अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँग भइरहेको युद्ध धेरै लामो समय नचल्ने दाबी गरेका छन्। उनका अनुसार अहिलेको सैन्य कारबाहीले अपेक्षाभन्दा धेरै उपलब्धि हासिल गरिसकेको छ र युद्ध छिट्टै अन्त्यतिर पुग्न सक्छ। तर उनले अझै पनि अन्तिम लक्ष्य “पूर्ण विजय” हासिल गर्नु रहेको स्पष्ट पारे।
विभिन्न अमेरिकी सञ्चारमाध्यमसँग कुराकानी गर्दै ट्रम्पले अमेरिकी सैन्य अभियान समयतालिकाभन्दा निकै अगाडि बढेको बताए। उनका अनुसार धेरै महत्त्वपूर्ण लक्ष्यहरू नष्ट भइसकेका छन् र बाँकी रहेका लक्ष्यहरू आवश्यक परे एकै दिनमा समाप्त गर्न सकिने दाबी गरे। तर उनले अमेरिकाले अझै “पर्याप्त जित हासिल नगरेको” भन्दै अन्तिम लक्ष्य इरानलाई लामो समयसम्म परमाणु हतियार विकास गर्न नसक्ने अवस्थामा पुर्याउनु रहेको उल्लेख गरे।
ट्रम्पको यस्तो अभिव्यक्तिपछि विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्यमा केही गिरावट आएको छ। एशियाली बजार खुलेपछि ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य झण्डै ८ प्रतिशतभन्दा बढी घटेर करिब ९२ डलर प्रतिव्यारेलमा झरेको छ भने अमेरिकी बजारमा कारोबार हुने तेल पनि करिब ९ प्रतिशत घटेको छ। यद्यपि युद्ध सुरु हुनुअघि भन्दा तेलको मूल्य अझै करिब ३० प्रतिशत बढी रहेको बताइएको छ।
यसअघि सोमबार तेलको मूल्य एक समय ११५ डलर प्रतिव्यारेलसम्म पुगेको थियो। मध्यपूर्वको तनावका कारण विश्वको करिब २० प्रतिशत तेल आपूर्ति हुने हर्मुज जलडमरूमा जहाज आवतजावत घटेपछि बजारमा ठूलो उतारचढाव देखिएको हो।
इरानले उक्त जलमार्ग अवरुद्ध गर्न सक्ने चेतावनी दिएपछि ट्रम्पले तेहरानलाई कडा चेतावनी दिएका छन्। उनले भनेका छन् यदि इरानले हर्मुज जलडमरू हुँदै हुने तेल आपूर्ति रोक्ने प्रयास गर्यो भने अमेरिकाले अहिलेसम्मभन्दा “बीस गुणा कडा” सैन्य जवाफ दिनेछ। यस्तो कदम चालिए इरानमाथि “मृत्यु, आगो र क्रोध” बरसिने चेतावनी पनि उनले दिएका छन्।
यसैबीच क्षेत्रीय तनाव अझ फैलिने संकेत पनि देखिएको छ। टर्की, संयुक्त अरब इमिरेट्स, कुवेत र कतारले आफ्नो आकाशमा प्रवेश गरेका केही इरानी मिसाइलहरू अवरोध गरेको बताएका छन् भने इजरायलले पनि थप आक्रमणको प्रयास पत्ता लगाएको जनाएको छ।
खाडी राष्ट्र बहराइनमा भने इरानी आक्रमणबाट एक व्यक्तिको मृत्यु भएको र धेरै मानिस घाइते भएको त्यहाँको गृह मन्त्रालयले जनाएको छ। राजधानी मनामास्थित एक आवासीय भवनमा प्रहार भएको मिसाइलका कारण उक्त क्षति भएको प्रारम्भिक जानकारी सार्वजनिक गरिएको छ।
अर्कोतर्फ, इरान र अमेरिकाबीचको द्वन्द्वमा रूसले अप्रत्यक्ष सहयोग गरेको भन्ने समाचार पनि अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यममा आएका छन्। केही अमेरिकी स्रोतहरूका अनुसार मस्कोले तेहरानलाई मध्यपूर्वमा रहेका अमेरिकी सैन्य लक्ष्यहरूबारे सूचनात्मक सहयोग दिएको हुन सक्ने दाबी गरिएको छ, यद्यपि रूसले यसलाई औपचारिक रूपमा पुष्टि गरेको छैन।
ट्रम्पले भने यस्तो सहयोगले युद्धको परिणाममा खास प्रभाव नपार्ने प्रतिक्रिया दिएका छन्। उनका अनुसार पछिल्ला दिनहरूमा इरानमाथि भएका आक्रमणहरूले नै स्पष्ट देखाइरहेको छ कि तेहरानको अवस्था कमजोर बन्दै गएको छ।
युद्धको तनावबीच अष्ट्रेलियाले एशियन कपबाट बाहिरिएका इरानी महिला फुटबल टोलीका पाँच सदस्यलाई मानवीय भिसा प्रदान गरेको छ। साथै बेलायतका रक्षा मन्त्री जोन हेलीका अनुसार गत साता साइप्रसस्थित बेलायती सैन्य आधारमा आक्रमण गर्ने ड्रोन लेबनान वा इराकबाट आएको हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ।
यसरी मध्यपूर्वमा युद्ध जारी रहँदा एकातिर विश्व अर्थतन्त्र, ऊर्जा बजार र अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा अवस्थामाथि गम्भीर प्रभाव परिरहेको छ भने अर्कोतर्फ अमेरिकी प्रशासनले युद्ध छिट्टै अन्त्य हुने संकेत दिँदै कूटनीतिक तथा सैन्य रणनीति दुवैलाई समान रूपमा अघि बढाइरहेको देखिएको छ।
प्रतिक्रिया