लन्डन / बेलायतका राजा चार्ल्स तृतीयले झन्डै चार दशकअघि स्विट्जरल्यान्डमा भएको घातक हिमपहिरोबाट आफू बालबाल बचेको घटनालाई पुनः स्मरण गर्दै त्यस दिन मृत्यु कति नजिक आएको थियो भन्ने बताएका छन्। हाल ७७ वर्षका चार्ल्सले स्कटल्यान्डको क्यासल अफ मेयमा Assynt Mountain Rescue Team का सदस्यहरूसँगको भेटमा सन् १९८८ को उक्त घटना सम्झँदै संक्षिप्त तर अर्थपूर्ण शब्दमा भने— “It was a close thing,” अर्थात् आफू मृत्युबाट अत्यन्तै नजिकबाट जोगिएको अनुभव थियो। टोलीका प्रमुख बेन डाइसनका अनुसार लगभग ३८ वर्ष बितिसक्दा पनि त्यो दुर्घटना चार्ल्सको स्मृतिमा गहिरो रूपमा बसेको छ र त्यसैले उनी पर्वतीय उद्धारकर्ताहरूले सामना गर्ने जोखिम तथा उनीहरूको सेवाको महत्त्वलाई विशेष रूपमा बुझ्छन्।

घटना १० मार्च १९८८ मा स्विट्जरल्यान्डको प्रसिद्ध स्की क्षेत्र क्लोस्टर्स नजिक भएको थियो। त्यतिबेला ३९ वर्षीय प्रिन्स अफ वेल्स चार्ल्स आफ्ना साथीहरू र गाइडसँग निर्धारित तथा चिन्ह लगाइएको स्की क्षेत्रभन्दा बाहिर ‘अफ-पिस्ट’ क्षेत्रमा स्की गरिरहेका थिए। अचानक शक्तिशाली हिमपहिरो खस्दा समूहका केही सदस्य त्यसको बाटोबाट उम्कन सफल भए, तर चार्ल्सका निकट मित्र तथा महारानी एलिजाबेथ द्वितीयसँग शाही सेवामा काम गरिसकेका मेजर ह्यु लिन्डसे र प्याट्रिसिया ‘प्याटी’ पाल्मर-टोमकिन्सन हिमपहिरोको चपेटामा परे। लिन्डसे करिब ४०० मिटर अर्थात् १,३०० फिटभन्दा बढी तलसम्म बगाइएका थिए भने पाल्मर-टोमकिन्सन गम्भीर रूपमा घाइते भएकी थिइन्।

चार्ल्स भने शारीरिक चोटबिना जोगिए। हिमपहिरो रोकिएपछि सुरक्षित स्थानमा पुगेका उनी अरूसँगै तत्काल पीडितको खोजी र उद्धारमा फर्किएका थिए। चार्ल्सले पछि दिएको विवरणअनुसार गाइड ब्रुनो स्प्रेचर ले हिउँमा पुरिएकी पाल्मर-टोमकिन्सनलाई फेला पारी मुखबाट श्वास दिएर होसमा ल्याएका थिए। त्यसपछि चार्ल्सलाई बेल्चा दिइएको थियो र उनले बेल्चा तथा आफ्नै हात प्रयोग गरेर हिउँ खनेर उनलाई निकाल्न सहयोग गरेका थिए। तर लिन्डसेलाई भने बचाउन सकिएन। घटनास्थलबाट चार्ल्सलाई हेलिकप्टरमा लगिँदा उनी शारीरिक रूपमा सकुशल भए पनि अत्यन्तै स्तब्ध र भावुक देखिएको प्रत्यक्षदर्शीको भनाइ थियो।

त्यस दिन स्विस अधिकारीहरूले हिमपहिरोको खतरा रहेको चेतावनीसमेत दिएका थिए। पछि गरिएको स्विस अनुसन्धानले चार्ल्सको समूह चिन्ह लगाइएको स्की क्षेत्रभन्दा बाहिर गएको पुष्टि गरे पनि लिन्डसेको मृत्युका लागि समूहका स्कीयरलाई कानुनी रूपमा दोषी ठहर गरेन। चार्ल्स स्वयंले दुर्घटनापछि सार्वजनिक गरिएको विवरणमा आफू र केही साथीले हिमपहिरोको बाटोबाट स्की गर्दै बाहिरिन सकेको तर लिन्डसे र पाल्मर-टोमकिन्सन त्यसमा परेका बताएका थिए।

हालै Assynt Mountain Rescue Team को ५०औँ वार्षिकोत्सवका अवसरमा भएको भेटमा चार्ल्सले यही अनुभवलाई पर्वतमा हुने जोखिमको उदाहरणका रूपमा प्रस्तुत गरेका थिए। टोलीका प्रमुख डाइसनका अनुसार चार्ल्सले पर्वतीय उद्धारकर्मीहरूको कामप्रति विशेष प्रशंसा व्यक्त गर्दै उनीहरूले जोखिमपूर्ण अवस्थामा मानिसको जीवन जोगाउन गर्ने सेवाको महत्त्व आफैंले अनुभव गरेको बताए। पछिल्ला दशकमा उद्धार कार्यमा ड्रोनलगायत आधुनिक प्रविधिको प्रयोग बढेको विषयमा समेत उनले चासो देखाएको बेलायती सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।

यो दुर्घटना केवल चार्ल्सका लागि व्यक्तिगत त्रासदी मात्र थिएन; त्यस दिन उनको मृत्यु भएको भए बेलायती राजतन्त्रको उत्तराधिकारको दिशा नै तत्काल परिवर्तन हुन सक्थ्यो। सन् १९८८ मा चार्ल्स महारानी एलिजाबेथ द्वितीयपछि सिंहासनका प्रत्यक्ष उत्तराधिकारी थिए। उनको मृत्यु भएको अवस्थामा उनका पाँच वर्षीय छोरा प्रिन्स विलियम सिंहासनका अर्को प्रत्यक्ष उत्तराधिकारी बन्ने थिए। अर्थात् आज देखिएको बेलायती राजपरिवारको उत्तराधिकार यात्रा फरक बाटोमा जान सक्थ्यो। राजपरिवारसम्बन्धी विश्लेषकहरूले यही कारण उक्त हिमपहिरोलाई चार्ल्सको जीवन मात्र होइन, आधुनिक बेलायती राजतन्त्रकै इतिहास बदल्न सक्ने एउटा अत्यन्तै नजिक पुगेको क्षणका रूपमा व्याख्या गरेका छन्।

दुर्घटनाको मानवीय पक्ष अझ पीडादायी थियो। मेजर लिन्डसेकी पत्नी सारा लिन्डसे त्यसबेला करिब छ महिनाकी गर्भवती थिइन्। पछि उनकी छोरी एलिस जन्मिएपछि चार्ल्स उनको धर्मपिता बने र उनको शिक्षामा सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता पूरा गरेको विवरणहरूमा उल्लेख छ। दुर्घटनाको समयमा प्रिन्सेस डायना र सारा फर्गुसन पनि स्विट्जरल्यान्डको यात्रामै थिए, तर हिमपहिरो आउँदा उनीहरू स्की क्षेत्रमा नभई आफ्नो शैलेटमा रहेका कारण जोगिएका थिए।

चार्ल्सले दुर्घटनापछि पनि क्लोस्टर्समा स्की गर्न पूर्ण रूपमा छाडेनन्। उनी पछि आफ्ना छोराहरू प्रिन्स विलियम र प्रिन्स ह्यारीसँग समेत त्यहाँ पुगेका थिए र समकालीन विवरणअनुसार दुर्घटना भएको क्षेत्रतर्फ एक्लै गएर विगत सम्झिएको पनि बताइन्छ। तर उक्त घटनाले उनलाई मानसिक रूपमा गहिरो प्रभाव पारेको विश्लेषकहरूको भनाइ छ। साथीको मृत्यु, अर्की साथी गम्भीर घाइते हुनु र आफू संयोगवश जोगिनुले जीवनको अनिश्चितता र मृत्युको निकटताबारे उनको सोच बदलिएको हुन सक्ने उनीहरूको विश्लेषण छ।

सन् २०२५ मा चार्ल्सले आफ्नो सक्रिय स्की जीवन समाप्त भएको संकेत गर्दै अब स्की गर्ने दिनहरू पछाडि परिसकेको बताएका थिए। तर क्लोस्टर्सको त्यो हिमपहिरो भने उनको स्मृतिबाट हटेको छैन। करिब चार दशकपछि पर्वतीय उद्धारकर्मीहरूसामु उनले व्यक्त गरेको “यो निकै नजिकको कुरा थियो” भन्ने स्मरणले राजाको जीवनमा गहिरो छाप छोडेको एउटा त्रासदी फेरि सार्वजनिक चर्चामा आएको छ। एउटा क्षणमा उनी सुरक्षित दिशातर्फ स्की गर्न सफल भए; केही सेकेन्ड र केही मिटरको फरक परेको भए भने व्यक्तिगत जीवनदेखि बेलायतको राजकीय उत्तराधिकारसम्मको इतिहास आज पूर्णतः फरक हुन सक्थ्यो।