अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले रुस–युक्रेन युद्ध रोक्नेबारे अलास्कामा शुक्रबार हुने शिखर बैठकपछि पनि भ्लादिमिर पुटिनले सहमति नगरे “अत्यन्त कडा परिणाम” भोग्नुपर्ने चेतावनी दिएका छन्। उनले पुटिनसँग दोस्रो बैठकको पनि उच्च सम्भावना रहेको उल्लेख गर्दै, उक्त वार्तामा युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीलाई समेत समावेश गर्न सकिने संकेत दिएका छन्।

ट्रम्प र युरोपेली नेताहरूसँगको संयुक्त टेलिफोन वार्तापछि जेलेन्स्कीले अमेरिका “हामीलाई समर्थन गर्न तयार छ” भन्दै, पुटिनले प्रतिबन्धको असरबारे गरिरहेको दाबी “ब्लफ” मात्र भएको बताएका छन्।

जर्मन चान्सलर फ्रेडरिक मर्जले तत्काल प्राथमिकता युद्धविराम भएको बताए र यदि रुसले सहमति नजटाए त्यसलाई थप दबाब दिन युक्रेनका सहयोगीहरू एकजुट हुनुपर्नेमा जोड दिए।

यस्तै, बेलायती प्रधानमन्त्री कियर स्टार्मरले युक्रेनप्रति निरन्तर समर्थनको प्रतिबद्धता जनाउँदै, पुटिनलाई वार्ता टेबलमा ल्याएकोमा ट्रम्पलाई धन्यवाद दिए।

युद्धमैदानमा, अहिलेसम्म रुसले युक्रेनको करिब २० प्रतिशत भूभाग नियन्त्रणमा लिएको छ। अग्रपंक्तिमा लडाइँ तीव्र रहेको र दुबै पक्षको क्षति बढिरहेको विवरण आएको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनबीच यही शुक्रबार अलास्कामा हुने ऐतिहासिक भेटवार्तालाई लक्षित गर्दै आज दिनभर कूटनीतिक सरगर्मी उच्च स्तरमा रह्यो। ट्रम्पले युक्रेन युद्ध अन्त्य गर्न सहमति नभए रुसका लागि “अत्यन्त गम्भीर परिणाम” हुने चेतावनी दिएका छन्।

बुधबार ट्रम्पले युरोपेली नेताहरू र युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्की सहभागी भएको भर्चुअल छलफलमा भाग लिए। छलफलपछि जेलेन्स्कीले अमेरिका अझै पनि युक्रेनको पक्षमा उभिन तयार रहेको बताए। उनले ट्रम्पलाई पुटिन प्रतिबन्धको असरबारे गरिरहेको दाबी “ब्लफ” मात्र भएको बताएका छन्।

यसैबीच, बेलायतका प्रधानमन्त्री कियर स्टार्मर, जर्मन चान्सलर फ्रेडरिक मर्ज र फ्रान्सेली राष्ट्रपति इम्यानुएल म्याक्रोन नेतृत्वको “कोअलिशन अफ द विलिङ” ले चारवटा प्रमुख सर्तसहितको शान्ति प्रस्ताव अघि सारेका छन्— (१) वार्ताअघि स्थायी वा कम्तीमा अस्थायी युद्धविराम, (२) सहमति नभए रुसमाथि थप कडा प्रतिबन्ध, (३) बल प्रयोग गरेर अन्तर्राष्ट्रिय सीमा परिवर्तन नगर्ने सिद्धान्त, र (४) युक्रेनको सार्वभौमिकता सुरक्षाका लागि विश्वसनीय अन्तर्राष्ट्रिय ग्यारेन्टी।

ट्रम्पले पुटिनसँगको अलास्काको भेटपछि छिट्टै दोस्रो बैठक गर्ने सम्भावना रहेको जनाएका छन्, जसमा जेलेन्स्की पनि सहभागी हुनेछन्। उनले यसलाई “अझ उत्पादक” हुने भन्दै सम्भव भएसम्म चाँडै गर्न चाहेको बताए।

मैदानमा भने रुसले युक्रेनको करिब २०% भूभाग नियन्त्रणमा राखेको छ। पूर्वी मोर्चाको दोब्रपिल्या नजिक रूसी सेनाको घुसपैठले आपूर्ति मार्ग जोखिममा पारेको र स्थानीयलाई खाली गर्न आदेश दिइएको युक्रेनी अधिकारीहरूले बताएका छन्। यसले युद्धविरामको तत्काल आवश्यकता झन् तीव्र भएको संकेत गर्छ।

जर्मनीले युक्रेनका लागि ५० करोड डलर बराबरको नयाँ सैन्य सहयोग प्याकेज घोषणा गरेको छ, जसमा अमेरिकी भण्डारबाट हतियार र गोला–बारुद आपूर्ति गरिनेछ। नाटो प्रमुख मार्क रुट्टेले यसलाई युक्रेनको स्वतन्त्रता र सार्वभौमिकताको सुरक्षामा महत्वपूर्ण योगदान भनेका छन्।

अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले ब्रिटेनको आरएएफ एयरबेसमा सम्बोधन गर्दै, ट्रम्प प्रशासनले फेरि युरोपमा शान्ति ल्याउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको र त्यसका लागि अमेरिका सक्षम सैन्य शक्तिसहित तयार रहेको बताएका छन्।

शुक्रबार अलास्काको एंकोरेजस्थित संयुक्त अमेरिकी सैन्य ठाँउमा हुने ट्रम्प–पुटिन भेटवार्ता २०१८ को हेलसिंकी भेटपछि पहिलो प्रत्यक्ष सामना हुनेछ। यसबाट युद्धविरामतर्फको निर्णायक प्रगति हुने कि नहुने भन्नेमा अब विश्वको ध्यान केन्द्रित छ।