मध्यपूर्वमा चर्किएको द्वन्द्वबीच अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले पहिलो पटक युद्ध अन्त्यतर्फ संकेत गरेका छन्। उनले सामाजिक सञ्जाल ‘ट्रुथ सोसल’मार्फत सार्वजनिक गरेको सन्देशमा अमेरिका आफ्नो सैन्य लक्ष्य पूरा गर्ने नजिक पुगेको दाबी गर्दै अब अभियानलाई क्रमशः समेट्ने सोच बनिरहेको बताएका छन्। ट्रम्पका अनुसार इरानविरुद्ध सञ्चालन गरिएको सैन्य कारबाहीले अपेक्षित परिणाम दिइसकेको छ। उनले इरानको मिसाइल क्षमता कमजोर पारिएको, सैन्य उत्पादन संरचना ध्वस्त पारिएको र तेहरानलाई परमाणु हतियारतर्फ अघि बढ्न नदिने अवस्था सुनिश्चित गरिएको दाबी गरेका छन्। साथै, उनले अमेरिकाले इजरायलसहित खाडीका प्रमुख साझेदार राष्ट्रहरूलाई उच्चस्तरीय सुरक्षा प्रदान गरिरहेको पनि उल्लेख गरेका छन्।

यसैबीच, इरानले भने आफ्नो रणनीति कडा बनाउँदै विश्वको अत्यन्त संवेदनशील समुद्री मार्ग होरमुजमा अवरोध सिर्जना गरेको छ। यस कदमले अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा आपूर्तिमा ठूलो असर पारेको छ र तेल बजारमा अस्थिरता चुलिएको छ। तर ट्रम्पले उक्त क्षेत्रको सुरक्षा प्रत्यक्ष रूपमा अमेरिका मात्रको जिम्मेवारी नभएको स्पष्ट पार्दै त्यसबाट लाभ लिने देशहरूले नै यसको संरक्षणमा अग्रसर हुनुपर्ने बताएका छन्। यद्यपि सहयोग मागिए अमेरिकाले साथ दिने संकेत उनले दिएका छन्। अर्कोतर्फ, इरानको नेतृत्वले भने युद्धको चित्र फरक ढंगले प्रस्तुत गरेको छ। नयाँ सर्वोच्च नेता मुजतबा खामेनेईले नौरोजको अवसरमा दिएको सन्देशमा इरानविरुद्धको आक्रमण विफल हुँदै गएको दाबी गरेका छन्। उनले देशभित्र देखिएको एकता नै आफ्नो सबैभन्दा ठूलो शक्ति भएको उल्लेख गर्दै विदेशी शक्तिहरूले इरानी शासन ढाल्ने अनुमान गलत सावित भएको बताएका छन्।

खामेनेईले युद्धको सुरुवातमै केही शीर्ष नेताहरूको हत्या वा क्षतिले जनतामा डर र निराशा फैलाउने योजना बनाइएको आरोप पनि लगाए। तर, इरानी समाजले त्यसलाई अस्वीकार गर्दै थप सशक्त रूपमा प्रतिरोध गरिरहेको उनको भनाइ छ। उनले नयाँ वर्षलाई ‘राष्ट्रिय एकता र प्रतिरोध अर्थतन्त्र’को वर्षका रूपमा घोषणा गर्दै आन्तरिक मजबुतीमा जोड दिएका छन्। राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार इरानको शासन संरचना संकटको समयमा पनि निरन्तरता कायम राख्ने हिसाबले तयार गरिएको छ, जसले नेतृत्वमा क्षति पुगे पनि प्रणालीलाई ढल्न नदिने क्षमता राख्छ।

यता, इरानले तत्काल युद्धविरामको प्रस्ताव अस्वीकार गरेको छ। विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले स्पष्ट शब्दमा इरान अस्थायी युद्धविरामभन्दा पनि युद्धको पूर्ण र स्थायी अन्त्य चाहने बताएका छन्। उनले युद्ध इरानमाथि थोपारिएको दाबी गर्दै, समाधानका कुनै पनि गम्भीर पहलमा भने आफूहरू खुला रहेको बताए। अराघचीका अनुसार केही देशहरू मध्यपूर्वको संकट समाधानका लागि पहल गरिरहेका छन्, तर अमेरिका आफ्नो सैन्य गतिविधि रोकिने अवस्थामा नरहेको उनको बुझाइ छ।

यसरी एकातिर अमेरिका ‘मिसन सकिने चरणमा पुगेको’ दाबी गर्दै युद्ध समेट्ने संकेत दिइरहेको छ भने अर्कोतर्फ इरान ‘अन्तिम समाधान’ बिना पछि नहट्ने अडानमा देखिएको छ। यस अवस्थाले युद्ध तत्काल रोकिने सम्भावना अझै अनिश्चित देखिएको छ, तर कूटनीतिक प्रयासहरू भने तीव्र बन्न थालेका छन्।