रोल्पा । अविरल वर्षापछि रोल्पाको थबाङ गाउँपालिका–५ कोटलबारामा गएको भीषण पहिरोले ठूलो मानवीय तथा भौतिक क्षति पुर्‍याएको छ। बुधबार राति बस्तीमाथिबाट खसेको पहिरोमा परी मृत्यु हुनेको संख्या १० पुगेको छ भने तीन जना अझै बेपत्ता छन्। दुई जना गम्भीर घाइते भएका छन्।

जिल्ला प्रहरी कार्यालय रोल्पाका अनुसार बुधबार राति करिब ८ बजेर ४० मिनेटमा बस्तीमाथिको पहाडबाट ठूलो पहिरो खसेको थियो। वर्षाका कारण कमजोर बनेको भूभाग एक्कासि खस्दा घरमा रहेका मानिसहरूले सुरक्षित स्थानतर्फ जानसमेत पर्याप्त समय नपाएको बताइएको छ।

पहिरोमा परी मृत्यु भएका सबै १० जनाको पछिल्लो प्रहरी विवरणअनुसार सनाखत भइसकेको छ। रोल्पाका विभिन्न स्थानमा शव फेला परेकाहरूमा १८ वर्षीया शान्ति पुन मगर, ६० वर्षीय कमलबहादुर पुन मगर, ७५ वर्षीय दलबहादुर पुन मगर, ८० वर्षीया मनखना पुन मगर र ८५ वर्षीया हस्तकला रोका मगर रहेका छन्।

पहिरोमा बगेर खोलामा पुगेका थप पाँच जनाको शव छिमेकी जिल्ला प्यूठानका विभिन्न स्थानमा फेला परेको प्रहरीले जनाएको छ। उनीहरू ७ वर्षीय अशोक पुन मगर, ३४ वर्षीय महेन्द्र घर्ती, ६६ वर्षीया मनी पुन मगर, ३४ वर्षीया विष्णु पुन मगर र ८० वर्षीय बलबहादुर पुन मगर रहेको र आफन्तले सनाखत गरिसकेको प्रहरीले जनाएको छ।

प्यूठानको स्वर्गद्वारी नगरपालिका क्षेत्रका जुडापाटा, किमिचौर, गोठीबाङ र अर्दुस आसपासको माडी खोला किनार तथा स्वर्गद्वारी–५ सरोजास्थित लुङ्ग्री खोला किनारमा ती शव भेटिएका थिए। यसले पहिरोको भेलले मानिसलाई घटनास्थलबाट निकै तलसम्म बगाएको देखाएको छ।

पछिल्लो प्रहरी विवरणअनुसार अझै ९ वर्षीय अशिम पुन मगर, ८० वर्षीय अजम्बर पुन मगर र ६१ वर्षीय लिलबहादुर पुन मगर बेपत्ता छन्। नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल र स्थानीय बासिन्दाको संयुक्त टोलीले उनीहरूको खोजीलाई निरन्तरता दिएको छ।

घटनामा गम्भीर घाइते भएका थबाङ गाउँपालिका–५ का २२ वर्षीय हिमाल पुन मगर र २५ वर्षीय सञ्जय घर्ती मगरलाई उद्धार गरी उपचारका लागि लगिएको छ। उनीहरूलाई प्रारम्भिक उपचारपछि थप उपचारका लागि प्रादेशिक अस्पताल बुटवल पठाइएको प्रहरीले जनाएको छ।

पहिरोले कोटलबाराको बस्तीमा व्यापक भौतिक क्षतिसमेत पुर्‍याएको छ। प्रहरीका अनुसार नौ वटा घर, एउटा घुम्ती पसल, दुई वटा गोठ र एउटा चर्च गरी कुल १३ वटा संरचना पहिरोले बगाएको वा पुरेको छ। घरसँगै खाद्यान्न, लत्ताकपडा, पशुचौपाया तथा स्थानीयको अन्य सम्पत्तिसमेत क्षति भएको आशंका गरिएको छ। क्षतिको पूर्ण विवरण संकलन हुन अझै बाँकी छ।

घटनाको खबर प्राप्त भएपछि इलाका प्रहरी कार्यालय उवाबाट प्रहरी टोली राति नै घटनास्थलतर्फ परिचालन गरिएको थियो। दुर्गम भूगोल, वर्षा, अँध्यारो र पहिरोको जोखिमबीच स्थानीय बासिन्दासँग मिलेर रातिदेखि नै उद्धार तथा खोजी सुरु गरिएको थियो। प्रारम्भिक अवस्थामा बाटो र सञ्चारको कठिनाइले उद्धार कार्य थप चुनौतीपूर्ण बनेको थियो।

बिहीबार जिल्ला सदरमुकामबाट प्रमुख जिल्ला अधिकारी गंगाबहादुर क्षेत्री, जिल्ला प्रहरी कार्यालय रोल्पाका प्रमुख डीएसपी पञ्चकुमार बाखु लगायत सुरक्षा निकायका अधिकारी तथा उद्धार टोली घटनास्थल पुगेका थिए। नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरीको टोली विपद् उद्धार सामग्रीसहित परिचालन गरिएको छ।

लुम्बिनी प्रदेश प्रहरी प्रमुख डीआईजी भूपेन्द्रबहादुर खत्रीसहित स्वास्थ्यकर्मीको टोलीसमेत घटनास्थल पुगेको छ। प्रहरीको विपद् उद्धार टोली र घटनास्थल अनुसन्धान टोलीले बेपत्ताको खोजीसँगै घटनाबाट भएको क्षतिको विवरण संकलन गरिरहेको छ।

थबाङको कोटलबारामा भएको यो विपद्ले वर्षायाममा पहाडी तथा भिरालो भूभागमा रहेका बस्तीहरूको जोखिम पुनः उजागर गरेको छ। लगातारको वर्षाका कारण जमिन कमजोर हुँदा पहिरोको जोखिम अझै रहने भएकाले प्रभावित क्षेत्र र आसपासका जोखिमयुक्त बस्तीका नागरिकलाई थप सतर्क रहन आवश्यक देखिएको छ।

घटनास्थलमा अहिले मुख्य प्राथमिकता बेपत्ता तीन जनाको खोजी, घाइतेहरूको उपचार, जोखिममा रहेका परिवारको सुरक्षा तथा विस्थापितहरूका लागि तत्काल राहत र सुरक्षित बसोबासको व्यवस्था गर्नु रहेको छ।

प्रशासनले मौसम र भूभागको अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै खोजी तथा उद्धार कार्य जारी राखेको जनाएको छ। मृतकका परिवार शोकमा डुबेका छन् भने एकै बस्तीमा यति ठूलो मानवीय क्षति भएपछि कोटलबारासहित आसपासको क्षेत्र स्तब्ध बनेको छ।

पछिल्लो अवस्था : १० जनाको मृत्यु, तीन जना बेपत्ता, दुई जना घाइते र कम्तीमा १३ वटा संरचना पहिरोबाट नष्ट वा प्रभावित भएका छन्।