अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले वाल स्ट्रिट जर्नल (WSJ) र त्यसका मालिक र Rupert Murdoch लगायतका पदाधिकारीविरुद्ध १० अर्ब अमेरिकी डलर क्षतिपूर्तिको मानहानी मुद्दा दायर गरेका छन्। WSJ को रिपोर्ट अनुसार ट्रम्पको नाम एप्स्टिनलाई सन् २००३ मा पठाइएको जन्मदिनको शुभकामना पत्रमा थियो, जुन यौन संकेतपूर्ण चित्र र गोप्य सम्बन्धको उल्लेखसहित थियो।

मुद्दाको पृष्ठभूमि

मायामीस्थित संघीय अदालतमा दायर मुद्दामा ट्रम्पले Dow Jones, News Corp, मुख्य कार्यकारी रोबर्ट थॉमसन, र दुई WSJ पत्रकारहरूलाई प्रतिवादी बनाएका छन्। मुद्दामा भनिएको छ कि झूठा र बदनियतपूर्ण रिपोर्टले ट्रम्पलाई “अत्यधिक आर्थिक र प्रतिष्ठागत क्षति” पुर्‍याएको छ।

ट्रम्पले Truth Social मा लेखे,

“हामीले वाल स्ट्रिट जर्नलमा प्रकाशित झूठा, दुर्भावनायुक्त, बदनियतपूर्ण FAKE NEWS ‘लेख’ विरुद्ध शक्तिशाली मुद्दा दायर गरेका छौं। म आशा गर्छु Rupert र उनका ‘साथीहरू’ अब लामो समयसम्म बयान दिन तयार छन्।”

Dow Jones को प्रतिक्रिया

Dow Jones ले बयान जारी गर्दै भन्यो,

“हामी हाम्रो रिपोर्टिङको विश्वसनीयता र अनुसन्धानप्रतिको निष्ठामा पूर्ण विश्वास गर्छौं र यो मुद्दाको कडा प्रतिवाद गर्नेछौं।”

ट्रम्पको मुद्दामा भनिएको छ कि “पत्र” एकदमै नक्कली हो र WSJ ले कुनै प्रमाण विना लेख प्रकाशित गर्‍यो।

“लेखमा न त सो पत्र देखिएको, न त प्राप्त भएको, न त कसैले वर्णन गरेको प्रमाण छ,” मुद्दामा उल्लेख छ।

कानुनी विश्लेषण

ट्रम्पले मानहानी मुद्दा जित्न “actual malice” अर्थात् जानाजानी झूठ बोलेको वा सत्यप्रति लापरवाही गरेको प्रमाणित गर्नुपर्छ। कानुनी विशेषज्ञ Jesse Gessin भन्छन्,

“१० अर्ब डलरको क्षतिपूर्ति अत्यधिक ठूलो रकम हो। यो अमेरिकी इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो मानहानी निर्णय हुने सम्भावना छ।”

एप्स्टिन प्रकरण र ट्रम्पको दबाब

जेफ्री एप्स्टिनको आत्महत्या (२०१९) पछि अमेरिकी जनतामाझ, विशेषगरी ट्रम्प समर्थकहरूबीच, एप्स्टिन र शक्तिशाली व्यक्तिहरूबीचको सम्बन्ध लुकाइएको भन्ने विश्वास व्यापक छ। न्याय विभागले हालै सार्वजनिक गरेको प्रतिवेदनमा एप्स्टिनले आत्महत्या गरेको र “कुनै गोप्य ग्राहक सूची छैन” भन्ने निष्कर्ष निकालेपछि ट्रम्प समर्थकहरू आक्रोशित भएका थिए।

दबाब बढेपछि ट्रम्पले ७ जुलाईमा आफ्नी न्याय मन्त्री पाम बन्डीलाई एप्स्टिनसम्बन्धी ग्र्यान्ड जुरीको बयान सार्वजनिक गर्न निर्देशन दिएका थिए। त्यसको आधारमा शुक्रबार न्याय विभागले एप्स्टिन र उनका सहायक घिस्लेन म्याक्सवेलको ग्र्यान्ड जुरी ट्रान्सक्रिप्ट सार्वजनिक गर्न न्यूयोर्क अदालतमा निवेदन दिएको छ।

WSJ को विवादास्पद लेख

WSJ का अनुसार, उक्त पत्र एउटा छालाले बाधिएको एप्स्टिनको जन्मदिन किताबमा राखिएको थियो। त्यसमा हस्तलिखित रेखाचित्रमार्फत नग्न महिलाको आकृति, टाइप गरिएको यौन संकेतयुक्त वाक्यांशहरू, र अन्त्यमा ट्रम्पको हस्ताक्षर भनिएको “Donald” नाम देखिएको दाबी गरिएको छ।

ट्रम्प र एप्स्टिन १९९० र २००० को दशकमा सार्वजनिक कार्यक्रममा सँगै देखिँदा धेरै पटक फोटोग्राफ भएका थिए। तर ट्रम्पले २०१९ मा भने,

“मैले उनलाई चिनेको त हो, तर १५ वर्षदेखि बोलचाल छैन। म उनको प्रशंसक होइन।”

निष्कर्ष

यो मुद्दाले अमेरिकी राजनीतिको सन्दिग्ध प्रकरण — एप्स्टिनको मृत्यु, गोप्य फाइल, ट्रम्प र Murdoch को सम्बन्ध — सबैलाई पुनः मञ्चमा ल्याएको छ। यदि ट्रम्पले यो मुद्दामा सफलता पाए भने, त्यसले पत्रकारिता स्वतन्त्रता र प्रेसको सीमा सम्बन्धी ठूलो बहस जन्माउने निश्चित छ। यदि हार्नुपर्‍यो भने, त्यसले उनलाई कानुनी र राजनीतिक रूपमा थप दबाबमा पार्नेछ।