अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड जे. ट्रम्पले ग्रिनल्यान्डलाई लिएर डेनमार्क र युरोपेली देशहरूविरुद्ध कडा अभिव्यक्ति दिएका छन्। उनले अमेरिका लामो समयदेखि डेनमार्क र युरोपेली संघका देशहरूलाई भन्सार कर नलगाई सहयोग गर्दै आएको दाबी गर्दै अब “डेनमार्कले फिर्ता दिनुपर्ने समय आएको” बताएका छन्।

ट्रम्पका अनुसार चीन र रूसले ग्रिनल्यान्डमाथि चासो बढाइरहेका छन् र डेनमार्कसँग त्यसलाई रोक्ने हैसियत छैन। “ग्रिनल्यान्डको सुरक्षा नाममा डेनमार्कसँग दुईवटा कुकुरस्लेज बाहेक केही छैन,” ट्रम्पले कटाक्ष गरेका छन्। उनले विश्व र अमेरिकी राष्ट्रिय सुरक्षाको हितमा ग्रिनल्यान्डको संरक्षण गर्न सक्ने क्षमता केवल संयुक्त राज्य अमेरिकासँग मात्रै रहेको जिकिर गरेका छन्।

ट्रम्पले डेनमार्क, नर्वे, स्विडेन, फ्रान्स, जर्मनी, बेलायत, नेदरल्यान्ड्स र फिनल्यान्डका प्रतिनिधिहरू ‘अज्ञात उद्देश्य’का लागि ग्रिनल्यान्ड पुगेको दाबी गर्दै यसले विश्वको सुरक्षा, स्थायित्व र अस्तित्वमै गम्भीर खतरा सिर्जना गरेको बताएका छन्। “यी देशहरूले असह्य र दीर्घकालीन रूपमा टिक्न नसक्ने जोखिम निम्त्याएका छन्,” उनको चेतावनी छ।

ट्रम्पले घोषणा अनुसार, सन् २०२६ फेब्रुअरी १ देखि माथि उल्लेखित सबै देशबाट अमेरिकामा आयात हुने सम्पूर्ण वस्तुमा १० प्रतिशत भन्सार कर लगाइनेछ। त्यही कर जुन १, २०२६ देखि बढाएर २५ प्रतिशत पुर्‍याइनेछ। ग्रिनल्यान्डको “पूर्ण र सम्पूर्ण खरिद”सम्बन्धी सम्झौता नहुन्जेलसम्म यो कर लागू रहने ट्रम्पको भनाइ छ।

उनले अमेरिकाले विगत १५० वर्षदेखि ग्रिनल्यान्ड खरिदको प्रयास गर्दै आएको र धेरै राष्ट्रपतिले यो विषय अघि बढाए पनि डेनमार्कले सधैं अस्वीकार गर्दै आएको उल्लेख गरेका छन्। तर अहिले ‘गोल्डेन डोम’ र आधुनिक आक्रमण तथा प्रतिरक्षा प्रणालीका कारण ग्रिनल्यान्ड समेटिनु अत्यन्तै आवश्यक भएको ट्रम्पको तर्क छ। क्यानडासमेतको सम्भावित सुरक्षाका लागि सयौँ अर्ब डलर खर्च भइरहेका बेला ग्रिनल्यान्ड बिना यो प्रणाली पूर्ण प्रभावकारी नहुने उनको भनाइ छ।

ट्रम्पले डेनमार्क र अन्य सम्बन्धित देशहरूसँग तत्काल वार्ताका लागि अमेरिका खुला रहेको बताएका छन्। “हामीले दशकौँसम्म अधिकतम सुरक्षा दिएको भए पनि अहिले विश्व शान्ति जोगाउन कडा कदम अपरिहार्य भएको छ,” उनले भनेका छन्।

मिनेसोटा र आप्रवासनबारे पनि आक्रोश

यही सन्देशमा ट्रम्पले अमेरिकी आप्रवासन तथा भन्सार प्रवर्तन (ICE) ले विश्वका खतरनाक अपराधीहरूलाई अमेरिका बाहिर पठाइरहेको उल्लेख गर्दै मिनेसोटा राज्यले यसविरुद्ध किन प्रतिरोध गरिरहेको भन्ने प्रश्न उठाएका छन्। “के मिनेसोटा हत्यारा र लागुऔषध कारोबारीलाई आफ्नै समुदायमा राख्न चाहन्छ?” उनले भनेका छन्।

ट्रम्पले मिनेसोटाका प्रदर्शनकारीहरूलाई ‘पैसामा पालिएका अराजकतावादी’को संज्ञा दिँदै राज्यका गभर्नर र कंग्रेसवुमन इल्हान ओमारमाथि पनि गम्भीर आरोप लगाएका छन्। राज्यमा भएको कथित १८ अर्ब डलरभन्दा बढीको ठगी काण्डबाट ध्यान हटाउन यस्तो भइरहेको दाबी गर्दै उनले “हामी यसमा काम गरिरहेका छौँ” भनेका छन्।

ट्रम्पको यो वक्तव्यले अमेरिका–युरोप सम्बन्ध, आर्कटिक क्षेत्रको भू–राजनीति र विश्व व्यापारमा नयाँ तनाव सिर्जना गर्ने संकेत देखिएको छ।