• २०२५ को NATO सम्मेलनले सशक्त रणनीतिक सन्देश दियो—विशेषगरी उच्च रक्षा खर्च, रूस र चीनविरुद्ध स्पष्ट रुख, र प्रविधिमा आधारित युद्ध तयारीको नयाँ युगको सुरुआतको घोषणा। यस सम्मेलनले NATO लाई २१औं शताब्दीको समकालीन सुरक्षा संरचनामा ढाल्ने दिशा देखाएको छ।
• इरानी परमाणु कार्यक्रममा “पूर्ण नाश”
  – ट्रम्पले अमेरिकाले इरानका परमाणु सुविधा ‌“blown up to kingdom come” अर्थात् ‘सम्पूर्ण रूपले ध्वस्त’ गरेको दाबी गरे
• इरानसँग वार्ता हुने तयारी
  – उनले भन्नुभयो, “हामी अर्को हप्ता इरानसँग भेट्नेछौं”, र चाहे औपचारिक सम्झौता आवश्यक नपरे पनि “nuclear नहोस्” भन्ने अडान राखिएका कुरा सोध्ने बताएका छन् ।
• इजरायल–इरानबीच १२‑दिनको ‘युद्ध’ समाप्त भएको दावा
  – यो ‘१२‑दिनको युद्ध’ अब सकियो, दुबै पक्ष थाकेका छन्, दोहोरिन पनि सम्भावना कम छ भन्दै ट्रम्पले जोड दिए ।
• NATO खर्चमा वृद्धि: ‘द हेग डिफेन्स कमिटमेन्ट’
  – सम्मेलनमा सदस्य राष्ट्रहरूले रक्षा बजेट GDP को ५% बनाउने लक्ष्य स्वीकारे (अमेरिकाले अपवाद), जसलाई उनले ‘The Hague Defence Commitment’ भन्ने गर्यो भनेर बखान गरे
• Article 5 प्रति पुनः प्रतिबद्धता
  – पूर्वमा केही द्विविधा देखाए तापनि, अहिले अमेरिका NATO को mutual defense (Article 5) मा निरन्तर बचाइरहने ट्रम्पले पुष्टि गरे ।
• NATO SG मार्क रुटेका ‘Daddy’ टिप्पणिप्रति प्रतिक्रिया
  – NATO महासचिव मार्क रुटेले ट्रम्पलाई ‘Daddy’ भनेरसमेत सम्बोधन गर्दा, ट्रम्पले यसलाई आत्मीयता र सम्मानका साथ स्वीकार गरेको बताए

तल २४–२५ जुन २०२५ मा हागमा भएको NATO सम्मेलनमा सहभागी ३२ देशहरूको सूची प्रस्तुत गरिएको छ:

१. अल्बानिया
२. बेल्जियम
३. बुल्गेरिया
४. क्यानडा
५. क्रोएशिया
६. चेक गणराज्य
७. डेनमार्क
८. इस्टोनिया
९. फिन्ल्यान्ड
१०. फ्रान्स
११. जर्मनी
१२. ग्रीस
१३. हङ्गेरिया
१४. आइसल्याण्ड
१५. इटाली
१६. लाट्भिया
१७. लिथुआनिया
१८. लक्जेमबर्ग
१९. मोन्टेनेग्रो
२०. नेदरल्यान्ड्स (होस्ट)
२१. उत्तर म्यासेडोनिया
२२. नर्वे
२३. पोल्यान्ड
२४. पोर्चुगल
२५. रोमानिया
२६. स्लोभाकिया
२७. स्लोभेनिया
२८. स्पेन
२९. स्वीडेन
३०. टर्की
३१. बेलायत
३२. संयुक्त राज्य अमेरिका

यी देशहरू NATO का पूर्ण सदस्य राष्ट्र हुन् र सम्मेलनमा सहभागी भए।

 ट्रम्पको NATO सम्बोधनका मुख्य बुँदाहरू

१. NATO को सामूहिक सुरक्षा (Article 5) मा पुनः प्रतिबद्धता

• ट्रम्पले प्रष्ट रूपमा भने:
  “हामी NATO सँग छौं, अन्तिमसम्म।”
• उनले Article 5 लाई समर्थन गर्दै भने—“हाम्रो बिना NATO चल्दैन, तर अहिले यो धोका होइन।”
• अघिल्ला वर्षको आलोचनात्मक धारणाबाट फरक, यसपटक धेरै सकारात्मक शैलीमा बोले।

२. NATO खर्च ५% जीडीपीसम्म पुर्‍याउने प्रस्तावमा समर्थन

• ट्रम्पले सदस्य राष्ट्रहरूलाई सन् २०३५ भित्र रक्षा खर्च GDP को ५% पुर्‍याउन आह्वान गरे।
• यस निर्णयलाई उनले “ऐतिहासिक र रूपान्तरणात्मक उपलब्धि” भने।
• केही देशहरू (जस्तै स्पेन) पछि हटे पनि उनले यो प्रस्तावलाई ठूलाे सफलता माने।

३. स्पेनलाई चेतावनी: दुई गुणा कर लगाइन्छ

• ट्रम्पले स्पेनले खर्च नबढाएमा “Double Tariffs” (दुई गुणा आयात कर) लगाउने धम्की दिए।
• उनले भने, “स्पेन NATO को जिम्मेवारीबाट भाग्दैछ, हामी चुप बस्दैनौं।”

४. इरानमाथिको आक्रमणको बचाउ

• ट्रम्पले अमेरिकाले इरानका परमाणु स्थापनामाथि गरेको आक्रमणलाई “विनाशकारी सफलता” भने।
• उनले भने, “हामीले तिनको आणविक कार्यक्रम पूर्ण रूपमा ध्वस्त पार्‍यौं।”
• खुफिया रिपोर्टहरूले केही फरक मत राखे पनि ट्रम्पले ती ‘गलत’ भएको जिकिर गरे।

५. NATO नेताहरूको प्रशंसा

• उनले सम्मेलनमा सहभागी नेताहरूको “देशप्रेम र एकताको भावना” को प्रशंसा गरे।
• सम्मेलनलाई ‘शान्त, गरिमामय, र ऐतिहासिक’ भने।

६. युक्रेनलाई समर्थन

• एक युक्रेनी पत्रकारसँगको भावुक संवादमा ट्रम्पले Patriot मिसाइल सिस्टम सहयोग गर्न सकिने बताएका थिए।
• उनले पत्रकारकी पतिलाई युद्धको अग्रपंक्तिमा खटिएको सुनेपछि भने: “म तपाईलाई शुभकामना दिन चाहन्छु।”

यो सम्मेलनमा ट्रम्पको व्यवहार अघिल्ला NATO सम्मेलनहरूको तुलनामा निकै सन्तुलित र सहयोगी देखियो। उनले एकातिर NATO सँग पूर्ण समर्थन व्यक्त गरे भने अर्कोतिर खर्च नबढाउने देशहरूलाई कडा सन्देश पनि दिए। साथै, उनले इरानमाथिको आक्रमणलाई औचित्यपूर्ण ठहर गर्दै युक्रेनलाई समर्थन जनाए।

२०२५ – NATO सम्मेलनका मुख्य निर्णयहरू

१. 🛡 ‘The Hague Defence Commitment’ घोषणा

• सबै ३२ सदस्य राष्ट्रहरूले सन् २०३५ सम्ममा रक्षा खर्च GDP को ५% पुर्‍याउने ‘ह्याग रक्षा प्रतिबद्धता’ (The Hague Defence Commitment) मा हस्ताक्षर गरे।
• यो NATO इतिहासको सबैभन्दा ठूलो खर्च लक्ष्य हो।
• (नोट: यो कानुनी रूपमा बाध्यकारी होइन तर राजनीतिक प्रतिबद्धता हो।)

२. 🚫 रूस र चीनविरुद्ध कठोर

• सम्मेलनको संयुक्त विज्ञप्तिमा रूसको आक्रमणकारी नीति र चीनको साइबर खतरा तथा सैन्य विस्तारवादको स्पष्ट आलोचना गरियो।
• युक्रेनलाई सहयोग जारी राख्ने NATO को अडान दोहोर्याइयो।

३.  युक्रेनसँगको सम्बन्ध गहिर्याउने निर्णय

• युक्रेनलाई NATO को “रणनीतिक साझेदार”को रूपमा औपचारिक रूपमा मान्यता।
• थप सैन्य, साइबर र हतियार सहयोगका लागि कोष बढाउने निर्णय गरियो।

४. 🛰 नवीन सुरक्षा क्षेत्र: कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), अन्तरिक्ष, साइबर

• NATO ले नयाँ AI, Space र Cyber Command Structure निर्माण गर्ने निर्णय गर्‍यो।
• चीन र रूसबाट बढ्दो प्रविधिगत चुनौतीलाई सम्बोधन गर्न यो कदम उठाइएको हो।

५. स्विडेनलाई NATO प्रवेशपछि स्वागत

• २०२४ मा NATO मा सदस्य बनेको स्विडेनलाई पहिलोपटक सम्मेलनमा पूर्ण सदस्यको रूपमा स्वागत गरियो।

६. 🤝 Global South सँग सम्बन्ध बलियो बनाउने निर्णय

• NATO ले भारत, जापान, अष्ट्रेलिया, दक्षिण कोरिया जस्ता ‘इन्डो–प्यासिफिक पार्टनरहरू’ सँग सम्बन्ध विस्तार गर्ने घोषणा गर्‍यो।
• अफ्रिका र ल्याटिन अमेरिका–सामरिक साझेदारीलाई पनि विस्तार गर्ने योजना।

७. 📦 Defence Innovation Acceleration Program (DIANA) विस्तार

• NATO को रक्षा प्रविधि अनुसन्धान कार्यक्रम DIANA लाई २०२५–२०३० रणनीतिक योजना अनुसार विस्तार गरिने निर्णय।

२०२५ को NATO सम्मेलनले सशक्त रणनीतिक सन्देश दियो—विशेषगरी उच्च रक्षा खर्च, रूस र चीनविरुद्ध स्पष्ट रुख, र प्रविधिमा आधारित युद्ध तयारीको नयाँ युगको सुरुआतको घोषणा। यस सम्मेलनले NATO लाई २१औं शताब्दीको समकालीन सुरक्षा संरचनामा ढाल्ने दिशा देखाएको छ।