Updated …

लन्डन । बेलायतको राजनीतिक नेतृत्वमा नयाँ अध्याय सुरु भएको छ। लेबर पार्टीका नेता एन्डी बर्नहम देशका ५९औँ प्रधानमन्त्रीका रूपमा औपचारिक रूपमा नियुक्त भएका छन्। बकिंघम प्यालेसमा राजा चार्ल्स तृतीयसँग भएको भेटपछि उनले नयाँ सरकार गठन गर्ने जिम्मेवारी ग्रहण गरेका हुन्।

निवर्तमान प्रधानमन्त्री किएर स्टारमरले राजासमक्ष आफ्नो औपचारिक राजीनामा बुझाएपछि बर्नहम दरबार पुगेका थिए। त्यसलगत्तै राजा चार्ल्स तृतीयले उनलाई सरकार गठन गर्न आमन्त्रण गरेका थिए।

बकिंघम प्यालेसले जारी गरेको विज्ञप्तिअनुसार राजाले एन्डी बर्नहमलाई नयाँ प्रशासन गठन गर्न अनुरोध गरेका थिए, जसलाई उनले स्वीकार गरेका छन्। त्यसपछि परम्पराअनुसार उनी प्रधानमन्त्री तथा फर्स्ट लर्ड अफ द ट्रेजरीका रूपमा औपचारिक रूपमा नियुक्त भएका हुन्।

डाउनिङ स्ट्रिटबाट पहिलो सम्बोधन

प्रधानमन्त्रीको सपथपश्चात् बकिंघम प्यालेसबाट सिधै १० डाउनिङ स्ट्रिट पुगेका बर्नहमले राष्ट्रका नाममा आफ्नो पहिलो सम्बोधन गरेका थिए। उनले यो नियुक्तिलाई व्यक्तिगत उपलब्धिभन्दा पनि बेलायतको राजनीतिक संस्कृतिमा नयाँ सुरुआत गर्ने अवसरका रूपमा व्याख्या गरे।

उनले पछिल्ला वर्षहरूमा जनतामा राजनीतिप्रति घट्दै गएको विश्वास पुनःस्थापित गर्नु आफ्नो पहिलो जिम्मेवारी रहेको बताए। उनका अनुसार अब पुराना राजनीतिक अभ्यासलाई परिवर्तन गर्दै जनउत्तरदायी, पारदर्शी र सहकार्यमा आधारित शासन प्रणाली विकास गरिनेछ।

स्थानीय सरकारलाई थप अधिकार

बर्नहमले वेस्टमिन्स्टरमा केन्द्रित शक्ति स्थानीय सरकारसम्म हस्तान्तरण गर्ने आफ्नो प्रमुख एजेन्डा रहेको बताए। उनका अनुसार बेलायतका सबै क्षेत्रले विकास, पूर्वाधार, स्वास्थ्य, शिक्षा र आर्थिक योजनासम्बन्धी निर्णयमा बढी अधिकार पाउनेछन्।

उनले उत्तर इङ्ग्ल्यान्डमा प्रधानमन्त्री कार्यालयको शाखा स्थापना गर्ने तथा क्षेत्रीय विकासलाई राष्ट्रिय प्राथमिकतामा राख्ने योजना पनि सार्वजनिक गरेका छन्।

अर्थतन्त्र पुनर्जीवित गर्ने प्रतिबद्धता

नवनियुक्त प्रधानमन्त्रीले बेलायती उद्योगको पुनर्जीवन, उत्पादनमुखी अर्थतन्त्रको विस्तार तथा पुनःऔद्योगिकीकरणलाई सरकारको मुख्य प्राथमिकतामा राख्ने बताएका छन्।

उनले यही वर्ष बेलायतको १० वर्षे दीर्घकालीन राष्ट्रिय विकास योजना सार्वजनिक गरिने जानकारी दिँदै महँगी नियन्त्रण, रोजगारी सिर्जना, लगानी प्रवर्द्धन तथा आर्थिक स्थायित्वका लागि विशेष बजेट कार्यक्रम ल्याइने घोषणा गरेका छन्।

शिक्षा, आवास र युवामाथि विशेष ध्यान

बर्नहमले नयाँ सरकारले सार्वजनिक स्वास्थ्य सेवा, शिक्षा प्रणाली तथा सामाजिक सुरक्षालाई थप प्रभावकारी बनाउने बताए। साथै, किफायती सरकारी आवास निर्माण, युवाका लागि रोजगारीका अवसर विस्तार, मानसिक स्वास्थ्य सेवामा सुधार तथा सडकमा बस्नुपर्ने बाध्यता अन्त्य गर्ने कार्यक्रमलाई प्राथमिकताका साथ अघि बढाइने उनको भनाइ छ।

“बेलायत परिवर्तनको मोडमा पुगेको छ”

प्रधानमन्त्री नियुक्त हुनुअघि सञ्चारकर्मीसँग प्रतिक्रिया दिँदै बर्नहमले आफू नयाँ प्रकारको राजनीति गर्न तयार रहेको बताएका थिए। उनले बेलायत अहिले पुरानो राजनीतिक शैली परिवर्तन गर्ने निर्णायक मोडमा पुगेको उल्लेख गर्दै अब समाधानमुखी, उत्तरदायी र जनकेन्द्रित शासन आवश्यक रहेको धारणा व्यक्त गरे।

उनले किएर स्टारमर सरकारले सुरु गरेका केही सुधारात्मक कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिँदै थप प्रभावकारी रूपमा अघि बढाइने पनि स्पष्ट पारे।

मन्त्रिपरिषद् गठनको तयारी

प्रधानमन्त्रीको जिम्मेवारी सम्हालेसँगै बर्नहमले अब नयाँ मन्त्रिपरिषद् गठन तथा मन्त्रीहरूको नियुक्ति प्रक्रिया सुरु गर्ने भएका छन्।

यसअघि पदबाट बिदा हुँदै निवर्तमान प्रधानमन्त्री किएर स्टारमरले १० डाउनिङ स्ट्रिटबाट राष्ट्रलाई सम्बोधन गर्दै आफू सम्मान, सद्भाव र मुस्कानका साथ जिम्मेवारीबाट अलग भएको बताएका थिए।

एन्डी बर्नहमको नेतृत्वसँगै बेलायतमा आर्थिक सुधार, सार्वजनिक सेवा सुदृढीकरण, स्थानीय सरकारलाई अधिकार हस्तान्तरण तथा जनविश्वास पुनःस्थापित गर्ने एजेन्डा आगामी सरकारका प्रमुख प्राथमिकताका रूपमा अघि बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ।

बेलायतले सोमबार नयाँ प्रधानमन्त्री पाउँदैछ। सत्तारूढ लेबर पार्टीका नवनिर्वाचित नेता एन्डी बर्नहम आज औपचारिक रूपमा प्रधानमन्त्री बन्दै किर स्टार्मरको स्थान लिने भएका छन्। यससँगै पछिल्ला चार वर्षभित्र बेलायतले पाँचौँ प्रधानमन्त्री पाउने भएको छ, जसले त्यहाँको राजनीतिक अस्थिरतालाई फेरि एकपटक उजागर गरेको छ।

कार्यक्रमअनुसार प्रधानमन्त्री किर स्टार्मरले बिहान डाउनिङ स्ट्रिटबाट राष्ट्रका नाममा आफ्नो अन्तिम सम्बोधन गर्नेछन्। त्यसपछि उनले राजीनामा बुझाउन राजा चार्ल्स तृतीयसँग बकिङ्घम दरबारमा भेट गर्नेछन्। लगत्तै एन्डी बर्नहमले पनि राजासँग भेट गरी नयाँ प्रधानमन्त्रीको रूपमा औपचारिक नियुक्ति लिनेछन्। त्यसपछि उनले १० डाउनिङ स्ट्रिटबाट राष्ट्रलाई पहिलो सम्बोधन गर्ने कार्यक्रम छ।

नवनियुक्त प्रधानमन्त्री बर्नहमले आफ्नो पहिलो सम्बोधनमा बेलायती नागरिकलाई “थप राहत र सहज जीवन” दिलाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्ने तयारी गरेका छन्। उनले देशमा बढी स्थिर, जिम्मेवार र विभाजनरहित राजनीति स्थापना गर्ने वाचा गर्दै आर्थिक मन्दी, बढ्दो जीवनयापन खर्च र कमजोर सार्वजनिक सेवामा सुधारलाई सरकारको प्राथमिकतामा राख्ने जनाइएको छ।

५६ वर्षीय बर्नहम केही साताअघि मात्रै संसद् सदस्य निर्वाचित भएका थिए। गत शुक्रबार उनी लेबर पार्टीको नेतामा निर्विरोध निर्वाचित भएपछि प्रधानमन्त्री बन्ने बाटो खुलेको हो। यसअघि उनी लामो समय ग्रेटर म्यानचेस्टरका मेयरका रूपमा कार्यरत थिए र क्षेत्रीय विकास तथा सार्वजनिक सेवामा सक्रिय भूमिकाका कारण लोकप्रिय नेता मानिन्छन्।

प्रधानमन्त्री बनेपछि बर्नहमले सरकारको संरचनामा व्यापक परिवर्तन गर्ने, स्थानीय सरकारलाई थप अधिकार दिने, सार्वजनिक यातायात, सामाजिक सेवा, ऊर्जा, खानेपानी र आर्थिक पुनरुत्थानमा विशेष ध्यान दिने संकेत दिएका छन्। उनले विवादित डिजिटल परिचयपत्र (Digital ID) सम्बन्धी योजनालाई पनि रद्द गर्ने घोषणा गरिसकेका छन्।

यता विपक्षी कन्जरभेटिभ पार्टीकी नेतृ केमी बाडेनकले बर्नहमलाई प्रधानमन्त्री बनेकोमा शुभकामना दिँदै सफलता कामना गरेकी छन्। तर उनले स्पष्ट नीति र कार्ययोजनाविनै डाउनिङ स्ट्रिट प्रवेश गर्न लागेको आरोप लगाउँदै नयाँ सरकारले चुनौतीपूर्ण आर्थिक र राजनीतिक परिस्थितिको सामना गर्नुपर्ने बताएकी छन्।

बेलायतमा प्रधानमन्त्री परिवर्तन भए पनि तत्काल आमनिर्वाचन हुने छैन, किनभने लेबर पार्टीसँग संसद्मा बहुमत कायम छ। त्यसैले पार्टी नेतृत्व परिवर्तनसँगै प्रधानमन्त्री परिवर्तन हुने संवैधानिक व्यवस्था लागू भएको हो। विश्लेषकहरूका अनुसार बर्नहमको पहिलो १०० दिनको कार्यकालले उनको नेतृत्वको दिशा र आगामी आमनिर्वाचनसम्मको राजनीतिक भविष्य निर्धारण गर्नेछ।