कीभ, युक्रेन / अगस्ट २९, २०२६ / युक्रेनको राजधानी कीभनजिक रहेको एक सैन्य गोलाबारुद भण्डारण केन्द्रमा रुसी ड्रोन प्रहार भएपछि भएको शृंखलाबद्ध विस्फोट र भीषण आगलागीमा परी कम्तीमा ३७ जनाको मृत्यु भएको छ भने दर्जनौँ घाइते भएका छन्। विस्फोटको प्रभावले आसपासका दर्जनौँ घर तथा अन्य नागरिक संरचनामा ठूलो क्षति पुगेको युक्रेनी अधिकारीहरूले बताएका छन्।

शुक्रबार साँझ राजधानी कीभको पश्चिमतर्फ रहेको बुचा जिल्लाको मायला गाउँमा ड्रोन प्रहार भएको थियो। कीभ क्षेत्रीय गभर्नर तिमुर ताकाचेन्कोका अनुसार शनिबारसम्म मृतक संख्या ३७ पुगेको छ र भग्नावशेषभित्र खोजी तथा उद्धार कार्य जारी रहेकाले मृतकको संख्या अझै बढ्न सक्ने आशंका गरिएको छ।

युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले पनि उद्धार टोलीले क्षतिग्रस्त भवन तथा संरचनामा खोजी जारी राखेकाले अन्तिम मानवीय क्षतिको विवरण आउन बाँकी रहेको बताएका छन्।

यो आक्रमणलाई यस वर्ष कीभ आसपास भएको सबैभन्दा घातक रुसी आक्रमणमध्ये एक मानिएको छ।

ड्रोन प्रहारपछि गोलाबारुद पड्किँदा विनाश फैलियो

युक्रेनी अधिकारीहरूका अनुसार रुसी ड्रोनले सुरुमा सैन्य भण्डारण केन्द्रमा प्रहार गरेको थियो। त्यसपछि त्यहाँ आगलागी भई राखिएका तोपका गोला, बारुदी सुरुङ, अन्य विस्फोटक सामग्री र ड्रोनहरू क्रमशः पड्किन थालेका थिए।

लगातार भएका शक्तिशाली विस्फोटले गोदाम परिसरमात्र नभई आसपासको ठूलो आवासीय क्षेत्रमा समेत विनाश फैलिएको थियो।

प्रारम्भिक विवरणअनुसार कम्तीमा ५० वटा आवासीय भवनमा क्षति पुगेको छ भने ३७० भन्दा बढी स्थानीयलाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ।

नजिकै रहेको वृद्धवृद्धा तथा अपांगता भएका व्यक्तिहरूलाई हेरचाह गर्ने एउटा केन्द्र पनि गम्भीर रूपमा क्षतिग्रस्त भएको छ।

क्षेत्रीय अधिकारीलाई उद्धृत गर्दै स्थानीय सञ्चारमाध्यमहरूले मृतकमध्ये ३४ जना सोही हेरचाह केन्द्रका बासिन्दा रहेको जनाएका छन्।

मृत्यु हुनेमध्ये द्मित्रिभ्का समुदायका प्रमुख तारास दिदिच पनि रहेका छन्। युक्रेनी अधिकारीहरूका अनुसार घटना भएपछि उद्धारमा सहयोग गर्न घटनास्थल पुगेका बेला उनी विस्फोटको चपेटामा परेका थिए।

जेलेन्स्कीले स्वीकारे– त्यहाँ सैन्य गोलाबारुद राखिएको थियो

घटनापछि युक्रेनभित्रै अर्को गम्भीर प्रश्न उठेको छ—यति ठूलो परिमाणमा विस्फोटक तथा सैन्य सामग्री सर्वसाधारण बसोबास गर्ने क्षेत्रको यति नजिक किन राखिएको थियो?

राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले शनिबार पहिलो रुसी प्रहार युक्रेनी रक्षा बलको गोलाबारुद भण्डारण केन्द्रमा भएको पुष्टि गरेका छन्।

उनका अनुसार उक्त स्थलमा तोपका गोला, बारुदी सुरुङ, विभिन्न प्रकारका गोलाबारुद तथा ड्रोनहरू राखिएका थिए, जुन आगलागीपछि विस्फोट भएका थिए।

जेलेन्स्कीले घटनालाई रुसी आक्रमणसँगै गम्भीर सुरक्षा लापरबाहीको परिणामसमेत भएको बताएका छन्।

उनले सर्वसाधारणको घरनजिकै ठूलो मात्रामा विस्फोटक सामग्री भण्डारण गर्नु “भयानक लापरबाही” भएको भन्दै जिम्मेवार व्यक्तिमाथि अनुसन्धान र कारबाही गर्न निर्देशन दिएका छन्।

युक्रेनी नियमअनुसार घना आवासीय क्षेत्रनजिक सैन्य गोलाबारुद भण्डारण गर्न प्रतिबन्धित छ।

घटनापछि युक्रेनको रक्षा मन्त्रालयले देशभरका गोलाबारुद भण्डारणस्थलको सुरक्षा अडिट गर्न सम्बन्धित निकायलाई निर्देशन दिएको छ।

आपराधिक लापरबाहीको आशंकामा अनुसन्धान

युक्रेनी अभियोजक तथा सुरक्षा निकायहरूले सैन्य विस्फोटक पदार्थ भण्डारणसम्बन्धी नियम उल्लंघन भएको हो वा होइन भन्ने विषयमा अनुसन्धान सुरु गरेका छन्।

विशेषगरी उक्त स्थल सञ्चालनका लागि आवश्यक अनुमति, सुरक्षा दूरी तथा आपतकालीन सुरक्षा मापदण्ड पालना गरिएको थियो कि थिएन भन्ने विषय छानबिनको केन्द्रमा रहेको छ।

यो घटना अझ संवेदनशील बन्नुको अर्को कारण जुलाई महिनामा कीभनजिकैको भिश्नेवे क्षेत्रमा भएको यस्तै आक्रमण हो। त्यहाँ पनि रुसी प्रहारपछि भण्डारण गरिएको गोलाबारुद पड्किँदा मानिसको मृत्यु हुनुका साथै आवासीय क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुगेको थियो।

युक्रेनी अधिकारीहरूले अघिल्लो घटनापछि पाठ सिक्नुपर्नेमा फेरि उस्तै दुर्घटना दोहोरिनु गम्भीर कमजोरी भएको बताएका छन्।

जेलेन्स्कीले दोस्रोपटक यस्तो घटना हुनु “पूर्ण रूपमा अस्वीकार्य” रहेको भन्दै दोषी देखिने जोकोहीलाई कानुनी जिम्मेवारीमा ल्याइने बताएका छन्।

रुसको दाबी– लामो दूरीका युक्रेनी ड्रोनका सामग्री राखिएको थियो

रुसको रक्षा मन्त्रालयले मायला क्षेत्रमा रहेको गोदाममा आक्रमण गरेको स्वीकार गरेको छ।

तर मस्कोले उक्त स्थलको प्रयोजनबारे फरक दाबी गरेको छ। रुसी पक्षका अनुसार त्यहाँ युक्रेनले प्रयोग गर्ने लामो दूरीका ड्रोनका पार्टपुर्जा तथा प्रक्षेपण बुस्टरहरू भण्डारण गरिएको थियो।

रुसले पछिल्ला आक्रमण युक्रेनका सैन्य रसद केन्द्र, हतियार उत्पादन संरचना तथा लामो दूरीको हमला क्षमतासँग सम्बन्धित पूर्वाधारलाई लक्षित गरेर गरिएको दाबी गरेको छ।

मस्कोका सबै दाबीको स्वतन्त्र पुष्टि भने हुन सकेको छैन।

कीभमाथि लगातार ड्रोन र मिसाइल हमला

मायला घटनासँगै रुसले कीभ तथा युक्रेनका अन्य क्षेत्रमा हवाई हमला तीव्र बनाएको छ।

युक्रेनी वायुसेनाका अनुसार पछिल्लो रात रुसले २६७ वटा ड्रोन, एउटा ओनिक्स क्रुज मिसाइल र एउटा इस्कान्दर–एम ब्यालेस्टिक मिसाइल प्रहार गरेको थियो।

युक्रेनले तीमध्ये २३३ ड्रोनलाई खसालेको वा इलेक्ट्रोनिक माध्यमबाट निष्क्रिय बनाएको दाबी गरेको छ।

कीभ र आसपासका क्षेत्रमा लगातार केही दिनदेखि ड्रोन आक्रमण भइरहेको छ।

जेलेन्स्कीका अनुसार कीभबाहेक अन्य नौ युक्रेनी क्षेत्र पनि आक्रमणमा परेका छन्। उनले तीव्र गतिमा उड्ने र रोक्न कठिन नयाँ प्रकारका ड्रोनसमेत प्रयोग भइरहेकाले राजधानीमाथि लगभग निरन्तर आक्रमणको अवस्था रहेको बताएका छन्।

शनिबार भएका छुट्टाछुट्टै आक्रमणमा कीभमा दुई वर्षीया बालिका तथा राजधानीबाहिरको बोरिस्पिल जिल्लामा १४ वर्षीया किशोरीको मृत्यु भएको युक्रेनी अधिकारीहरूले बताएका छन्।

आक्रमणबाट आवासीय घर, अपार्टमेन्ट भवन तथा व्यावसायिक गोदामहरूमा समेत क्षति पुगेको छ।

दुवै पक्षबाट लामो दूरीका आक्रमण तीव्र

रुस–युक्रेन युद्धमा पछिल्लो समय लामो दूरीका ड्रोन तथा मिसाइल आक्रमणको भूमिका झन् बढ्दै गएको छ।

रुसले युक्रेनी शहर, ऊर्जा संरचना, सैन्य केन्द्र, हतियार उद्योग र रसद प्रणालीलाई निशाना बनाउँदै ड्रोन तथा मिसाइलको संख्या र क्षमता विस्तार गरिरहेको छ।

अर्कोतर्फ युक्रेनले पनि स्वदेशमै विकसित लामो दूरीका ड्रोनमार्फत रुसका सैन्य उद्योग, सैन्य रसद केन्द्र तथा ऊर्जा पूर्वाधारमाथि हमला बढाएको छ।

राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले युक्रेन भविष्यमा प्रतिदिन एक हजारसम्म लामो दूरीका ड्रोन प्रक्षेपण गर्न सक्ने क्षमता निर्माण गर्न चाहेको बताएका छन्।

मायला घटनाले भने युक्रेनभित्र दुईवटा गम्भीर प्रश्न एकसाथ उठाएको छ—रुसी आक्रमणको जिम्मेवारी र सर्वसाधारण बसोबास गर्ने क्षेत्र तथा संवेदनशील हेरचाह केन्द्रको नजिक यति ठूलो मात्रामा सैन्य गोलाबारुद किन राखिएको थियो भन्ने प्रश्न।

शनिबारसम्म उद्धार, भग्नावशेष हटाउने तथा अनुसन्धान कार्य जारी रहेको छ। अधिकारीहरूले हाल पुष्टि भएको ३७ जनाको मृतक संख्या अन्तिम नहुन सक्ने चेतावनी दिएका छन्।