१. भूकम्प विवरण:
बुधबार बिहान स्थानीय समयअनुसार ११:२५ बजे (ब्रिटिश समय अनुसार ००:२५ बजे) रूसको कामचाट्का प्रायद्वीप नजिक ८.८ म्याग्निच्युडको एक शक्तिशाली भूकम्प गएको हो। यो हालसम्म मापन गरिएका सबैभन्दा शक्तिशाली भूकम्पमध्ये एक हो।

२. सुनामी चेतावनी:
प्रारम्भिक रूपमा प्रशान्त महासागरको अधिकांश क्षेत्रमा सुनामीको उच्च सतर्कता जारी गरिएको थियो। जापान, रूस, र हवाईका लागि जारी गरिएको चेतावनी पछि घटाइएको छ। यद्यपि जापानमा अझै पनि सतर्कता कायम गरिएको छ र त्यहाँ झन्डै २० लाख मानिसलाई सुरक्षित स्थानमा सार्न निर्देशन दिइएको थियो।

३. रूसमा क्षति र उद्धार:
रूसको सेभेरो-कुरिल्स्क सहर पूर्ण रूपमा खाली गरिएको छ। त्यहाँ १३ फिट (४ मिटर) उचाइका छालहरूले बन्दरगाह र माछा प्रशोधन केन्द्र डुबानमा पारेको जानकारी आएको छ।

४. अन्य देशहरूमा पनि सतर्कता:
कोलम्बियादेखि न्युजिल्यान्डसम्मका विभिन्न देशहरूमा अझै पनि सुरक्षित स्थानमा जान आदेश दिइएको छ। चीन, फिलिपिन्स, इन्डोनेसिया, पेरु र मेक्सिकोमा समेत सुनामीको चेतावनी जारी गरिएको थियो।

५. प्रत्यक्ष दृश्य:
हवाईको बिग आइल्याण्डमा भ्रमण गरिरहेका एक बेलायती क्रुज यात्रीले BBC सँग भने, “सायरन बज्न थालेपछि सबैजना जहाजतिर दौडिरहेका थिए।”

रूसमा ८.८ म्याग्निच्युडको भूकम्पपछि प्रशान्त क्षेत्रभर सुनामीको त्रास, अमेरिका र जापानसम्म असर

रूसको सुदूर पूर्वी क्षेत्रमा पर्ने कामचाट्का प्रायद्वीप नजिक बुधबार बिहान ८.८ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्प गएको छ, जसको असरले प्रशान्त क्षेत्रभर व्यापक सुनामी चेतावनी जारी गरिएको थियो। अमेरिकाको पश्चिमी तटदेखि जापान, हवाई, फिलिपिन्स, मेक्सिकोसम्मका तटीय क्षेत्रमा सुनामीको असर देखिएको छ।

तथ्य :

1. भूकम्पको केन्द्र:
   स्थानीय समय अनुसार बिहान ११:२५ बजे कामचाट्काको समुद्री क्षेत्रमा गएको यो भूकम्प आधुनिक मापन प्रणाली शुरू भएयता रेकर्ड गरिएका शक्तिशाली भूकम्पहरूमध्ये एक हो।

2. सुनामीको असर:

   • क्यालिफोर्नियाको क्रेसन्ट सिटीमा १.०९ मिटर (३.६ फिट) उचाइको छाल मापन।

   • हवाईको काहुलुई क्षेत्रमा १.७ मिटर (५.७ फिट) को छाल देखिएको पुष्टि।

   • जापानमा बिहानैदेखि सायरनले बिउँझेका हजारौँ मानिसहरू उच्च भूभागमा पुगेका थिए।

   • न्युजिल्यान्डदेखि कोलम्बियासम्मका देशहरूमा समेत सतर्कता जारी।

3. तथ्य पुष्टि (BBC Verify):

   • सेभेरो-कुरिल्स्क बन्दरगाहमा समुद्री छाल बगिरहेको भिडियो रूसी विज्ञान प्रतिष्ठानले सार्वजनिक गरेको पुष्टि गरिएको छ।

   • येलिजोभो विमानस्थलको छतबाट १० फिट लामो टायल खसेको भिडियो प्रामाणिक ठहरिएको छ।

   • सन् २०२३ मा खिचिएको पुरानो बेलुगा ह्वेलको भिडियो अहिलेको घटनासँग जोडेर गलत तरिकाले फैलाइएको पुष्टि।

4. फ्रेञ्च पॉलिनेसियामा खतरा बढ्दै:

   • नुकु हिभा टापुमा ४ मिटर (१३ फिट) सम्मको छाल आउने सम्भावनाको चेतावनी।

   • हिवा ओआ र उआ हुका टापुहरूमा पनि १ देखि २.२ मिटर सम्मको छालको पूर्वानुमान।

5. जापानको प्रतिक्रिया:

   • खतरा केही कम भएको भन्दै सुनामी वाच लाई सल्लाह स्तरको चेतावनीमा झारिएको छ।

   • फुकुशिमा डाइची र डाइनी आणविक केन्द्रका कामदारहरू सुरक्षित स्थानमा सारिएका छन्।

   • अहिलेसम्म कुनै न्यूक्लियर रिसाव नभएको IAEA ले पुष्टि गरेको छ।

6. हवाईबाट प्रत्यक्ष प्रतिक्रिया:

   • सारा हेभेन्ली साइकस नामकी युवतीले BBC लाई भनिन्: “फोनमा चेतावनी आयो, सुरुमा सामान्य लाग्यो, तर केही समयमै पसल बन्द गर्नुपर्‍यो।”

   • फ्यारेल मोनाको नामक पर्यटकले भने: “सुनामी आउने भन्दै सबैजना सडकमा, इन्धन सकियो, तर सबै संयमित देखिन्थे।”

7. दक्षिण प्रशान्तका टापु राष्ट्रहरूमा अवस्था:

   • टोंगा, फिजी, कुक आइल्यान्ड्स लगायतका देशहरूले सुनामी चेतावनी फिर्ता लिएका छन्।

   • सामोआमा अझै चेतावनी जारी छ, केही क्षेत्रमा छाल र तीव्र धार देखिएको पुष्टि।

भूकम्पको वैज्ञानिक कारण:

कामचाट्काको छेउमा रहेको प्रशान्त प्लेट ले ओखोत्स्क माइक्रोप्लेट सँग टकराएर गहिराइमा जाँदै गर्दा अत्यधिक घर्षण उत्पन्न भई “मेगाथ्रस्ट” भूकम्प भएको हो।
यस्तै प्रकारका शक्तिशाली भूकम्पहरू चिली (१९६०), अलास्का (१९६४), सुमात्रा (२००४) मा देखिएका थिए, जसले विशाल सुनामी निम्त्याएका थिए।

क्रेमलिनको प्रतिक्रिया:

रूसी राष्ट्रपति कार्यालयका प्रवक्ता दिमित्री पेस्कोभले भने: ” चेतावनी प्रणालीहरू प्रभावकारी रूपमा सक्रिय भए। भाग्यले हामीलाई साथ दियो, कुनै जनधनको क्षति भएको छैन।“