बीबीसीले सन् २०२४ मा प्रसारित ‘पानोरामा’ कार्यक्रममा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको ६ जनवरी २०२१ को भाषणलाई गलत तरिकाले सम्पादन गरिएको स्वीकार्दै औपचारिक क्षमायाचना गरेको छ। तर, ट्रम्पले माग गरेको क्षतिपूर्ति भने संस्थाले अस्वीकार गरेको छ।

बीबीसीका अनुसार सम्पादन गरिएको क्लिपले ट्रम्पले प्रत्यक्ष रूपमा हिंसात्मक कार्यका लागि उक्साएको जस्तो “गलत धारणा” सिर्जना भयो, र उक्त कार्यक्रम पुनः प्रसारण नहुने जनाएको हो।

यसअघि ट्रम्पका कानुनविद्‌हरूले बीबीसीलाई १ अर्ब डलर (७५९ मिलियन पाउन्ड) क्षतिपूर्ति नदिएमा अदालतमा मुद्दा हाल्ने चेतावनी दिएका थिए।

ब्रिटेनकी संस्कृति सचिव लिसा न्यान्डीले बीबीसीले घटनालाई आवश्यक गम्भीरतासहित हेरिरहेको बताउँदै सम्पादकीय मापदण्ड कतैकतै कमजोर र कतैकतै असंगत रूपमा लागू भएको टिप्पणी गरिन्।

बीबीसीका निर्देशक–महानिर्देशक टिम डेवी र समाचार प्रमुख डेबराह टर्नेसले शृङ्खलावार विवादपछि आइतबार राजीनामा दिएका थिए।

यस बीच, डेली टेलिग्राफले २०२२ मा ‘न्युजनाइट’ कार्यक्रममै ट्रम्पको भाषणलाई उस्तै शैलीमा काटछाँट गरिएको अर्को उदाहरण बाहिर ल्याएपछि विवाद अझै गहिरियो।

बीबीसीले प्रकाशित ‘सुधार तथा स्पष्टीकरण’ मा लेखिएको छ—
“हाम्रो सम्पादनले भाषणको फरक–फरक अंशलाई एउटै निरन्तर क्लिपजस्तै देखायो, जसले ट्रम्पले प्रत्यक्ष हिंसा गर्न उक्साएको जस्तो गलत प्रभाव दियो।”

बीबीसी अध्यक्ष समिर शाहले ट्रम्पलाई व्यक्तिगत रूपमा पत्र लेखेर क्षमायाचना गरेका छन्। तर संस्थाले ट्रम्पको “मानहानिको दाबीको कुनै कानुनी आधार छैन” भन्दै क्षतिपूर्तिको माग अस्वीकार गरेको छ।

बीबीसीले ट्रम्पको कानुनी दाबी अस्वीकार गर्ने पाँच प्रमुख आधार यस प्रकार पेश गरेको छ—

– बीबीसीले उक्त ‘पानोरामा’ कार्यक्रम अमेरिकामा प्रसारण गरेको थिएन, न त प्रसारण अधिकार नै थियो।
– उक्त सम्पादनले ट्रम्पलाई कुनै क्षति पुर्‍याएको प्रमाण छैन, किनकि उनी त्यसपछि नै पुनः निर्वाचित भएका थिए।
– क्लिप लम्बाइ घटाउन बनाइएको थियो, कसैलाई भ्रममा पार्ने उद्देश्य थिएन, न त दुर्भावनापूर्ण थियो।
– क्लिप कार्यक्रमको एक सानो अंश मात्रै हो, जसमा ट्रम्प समर्थकहरूका आवाज पनि समावेश थिए।
– अमेरिकामा राजनीतिक भाषण र सार्वजनिक सरोकारका विषय मा अभिव्यक्ति अत्यन्तै संरक्षित हुन्छन्, जसले मानहानिको दाबी कठिन बनाउँछ।

यसअघि पानोरामामा देखाइएको क्लिपमा ट्रम्पको ५० मिनेट फरक दुई वाक्यलाई एउटै निरन्तर भाषणजस्तै जोडेर प्रस्तुत गरिएको थियो।

ट्रम्पले फक्स न्युजसँग प्रतिक्रिया दिँदै आफ्नो भाषण “पूरी तरह मर्किएको”— “butchered”—बताउँदै बीबीसीले दर्शकलाई “धोका दिएको” आरोप लगाए।

बीबीसीभित्र भने संस्थाको कानुनी पक्ष बलियो रहेको र मुद्दा चलाए ट्रम्प सफल हुन नसक्ने विश्वास व्यक्त गरिएको स्रोतहरूले बताएका छन्।

बीबीसीमा हाल चलिरहेको विवाद एउटा चुहिएको आन्तरिक प्रतिवेदनपछि सुरु भएको हो, जसमा ट्रम्पसम्बन्धी सम्पादनसँगै ट्रान्स मुद्दा, बीबीसी अरेबिकको गाजा–इजरायल कवरेज लगायतका विषयमा पनि पक्षपातका आरोप लगाइएको थियो।

यससँगै बीबीसीभित्रको सम्पादकीय विश्वसनीयता, राजनीतिक हस्तक्षेप र स्वायत्तताबारे ठूला प्रश्नहरू उठिरहेका छन्।