अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले ओभल अफिसमा भएको एक असाधारण बैठकका क्रममा दक्षिण अफ्रिकाका राष्ट्रपति सिरिल रामाफोसासँग ‘सेतो जातिको नरसंहार’ सम्बन्धी विवादास्पद दावीहरूमाथि सप्रमाण प्रश्न गरे। ट्रम्पले भने, “सेता किसानहरू दक्षिण अफ्रिकाबाट भागिरहेका छन्,” र त्यसका प्रमाणस्वरूप उनले “किल द बूर, किल द फार्मर” (बूरलाई मार, किसानलाई मार) भन्ने नारा लगाइरहेको भिडिओ पनि प्रस्तुत गरे।

ओभल अफिसमा यस्तो प्रकारको अप्रत्याशित भिडन्त पहिलो पटक देखिएको हो। उक्त भिडिओमा देखिएका नाराको जवाफमा राष्ट्रपति रामाफोसाले ती नाराहरू सरकारको नीति नभएको स्पष्ट पारे। उनले भने, “त्यस्ता भावना सरकारको आधिकारिक दृष्टिकोण होइन।”

एन्थोनी जुर्चरले लेखेअनुसार यो बैठकले विगतमा ट्रम्प र युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्कीबीच भएको कुख्यात ओभल अफिस बैठकको सम्झना दिलायो, तर यसपटक राष्ट्रपति रामाफोसाले आफ्नो आत्मसंतुलन कायम राखे।

यसैबीच, ५९ जना सेता दक्षिण अफ्रिकीहरू हालै अमेरिकामा शरणार्थीको हैसियतमा प्रवेश गरेका छन्। उनीहरूलाई अमेरिका सरकारले शरण दिने निर्णय गरेको हो।

ओभल अफिसमा ट्रम्प–रामाफोसा बैठक: तनाव, आरोप र संयमतापूर्ण जवाफ

दक्षिण अफ्रिकाका राष्ट्रपति सिरिल रामाफोसा र अमेरिकी पूर्व राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पबीच हालै वासिङ्टन डीसीस्थित ओभल अफिसमा भएको बैठकले अन्तर्राष्ट्रिय ध्यान खिचेको छ। विवादास्पद नाराहरू, ह्वाइट फार्मर (सेता किसान) माथिको आक्रमणको दाबी, र व्यापार सम्बन्धी विषयमा छलफल हुँदा स्थिति केही असहज बनेको थियो।

मन्त्रीको प्रतिक्रिया: “हेर्दा असहज लाग्यो”

दक्षिण अफ्रिकाका भूमि सुधार तथा ग्रामिण विकास मन्त्री म्जवानेल न्योन्टसोले बीबीसीलाई दिएको अन्तर्वार्तामा भने, “हेर्दा असहज लाग्यो, तर राष्ट्रपतिले स्थिति राम्रोसँग सम्हाल्नुभयो।”

उनले थपे, “राष्ट्रपतिलाई ट्रम्पलाई स्पष्ट रूपमा भन्नुपर्‍यो कि दक्षिण अफ्रिकामा कुनै जातीय नरसंहार (genocide) भएको छैन। सेता किसानहरू विशेष रूपमा लक्षित भएर हत्या गरिएको छैन। यहाँ अपराध छ, जुन अन्य देशहरूमा पनि जस्तै छ, र यसले सबै वर्गलाई असर गर्छ।”

भिडिओ र समाचारको प्रयोग

बैठकमा ट्रम्पले दक्षिण अफ्रिकाका विपक्षी नेताजुलियस मालेमाद्वारा गाइएको “Shoot the Boer” (बूरलाई गोली हान) भन्ने गीतको भिडिओ प्रस्तुत गर्दै रामाफोसामाथि अप्रत्याशित रूपमा हमला गरे। साथै उनले सेता किसानहरूमाथि भएका आक्रमणको समाचार क्लिपहरू पनि देखाए।

रामाफोसाले जवाफमा भने, “दक्षिण अफ्रिकामा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता छ। त्यो गीत हाम्रो सरकारको आधिकारिक नीति होइन।” उनले स्पष्ट पारे कि दक्षिण अफ्रिकाको सरकार सबै जातजातिका नागरिकहरूको सुरक्षामा प्रतिबद्ध छ।

दक्षिण अफ्रिकी टोलीको प्रतिक्रिया

बैठकमा सहभागी गफ लिजेन्ड एर्नी एल्स र रिटिफ गूसनजस्ता खेल व्यक्तित्वले पनि टिप्पणी गर्दै भने, “दक्षिण अफ्रिकामा अपराध जातिभेद होइन, सबैलाई असर गर्छ।”

कृषि मन्त्री जोन स्टिनहुइसेनले भने, “हामी किसानमाथिको अपराध नियन्त्रणमा ध्यान केन्द्रित गरिरहेका छौँ। तर यसका लागि लगानी र आर्थिक विकास आवश्यक छ।”

व्यापार र खनिज सम्भावनाको प्रयास

रामाफोसाले अमेरिका–दक्षिण अफ्रिका व्यापार वृद्धिको पक्षमा कुरा गर्दै दुर्लभ खनिज स्रोत र ६०० अमेरिकी कम्पनीहरू दक्षिण अफ्रिकामा सञ्चालनमा रहेको बताए। तर ट्रम्पले आगामी नोभेम्बरमा दक्षिण अफ्रिकामा हुने G20 सम्मेलनमा सहभागी हुने कुरामा कुनै प्रतिबद्धता जनाएनन्।

राष्ट्रपतिका प्रवक्ताको प्रतिक्रिया

दक्षिण अफ्रिकी राष्ट्रपति कार्यालयका प्रवक्ता भिन्सेन्ट माङ्ग्वेन्याले पत्रकारहरूलाई भने, “सेता किसानहरूको हत्या सम्बन्धी प्रमाणले ओभल अफिसमा देखिएको धारणा र प्रचारलाई समर्थन गर्दैन।”

उनले थपे, “Shoot the Boer भन्ने नारा एक राजनीतिक नारामात्र हो। कुनै प्रमाणले देखाउँदैन कि उक्त नाराले हत्यालाई प्रेरणा दिएको हो।”

निष्कर्ष

यो भेटघाटले अमेरिकी–दक्षिण अफ्रिकी सम्बन्धमा तत्कालीन स्पष्ट नतिजा निकाल्न नसके पनि, राष्ट्रपति रामाफोसाले संयम र कूटनीति प्रयोग गर्दै आपत्तिजनक दावीहरूको सामना गरेका छन्। आगामी दिनहरूमा दक्षिण अफ्रिका सरकारलाई यी विषयमा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा थप स्पष्टिकरण दिनुपर्नेछ।