कर्मचारी परिचालन गरेको छ। Bali र Nusa Tenggara Barat बाट विशेष SAR टोली पठाइएको छ भने BNPB ले हेलिकप्टर, खाद्यान्न, पाल, औषधि, जेनेरेटर र अन्य आपत्कालीन सामग्री परिचालन गरेको छ।

पहिरोका कारण अवरुद्ध सडक तथा नदी क्षेत्रमा थुप्रिएको माटो र ढुंगा हटाउन सार्वजनिक निर्माण मन्त्रालयका टोलीसमेत परिचालन गरिएको छ। स्वास्थ्य मन्त्रालयले स्वास्थ्य आपत्कालीन सञ्चालन केन्द्र सक्रिय गर्ने तयारी गरेको छ भने प्रभावित क्षेत्रमा अस्थायी स्वास्थ्य सेवा र आवश्यकता अनुसार अस्थायी अस्पताल सञ्चालन गर्ने तयारी भइरहेको छ।

१९९२ को विनाशकारी फ्लोरेस भूकम्पको सम्झना

फ्लोरेस क्षेत्रका लागि ठूलो भूकम्प र सुनामी नयाँ घटना होइन। १२ डिसेम्बर १९९२ मा यही क्षेत्रमा गएको शक्तिशाली भूकम्प र त्यसपछि आएको सुनामीमा कम्तीमा २,२०० मानिस मारिएका वा बेपत्ता भएका थिए। Maumere र Babi Island विशेष रूपमा प्रभावित भएका थिए। अमेरिकी भूगर्भ सर्वेक्षण USGS का अभिलेखअनुसार उक्त घटनाले विशाल मानवीय तथा भौतिक क्षति पुर्‍याएको थियो।

इन्डोनेसिया प्रशान्त महासागर वरिपरि फैलिएको अत्यधिक भूकम्पीय सक्रिय क्षेत्र ‘Pacific Ring of Fire’ मा पर्दछ। यहाँ पृथ्वीका विभिन्न टेक्टोनिक प्लेटहरूको अन्तर्क्रियाका कारण शक्तिशाली भूकम्प र ज्वालामुखी विस्फोट बारम्बार हुने गर्छन्। फ्लोरेस आसपासको टेक्टोनिक संरचना जटिल भएकाले यो क्षेत्र ऐतिहासिक रूपमै उच्च भूकम्पीय जोखिममा रहेको छ।

अधिकारीहरूको मुख्य प्राथमिकता अहिले भग्नावशेषमा पुरिएका मानिसको खोज तथा उद्धार, घाइतेको उपचार, अवरुद्ध सडक खुलाउने, विद्युत् तथा सञ्चार पुनःस्थापना गर्ने र विस्थापितलाई खाना, पानी तथा अस्थायी आश्रय उपलब्ध गराउनु रहेको छ। दुर्गम पहाडी भूभाग र कमजोर सञ्चारका कारण वास्तविक क्षतिको पूर्ण विवरण आउन समय लाग्न सक्ने भएकाले मृतक, घाइते र क्षतिको संख्या अझै परिवर्तन हुन सक्ने अधिकारीहरूले बताएका छन्।

नोट: यो समाचार १५ अगस्ट २०२६ मा उपलब्ध पछिल्लो BNPB, BMKG तथा अन्तर्राष्ट्रिय समाचार एजेन्सीहरूको विवरणका आधारमा अद्यावधिक गरिएको हो। उद्धार र तथ्यांक प्रमाणीकरण जारी रहेकाले मृतक तथा क्षतिको विवरण परिवर्तन हुन सक्छ।