मध्यपूर्वमा युद्धको अवस्था झन् गम्भीर बन्दै गएको छ। इरानका एक उच्च अधिकारीले होर्मुज जलसन्धि हुँदै आवत जावत गर्ने जहाजहरूलाई कडा चेतावनी दिएका छन्। उनका अनुसार यदि शत्रुतापूर्ण गतिविधि जारी रह्यो भने इरानले उक्त समुद्री मार्ग प्रयोग गर्ने जहाजहरूलाई निशाना बनाउन सक्छ। होर्मुज जलसन्धि विश्वकै प्रमुख तेल तथा ग्यास आपूर्ति मार्ग भएकाले यसमा अवरोध आए अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा ठूलो असर पर्ने विश्लेषण गरिएको छ।

अमेरिकी विदेशमन्त्री Marco Rubio ले इरानविरुद्धका आक्रमण अझ कडा बन्न सक्ने संकेत दिएका छन्। उनले हालसम्मका कारबाहीभन्दा “झन् कडा प्रहारहरू” आगामी दिनमा हुन सक्ने बताउँदै अमेरिकी रणनीतिक योजना सार्वजनिक नगर्ने स्पष्ट पारे। अमेरिकी राष्ट्रपति Donald Trump ले इरानमाथि युद्ध सुरु गर्ने निर्णय “अन्तिम र सबैभन्दा प्रभावकारी विकल्प” भएको दाबी गरेका छन्। ह्वाइट हाउसमा सम्बोधन गर्दै उनले अमेरिकाले ठूला स्तरका सैन्य कारबाही जारी राखेको र १,२५० भन्दा बढी लक्ष्यमा आक्रमण भइसकेको जानकारी दिए।

अहिले पनि इजरायली सेनाले तेहरानसहित विभिन्न क्षेत्रमा थप हवाई आक्रमण सञ्चालन गरेको जनाएको छ। इजरायलले लेबनानमा पनि हिजबुल्लाहका भनिएका संरचनामाथि आक्रमण गरेको छ। इजरायली पक्षले “खतरा पूर्ण रूपमा अन्त्य नभएसम्म” सैन्य अभियान जारी रहने चेतावनी दिएको छ। लेबनानका स्वास्थ्य अधिकारीहरूका अनुसार ती आक्रमणमा कम्तीमा ५२ जनाको मृत्यु भएको छ भने बेरुतका सयौँ बासिन्दा सुरक्षित स्थानमा सर्न बाध्य भएका छन्।

यता बेलायतका प्रधानमन्त्री Keir Starmer ले अमेरिका–इजरायलको सैन्य कारबाहीमा बेलायत सहभागी नहुने निर्णय सचेत र योजनाबद्ध रहेको बताएका छन्। उनले आफ्नो सरकार “आकाशबाट शासन परिवर्तन गराउने नीतिको पक्षमा नरहेको” स्पष्ट पारे। मध्यपूर्वमा जारी तनावका बीच दुबई नजिक अवस्थित अल मिनहाद एयर बेसमा सप्ताहन्तमा ड्रोन आक्रमण भएको पुष्टि भएको छ। उक्त बेस विभिन्न पश्चिमी देशका सेनाले प्रयोग गर्दै आएका छन् र यही स्थान अस्ट्रेलियाली रक्षा बलको मध्यपूर्वस्थित मुख्यालय पनि हो।

अस्ट्रेलियाका रक्षामन्त्री Richard Marles ले पत्रकार सम्मेलनमा जानकारी दिँदै आक्रमण पहिलो रात भएको बताए। उनले त्यहाँ रहेका सबै अस्ट्रेलियाली सैनिक सुरक्षित र सम्पर्कमा रहेको स्पष्ट पारे।

उनका अनुसार मध्यपूर्व क्षेत्रमा करिब १०० अस्ट्रेलियाली सैनिक तैनाथ छन्, जसमा अधिकांश संयुक्त अरब इमिरेट्स (UAE) मा अवस्थित छन्। यसअघि अस्ट्रेलियाका प्रधानमन्त्री Anthony Albanese ले अमेरिका र इजरायलले इरानलाई आणविक हतियार प्राप्त गर्न नदिन र अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति–सुरक्षामा खतरा उत्पन्न हुन नदिन चालेका कदमप्रति समर्थन व्यक्त गरेका थिए।

मध्यपूर्वमा युद्धको दायरा फराकिलो बन्दै जाँदा अमेरिका, इजरायल र इरानबीचको तनाव झन् चुलिएको छ। पछिल्ला घटनाक्रमका मुख्य बुँदा यसप्रकार छन्:

🔴 अमेरिकी नागरिकलाई तुरुन्त बाहिरिन आग्रह

अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले मध्यपूर्वका विभिन्न देशमा रहेका आफ्ना नागरिकलाई “गम्भीर सुरक्षा जोखिम”को कारण तुरुन्त सुरक्षित स्थानतर्फ सर्न वा देश छोड्न आग्रह गरेको छ। सम्भावित आक्रमण र प्रतिआक्रमणको जोखिम बढ्दै गएको भन्दै यस्तो चेतावनी जारी गरिएको हो।

🔴 ट्रम्पको संकेत – “ठूलो लहर आउँदैछ”

अमेरिकी राष्ट्रपति Donald Trump ले एक अन्तर्वार्तामा इरानविरुद्धको कारबाही अझ तीव्र हुने संकेत दिएका छन्। उनले “ठूलो लहर आउन बाँकी छ” भन्दै आगामी कदमबारे थप खुलासा गरेनन्।
यसैबीच United States Central Command ले आइतबार कुवेतमा रहेका अमेरिकी सैनिकमाथि भएको इरानी आक्रमणमा ६ जना सैनिकको मृत्यु भएको जनाएको छ।

🔴 इजरायलको दाबी – इरानको क्षेप्यास्त्र क्षमता कमजोर हुँदै

दुई इजरायली अधिकारीका अनुसार आगामी २४ घण्टाभित्र इरानको ब्यालेस्टिक मिसाइल प्रहार क्षमता उल्लेखनीय रूपमा घट्ने अपेक्षा गरिएको छ। अमेरिका र इजरायलले इरानभित्र आक्रमणलाई तीव्र बनाइरहेका बेला यस्तो दाबी गरिएको हो।

🔴 इरानको होर्मुज चेतावनी

इरानको इस्लामिक रिभोल्युशनरी गार्ड कोर्प्स (IRGC) का कमान्डरसँग निकट एक सल्लाहकारले होर्मुज जलसन्धि हुँदै जाने जहाजहरूलाई निशाना बनाइने चेतावनी दिएका छन्। तेलसम्पन्न खाडी राष्ट्रहरूबाट कच्चा तेल ढुवानी हुने मुख्य मार्ग भएकाले यस क्षेत्रमा अस्थिरता बढे विश्व ऊर्जा बजारमा ठूलो प्रभाव पर्ने सम्भावना छ।

🔴 ट्रम्पको कडा चेतावनी

अमेरिकी राष्ट्रपति Donald Trump ले आइतबार इरानलाई प्रतिकार नगर्न चेतावनी दिएका छन्। उनले इरानले “कडा प्रहार” गरेमा त्यसको जवाफ “पहिले कहिल्यै नदेखिएको शक्तिशाली बल” प्रयोग गरेर दिइने बताएका छन्।

🔴 आक्रमण केही दिन जारी रहने संकेत

अधिकारीहरूका अनुसार यो अभियान केही दिनसम्म जारी रहने सम्भावना छ। इजरायलले इरानी नेतृत्व संरचनालाई लक्ष्य बनाइरहेको छ भने अमेरिकी सेनाले तत्काल खतरा मानिएका सैन्य अड्डा र ब्यालेस्टिक मिसाइल प्रक्षेपणस्थलहरूमा केन्द्रित प्रहार गरिरहेको जनाएको छ।

🔴 बी २ बमवर्षक र २,००० पाउन्ड बम प्रयोग

पेन्टागनले अमेरिकी सेनाले B-2 Spirit स्टेल्थ बमवर्षक परिचालन गरेको पुष्टि गरेको छ। ती विमान २,००० पाउन्ड क्षमताका शक्तिशाली बमले सुसज्जित रहेको जनाइएको छ।

🔴 खाडी राष्ट्रहरूको चेतावनी

Gulf Cooperation Council (GCC) ले इरानका क्षेप्यास्त्र र ड्रोन आक्रमणप्रति कडा आपत्ति जनाउँदै आवश्यक परे “सबै उपाय अपनाइने”, सैन्य कारबाहीसमेत सम्भव हुने चेतावनी दिएको छ।

🔴 बेलायतले अमेरिकी प्रयोगका लागि आधार स्वीकृत

बेलायतका प्रधानमन्त्री Keir Starmer ले अमेरिकी सेनालाई बेलायती सैन्य अड्डा प्रयोग गर्न अनुमति दिएको पुष्टि गरेका छन्। उनले यसलाई “विशेष र सीमित रक्षात्मक प्रयास” भन्दै इरानी मिसाइलहरूलाई स्रोतस्थलमै नष्ट गर्ने उद्देश्य रहेको बताएका छन्।

🔴 कुवेतमा ‘मैत्रीपूर्ण फायर’ घटना

United States Central Command का अनुसार आइतबार राति कुवेतको आकाशमा सक्रिय सैन्य कारबाहीका क्रममा तीन वटा F-15E Strike Eagle लडाकु विमान ‘मैत्रीपूर्ण फायर’ (आफ्नै पक्षबाट भएको प्रहार) को घटनामा खसेका छन्। यस घटनाले युद्धको जटिलता र जोखिमलाई थप उजागर गरेको छ।

अमेरिकी प्रतिनिधिसभाका सभामुख माइक जोनसनले इरानमाथि गरिएको अमेरिकी आक्रमण पूर्ण रूपमा “रक्षात्मक कारबाही” भएको दाबी गरेका छन्। सोमबार क्यापिटोल भवनमा सञ्चारकर्मीहरूसँग कुरा गर्दै उनले उक्त कदम अमेरिकी सैनिक, सैन्य अड्डा र सम्पत्तिलाई ठूलो क्षतिबाट जोगाउन आवश्यक रहेको बताए।

🔴 “पहिला आक्रमण नगरे भारी क्षति हुन्थ्यो”

जोनसनका अनुसार इरानसँग छोटो तथा मध्यम दूरीका क्षेप्यास्त्रहरूको ठूलो भण्डार थियो। यदि इरानले पहिले आक्रमण सुरु गरेको भए अमेरिकी सैनिक र सैन्य संरचनामा “भयानक क्षति” पुग्ने सम्भावना रहेको उनको तर्क छ। उनले भने, पर्खेर प्रतिक्रिया दिने नीति अपनाइएको भए क्षति झन् ठूलो हुन सक्थ्यो।

🔴 इजरायलको स्वतन्त्र निर्णय

जोनसनले इजरायल आफ्नो सुरक्षाका लागि अमेरिका बिना पनि कारबाही गर्न तयार रहेको उल्लेख गरे। उनका अनुसार इजरायलले आफूलाई “अस्तित्वकै खतरा” महसुस गरिरहेको थियो, किनकि इरानले लामो समयदेखि इजरायललाई नष्ट गर्ने धम्की दिँदै आएको र तीव्र गतिमा मिसाइल उत्पादन गरिरहेको थियो।

🔴 “कांग्रेसले प्रश्न उठाउँथ्यो”

उनले दाबी गरे कि यदि प्रशासनले कारबाही नगरेको भए र गम्भीर खुफिया सूचनाको बाबजुद पर्खेर बसेको भए, पछि कांग्रेसमै किन ढिलो गरियो भनेर कठोर प्रश्न उठ्ने निश्चित थियो।

🔴 शासन परिवर्तन उद्देश्य होइन

जोनसनले स्पष्ट पारे कि अमेरिकी कदमको लक्ष्य इरानमा शासन परिवर्तन गर्नु होइन। “उद्देश्य शासन परिवर्तन होइन, छोटो र मध्यम दूरीका क्षेप्यास्त्र र तिनको उत्पादन क्षमतालाई नष्ट गर्नु थियो, र त्यो लक्ष्य हासिल गरिएको छ,” उनले भने।

🔴 ट्रम्पको भनाइ – अभियान चार हप्ता चल्न सक्छ

अमेरिकी राष्ट्रपति Donald Trump ले इरानविरुद्धको सैन्य अभियान करिब चार हप्तासम्म चल्न सक्ने बताएका छन्। उनले वासिङ्टनले तेहरानको मिसाइल र आणविक क्षमता पूर्ण रूपमा ध्वस्त पार्न “जे आवश्यक पर्छ, त्यो गर्ने” प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।

🔴 खाडी क्षेत्रमा ऊर्जा संरचनामाथि प्रहार

इरानले खाडी क्षेत्रमा ऊर्जा पूर्वाधारहरूलाई निशाना बनाएको छ, जसका कारण अन्तर्राष्ट्रिय तेल र ग्यास मूल्य तीव्र रूपमा बढेका छन्। कतारको सरकारी स्वामित्वमा रहेको ऊर्जा कम्पनी QatarEnergy ले आफ्ना दुईवटा संयन्त्रमा क्षति पुगेपछि तरल प्राकृतिक ग्यास (LNG) उत्पादन अस्थायी रूपमा स्थगित गरेको जनाएको छ।

🔴 होर्मुज जलसन्धि “बन्द” घोषणा

Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) ले विश्वको करिब पाँचौं भाग तेल खपत हुने मार्ग मानिने होर्मुज जलसन्धि अब “बन्द” गरिएको दाबी गरेको छ। उक्त मार्ग प्रयोग गर्न खोज्ने जहाजहरूलाई आक्रमण गरिने चेतावनीसमेत दिइएको छ।

🔴 इजरायलमाथि इरानी प्रहार जारी

इरानले इजरायलका विभिन्न क्षेत्रमा मिसाइल प्रहार जारी राखेको छ। इजरायली सेनाका अनुसार पश्चिमी जेरुसेलम, तेल अभिव र इलातमाथि आएका मिसाइलहरू अवरोध (intercept) गरिएको छ। शनिबारयता इजरायलमा कम्तीमा १० जनाको मृत्यु भइसकेको पुष्टि गरिएको छ।