दोलखाको रोल्वालिङ उपत्यकास्थित यलुङ रि हिमालमा गएको भीषण हिमपहिरोमा परेर तीन जनाको मृत्यु भएको छ, चार जना घाइते र आठ जना अझै बेपत्ता रहेका छन्। जिल्ला प्रहरी कार्यालय दोलखाका प्रमुख डीएसपी ज्ञानकुमार महतोका अनुसार उद्धार कार्य सुरु भए पनि खराब मौसमका कारण कठिनाइ भइरहेको छ। नेपालका गाइडसहित सोमबार बिहान १५ जनाको आरोहण टोली नाँ गाउँबाट ५,६३० मिटर अग्लो यलुङ रि हिमालतर्फ प्रस्थान गरेको थियो। आरोहणका क्रममा परेको हिमपहिरोले टोलीका धेरै सदस्यलाई बेपत्ता बनाएको प्रहरीले जनाएको छ।

डीएसपी महतोका अनुसार उद्धारका लागि हेलिकोप्टर त्यस क्षेत्रमा पुगे पनि मौसम अत्यन्तै खराब भएकाले अवतरण गर्न सकेको छैन। रोल्वालिङ क्षेत्र प्रतिबन्धित हवाई क्षेत्रमा पर्ने भएकाले प्रशासनको अनुमति लिएर मात्रै उडान हुने र त्यस्तो अनुमति दिइसकेकाले मौसम सुधारसँगै पुनः उद्धार कार्य सुरु हुने उनले बताए।

भौगोलिक दुर्गमता र लगातारको हिमपातका कारण प्रहरीले घटनास्थलमा पुग्न सकेको छैन। स्थानीय बासिन्दा र शेर्पा समुदायका सहयोगमा पैदल उद्धार टोली पठाइएको छ।

यसैबीच, मनास्लु र गोरखा क्षेत्रका हिमाली मार्गहरूमा पनि लगातारको हिमपात र वर्षाका कारण पर्यटकहरू समस्यामा परेका छन्। मनास्लु क्षेत्रमा चेक रिपब्लिककी ५४ वर्षीया पर्यटक क्याटरिना रस्कोभा पहिरोमा परेर बेपत्ता छिन्। उनी सामागाउँबाट फर्कंदै गर्दा न्याकफेदीमा माथिबाट खसेको ढुंगासहितको पहिरोमा पुरिएकी थिइन्।

स्थानीयको सहयोगमा नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी र नेपाली सेनाको टोली घटनास्थलमा खटिएको छ। प्रहरी नायव उपरीक्षक राजकुमार श्रेष्ठका अनुसार “पहिरो पन्छाउने र तटीय क्षेत्रमा खोजी जारी छ।”

त्यस्तै, पाङबारी हिमाल आरोहणका क्रममा दुई जना इटालियन नागरिक — ६७ वर्षीय स्टेफानो फारोनाटो र ३७ वर्षीय एलेस्यान्ड्रो गपुटो — सम्पर्कविहीन छन्। उनीहरूसँगै रहेका अन्य एक इटालियन र तीन नेपालीको भने उद्धार भइसकेको प्रहरीले जनाएको छ।

मौसम बिग्रिएपछि उनीहरू क्याम्पमै अड्किएका र त्यसपछि सम्पर्क टुटेको प्रारम्भिक जानकारी छ। काठमाडौंबाट पर्वतीय उद्धार टोली हेलीमार्फत साम्दो पुगेर पैदल खोजी सुरु गरिएको एसपी भरतबहादुर विकले बताए।

उनीहरूले भने, “कैलाश एयरको हेलिकोप्टरमार्फत हाम्रो टोली साम्दो पुगेको छ, त्यहाँबाट पैदल खोजी जारी छ।” स्थानीयले उद्धार टोलीका लागि बाटो बनाइरहेका छन्। पाङबारी हिमाल ६,८८७ मिटर अग्लो शिखर हो।

मनास्लु क्षेत्रमा पनि अहिले निरन्तर उद्धार भइरहेको छ। अवरुद्ध मौसम खुलेसँगै हेलिकोप्टरमार्फत दुई हजारभन्दा बढी पर्यटकको उद्धार भएको मनास्लु संरक्षण क्षेत्र आयोजना (एमक्याप) ले जनाएको छ। प्रहरीका अनुसार २३४ जना अझै उद्धार पर्खिरहेका छन्।

यसैबीच, वर्षा र पहिरोले गोरखाको चुमनुब्री गाउँपालिका–३ पाङसिङमा चार घर र एक कुखुरा फर्ममा क्षति पुर्‍याएको छ। जुकबहादुर, सर्किनी, धन्डुक र कमला गुरुङका घरहरूमा लेदो पस्दा पशुचौपाया र घरायसी सामग्री बगेका छन्। स्थानीय देवेन्द्र गुरुङको कुखुरा फर्मसमेत बगाएर ५०–६० वटा कुखुरा मरेको छ।

हाल प्रभावित परिवारहरू आफन्तको घरमा बसोबास गरिरहेका छन्। प्रशासनले उद्धार र राहतको तयारी थालेको जनाएको छ।

नेपालका हिमाली क्षेत्रमा पछिल्ला दिनहरूमा लगातारको हिमपात, वर्षा र पहिरोका कारण दर्जनौँ आरोही, पर्यटक र स्थानीय जोखिममा परेका छन्। उद्धार टोलीहरू निरन्तर सक्रिय रहे पनि कठिन भौगोलिक परिस्थिति र प्रतिकूल मौसमले उद्धार कार्य चुनौतीपूर्ण बनेको छ।