अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले मिनेसोटाकी डेमोक्रेटिक सांसद इल्हान ओमार विरुद्ध अत्यन्त आक्रामक अभिव्यक्ति दिएका छन्। आइतबार राति आफ्नो सामाजिक सञ्जाल Truth Social मा पोस्ट गर्दै ट्रम्पले ओमारलाई “जेल हालिनुपर्ने” वा “सोमालिया फर्काइनुपर्ने” टिप्पणी गरेका हुन्। ट्रम्पले मिनेसोटामा “१९ अर्ब डलरको सोमालिया ठगी काण्ड” भएको दाबी गर्दै ओमारलाई ‘नक्कली सांसद’को संज्ञा दिएका छन्। “अमेरिकालाई घृणा गर्ने, सधैं गुनासो गर्ने इल्हान ओमार सबै कुरा जान्दछिन्। उनी जेलमा हुनुपर्छ, वा अझ कडा सजायस्वरूप संसारकै खराब देशमध्ये एक मानिने सोमालिया पठाइनुपर्छ,” ट्रम्पले लेखेका छन्। साथै उनले व्यंग्यात्मक रूपमा “Make Somalia Great Again” भन्ने वाक्यसमेत प्रयोग गरेका छन्। इल्हान ओमार सन् २०१९ देखि अमेरिकी प्रतिनिधिसभाकी सदस्य हुन्। उनी सोमालियामा जन्मिएकी थिइन् र सन् २००० मा अमेरिकी नागरिक बनेकी हुन्।
त्यही पोस्टमा ट्रम्पले अमेरिकी आप्रवासन तथा भन्सार प्रवर्तन निकाय (ICE) ले विश्वका ‘सबैभन्दा खतरनाक अपराधीहरू’लाई अमेरिका बाहिर निकालिरहेको उल्लेख गर्दै मिनेसोटा राज्यले किन यसको विरोध गरिरहेको भन्दै प्रश्न उठाएका छन्। “के मिनेसोटा आफ्नै समुदायमा हत्यारा र लागुऔषध कारोबारी राख्न चाहन्छ?” ट्रम्पको प्रश्न छ। उनले मिनेसोटामा भइरहेका विरोध प्रदर्शनमा ‘पैसामा पालिएका पेशेवर उक्साहटकारी र अराजकतावादी’ संलग्न रहेको दाबीसमेत गरेका छन्।
ट्रम्पले मिनेसोटाका गभर्नर टिम वाल्ज र इल्हान ओमारलाई ‘भ्रष्ट’ भन्दै राज्यमा भएको भनिएको १८ अर्ब डलरभन्दा बढीको ठगी काण्डबाट ध्यान हटाउन ICE विरोधलाई प्रयोग गरिरहेको आरोप लगाएका छन्।
“चिन्ता नगर्नुहोस्, हामी यसमा काम गरिरहेका छौँ,” ट्रम्पले लेखेका छन्।
हालै इल्हान ओमारले ICE सम्बन्धी बहसका क्रममा अमेरिकालाई अपमानजनक शब्द प्रयोग गरेर सम्बोधन गरेको भन्दै तीव्र आलोचना भएको थियो। रिपब्लिकन सिनेटर माइक लीले “कुनै पनि सांसदले कहिल्यै आफ्नो देशलाई यसरी सम्बोधन गर्नु हुँदैन” भन्दै त्यसको परिणाम के हुनुपर्ने हो भनेर प्रश्न गरेका थिए। त्यसमा प्रतिक्रिया दिँदै व्यवसायिक उद्यमी एलन मस्कले सामाजिक सञ्जालमा “देशद्रोहको सजाय जे हुन्छ, त्यही” भन्ने टिप्पणी गरेका थिए।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासनले मिनेसोटाको मिनियापोलिस सहरस्थित एक चर्चमा आइतबार भएको विरोध प्रदर्शन र अवरोधको घटनापछि औपचारिक छानबिन सुरु गरेको छ। Anti-ICE प्रदर्शनकारीहरूले प्रार्थना चलिरहेका बेला चर्चभित्र प्रवेश गरी अवरोध गरेपछि संघीय तहबाट कडा प्रतिक्रिया आएको हो।
स्थानीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार आइतबारको प्रार्थना सेवा चलिरहेका बेला दर्जनौँ प्रदर्शनकारीहरू Cities Church नामक चर्चको सभास्थलमा प्रवेश गरेका थिए। उनीहरूले चर्चका एक पास्टर ICE (अमेरिकी आप्रवासन तथा भन्सार प्रवर्तन) को सेन्ट पल फिल्ड अफिसका कार्यवाहक निर्देशक भएको गलत विश्वासका आधारमा आक्रमणजस्तै व्यवहार गरेको बताइएको छ।
घटनालगत्तै अमेरिकी न्याय मन्त्रालयले छानबिन अघि बढाएको छ। अमेरिकी महान्यायाधिवक्ता पाम बोन्डीले वक्तव्य जारी गर्दै चर्चमाथि भएको आक्रमण र कानून कार्यान्वयन निकायविरुद्धको धम्की गम्भीर अपराध भएको बताएकी छन्।“मिनेसोटामा चर्च लक्षित गरिएको घटनामा परेको पास्टरसँग मैले कुरा गरेकी छु। कानून कार्यान्वयन निकायमाथिको आक्रमण र क्रिश्चियनहरूलाई डर देखाउने कार्य संघीय कानुनको पूर्ण शक्ति प्रयोग गरेर सामना गरिनेछ,” बोन्डीले भनिन्। उनले राज्य नेतृत्वले कानूनविहीन गतिविधि रोक्न असफल भए संघीय सरकारले आफैं अघि सरेर कारबाही गर्ने चेतावनी पनि दिएकी छन्। “कानुनको शासन कायम गर्न न्याय मन्त्रालय सधैं सक्रिय रहनेछ,” उनको भनाइ छ।
ह्वाइट हाउसकी प्रेस सचिव क्यारोलिन लेभिटले पनि सामाजिक सञ्जालमार्फत घटनाको कडा निन्दा गरेकी छन्। सार्वजनिक भिडियोमा चर्च सेवा अवरुद्ध गर्दै चिच्याइरहेको भीड देखिन्छ। चर्चका सहभागीहरूका अनुसार प्रदर्शनकारीहरूले पार्किङ क्षेत्रसम्म पछ्याउँदै गाडीहरू घेर्ने र बाहिर निस्कन अवरोध गर्ने प्रयाससमेत गरेका थिए। “राष्ट्रपति ट्रम्प पवित्र उपासनास्थलमा क्रिश्चियनहरूलाई डर देखाउने र हैरान गर्ने कुनै पनि गतिविधि सहँदैनन्,” लेभिटले भनिन्।
अमेरिकी नागरिक अधिकारका सहायक महान्यायाधिवक्ता हार्मीत ढिल्लोले आफ्नो टोली घटनाको गहिरो अनुसन्धानमा जुटिरहेको बताएकी छन्।
“न्याय सुनिश्चित नगरेसम्म हामी विश्राम लिनेछैनौँ,” उनले भनिन्।
यता, मिनियापोलिसका मेयर जेकब फ्रेले भने संघीय प्रशासनको दाबी अस्वीकार गर्दै Anti-ICE प्रदर्शनहरू शान्तिपूर्ण भएको जिकिर गरेका छन्। उनले संघीय एजेन्टहरूको अत्यधिक उपस्थितिले स्थानीय बासिन्दा सुरक्षितभन्दा बढी लक्षित भएको महसुस गरिरहेको बताए। सीबीएसको Face the Nation कार्यक्रममा बोल्दै फ्रेले भने, “यो सुरक्षा होइन। हजारौँ संघीय एजेन्ट आएर ल्याटिनो र सोमाली समुदायलाई आतंकित पारिएको छ। मिनियापोलिसका बासिन्दा शान्तिपूर्वक आफ्ना छिमेकीका पक्षमा उभिएका छन्।”
अमेरिका मिनियापोलिसमा हाल यूएस आप्रवासन तथा भन्सार प्रवर्तन (ICE) सम्बन्धी ठूलो विरोध प्रदर्शनहरु भइरहेको छन्, जसले राजनीतिक, सामाजिक र कानुनी तहमा गहिरो तनाव सिर्जना गरेको छ। मुख्य घटनाक्रम यसप्रकार छः
१. विरोध प्रदर्शनको कारण
यो सबै ICE एजेन्टले एक स्थानीय महिलालाई गोली हानी हत्या गरेको घटना (रिनी गुडको मृत्यु) पछि सुरु भएको ठूलो विरोधको भाग हो। घटना पछि हजारौँ मानिसहरुले “ICE आउट” जस्ता नारासहित सडकमा प्रदर्शन गरेका छन्।
२. संघीय–स्थानीय द्वन्द्व
संघीय सरकारले ICE एजेन्ट र फेडरल बलहरूलाई मिनियापोलिस क्षेत्रमा ठूलो मात्रामा तैनाथ गरेको छ, जसलाई स्थानीय नेताहरु “आक्रमण वा कब्जा जस्तै” भएको भनि आलोचना गरिरहेका छन्। मेयर जेइकब फ्रेले संघीय अधिकारीको उपस्थितिले सहरमा असुरक्षा र विभाजन बढाएको बताएका छन्।
३. अदालतको आदेश र सीमा
एक संघीय न्यायाधीशले संशोधित आदेश जारी गरी संघीय एजेन्टहरुले शान्तिपूर्ण प्रदर्शनकारीलाई नजिकबाट पक्राउ नगर्न, र गैर–आक्रमक प्रदर्शनमा बल प्रयोग नगर्न रोक लगाएको छ।
४. चर्चमा हल्ला र संघीय छानबिन
प्रदर्शनकारीहरु एक चर्चमा प्रवेश गरी सेवा अवरुद्ध गरेको घटनापछि अमेरिकी न्याय मन्त्रालयले छानबिन सुरु गरेको छ, जसले धार्मिक स्वतन्त्रता र संघीय कानून उल्लङ्घन भए कि नभएको जाँच गर्दैछ।
५. स्थानीय विरोध र समर्थन
स्थानीय समुदाय, शिक्षक, डाकघर कामदार र नागरिक अधिकार समूहहरुले ICE को गतिविधिहरुलाई चुनौती दिइरहेका छन् भने कतिपयले शान्तिपूर्ण विरोध गरिरहेका छन्।
६. राष्ट्रिय सुरक्षा बल तयारी
संघीय सरकारले आवश्यक परे 1,500 सक्रिय सैनिकहरूलाई मिनेसोटामा पठाउन तयारी अवस्थामा राखेको रिपोर्ट आएको छ, जसले तनाव अझै बढाएको छ।
७. कानुनी र प्रशासनिक मुद्दा
राज्य सरकार र सहरले संघीय सरकारलाई अदालतमा मुद्दा दायर गरेर ICE को गतिविधिहरुलाई रोक्न र संघीय नीतिहरूलाई असंवैधानिक ठहर गर्ने प्रयास गरिरहेका छन्।
मिनियापोलिसमा ICE सम्बन्धी दमन, गोलीकाण्ड, विरोध–प्रतिवाद, संघीय छानबिन, स्थानीय नेताहरुको आलोचना, र अदालतको नयाँ आदेशले गम्भीर सामाजिक–राजनीतिक संकट सिर्जना गरेको छ। घटनाले अमेरिका भित्र न्यायकर्म, आप्रवासन नीति र नागरिक अधिकारबारेको विवादलाई झनै तीब्र बनाएको छ।
प्रतिक्रिया