अमेरिकामा राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासन र डेमोक्र्याटहरूको नियन्त्रणमा पुग्ने कंग्रेसबीच आगामी दुई वर्ष शक्ति सङ्घर्ष चर्किन सक्ने देखिएको छ। अर्कोतर्फ इरानसँग कूटनीतिक समाधानको सम्भावना देखिए पनि मध्यपूर्वको सुरक्षा अवस्था अझै संवेदनशील छ। युक्रेनमा जारी युद्ध, विभिन्न देशका मानवीय सङ्कट, जलवायु परिवर्तन र विश्व अर्थतन्त्रको अनिश्चितताले परिस्थितिलाई थप जटिल बनाएको छ।
नोभेम्बर ३ मा सम्पन्न अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचनमा डेमोक्र्याटिक पार्टीले उल्लेखनीय सफलता हासिल गरेपछि राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको दोस्रो कार्यकाल नयाँ राजनीतिक चुनौतीतर्फ अघि बढेको छ।
सार्वजनिक विवरणअनुसार डेमोक्र्याटहरूले प्रतिनिधिसभा र सिनेट दुवैमा नियन्त्रण कायम गर्ने अवस्था बनेको छ। यसले ट्रम्प प्रशासनका नीति, बजेट, सरकारी नियुक्ति र विभिन्न निर्णयमाथि कंग्रेसको निगरानी तथा छानबिन बढ्ने सम्भावना देखाएको छ।
निर्वाचन परिणामलाई लिएर ट्रम्पले असन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन्। रिपब्लिकन पार्टीभित्रै पनि चुनावी रणनीति, नेतृत्व, महँगी नियन्त्रण र मतदाताका अपेक्षाबारे प्रश्न उठ्न थालेका छन्।
ह्वाइट हाउसको नेतृत्व संरचनामा समेत परिवर्तनको चर्चा चलेको छ। स्टिफन मिलर प्रमुख प्रशासनिक जिम्मेवारीमा पुगेको विवरण सार्वजनिक भएको छ।
डेमोक्र्याटहरूले स्वास्थ्य सेवाको खर्च, सर्वसाधारणको आर्थिक अवस्था र सरकारी जवाफदेहितालाई प्राथमिकतामा राख्ने सङ्केत गरेका छन्। आगामी दुई वर्ष ह्वाइट हाउस र कंग्रेसबीचको सम्बन्ध अमेरिकी राजनीतिका लागि निर्णायक बन्न सक्छ।
अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले इरानसँगको वार्ता सकारात्मक दिशामा अघि बढे थप सैन्य आक्रमण आवश्यक नपर्न सक्ने सङ्केत दिएका छन्।
वाशिङ्टन र तेहरानबीच परमाणु कार्यक्रम, आर्थिक प्रतिबन्ध, क्षेत्रीय सुरक्षा र सैन्य गतिविधिका विषयमा गम्भीर मतभेद कायम छन्। तर दुवै पक्ष कूटनीतिक समाधानतर्फ अघि बढ्न सके मध्यपूर्वमा ठूलो सैन्य टकराव टार्न सकिने आशा गरिएको छ।
इरानले प्रतिबन्धमा राहत खोजिरहेको छ भने अमेरिकाले क्षेत्रीय सुरक्षासम्बन्धी स्पष्ट प्रतिबद्धता चाहेको छ।
सम्भावित सम्झौताले अन्तर्राष्ट्रिय तेल बजार, खाडी क्षेत्रको सुरक्षा र विश्व अर्थतन्त्रमा महत्वपूर्ण प्रभाव पार्न सक्छ।
इजरायलमा हालै सम्पन्न संसदीय निर्वाचनपछि कुनै पनि राजनीतिक पक्षले स्पष्ट बहुमत प्राप्त गर्न नसक्दा नयाँ सरकार गठनको प्रक्रिया जटिल बनेको छ।
राष्ट्रपति आइज्याक हर्जोगले पूर्वसैन्य प्रमुख गादी आइजेनकोटलाई सरकार गठनको जिम्मेवारी दिएको विवरण सार्वजनिक भएको छ।
प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहु र उनका राजनीतिक प्रतिस्पर्धीहरूबीच सत्ता समीकरणको प्रयास जारी छ।
गाजा, इरानसँगको सम्बन्ध, राष्ट्रिय सुरक्षा तथा क्षेत्रीय शान्ति प्रक्रियाजस्ता संवेदनशील विषय नयाँ सरकारका मुख्य चुनौती बन्नेछन्।
गठबन्धन निर्माण सफल भए इजरायलमा नेतृत्व परिवर्तन हुन सक्छ। अन्यथा राजनीतिक गतिरोध अझ लम्बिने सम्भावना छ।
रुसले युक्रेनको ऊर्जा पूर्वाधारमा पुनः आक्रमण गरेपछि ड्निप्रोपेत्रोभ्स्क क्षेत्रमा छ लाखभन्दा बढी मानिस विद्युत् सेवाबाट प्रभावित भएको विवरण सार्वजनिक भएको छ।
ऊर्जा केन्द्र तथा विद्युत् वितरण संरचनामा क्षति पुगेपछि सर्वसाधारणको दैनिक जीवन प्रभावित भएको छ।
रुसले कृष्णसागर नजिक केही मालवाहक जहाजलाई निशाना बनाएको दाबीसमेत गरेको छ। यद्यपि उक्त दाबी स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि हुन बाँकी छ।
रुसको नियन्त्रणमा रहेको जापोरिज्जिया परमाणु ऊर्जा केन्द्रमा बाह्य विद्युत् आपूर्ति केही समय अवरुद्ध भएको र पछि पुनः सञ्चालनमा आएको बताइएको छ।
यसैबीच नोभेम्बर १० र ११ मा अबुधाबीमा अमेरिकी मध्यस्थतामा शान्ति वार्ता हुने सम्भावनाबारे चर्चा भइरहेको छ। युद्ध अन्त्यका लागि कूटनीतिक प्रयास जारी रहे पनि स्थायी युद्धविरामको स्पष्ट आधार अझै बनेको छैन।
पोल्यान्डको ऐतिहासिक क्राको सहरमा शनिबार भएको भनिएको गोलीकाण्डमा छ जनाको मृत्यु र १५ जना घाइते भएको विवरण सार्वजनिक भएको छ।
सहरको व्यस्त मुख्य चोकमा एक बन्दुकधारीले गोली चलाएको र प्रहरीको कारबाहीमा संदिग्ध आक्रमणकारी घाइते भएको बताइएको छ।
२४ वर्षीय पोलिस नागरिकमाथि चरमपन्थी विचारधाराबाट प्रभावित भएको आशङ्कामा अनुसन्धान भइरहेको विवरणमा उल्लेख छ।
घटनाले युरोपमा चरमपन्थी हिंसा र सार्वजनिक सुरक्षाबारे चिन्ता बढाएको छ।
इजिप्टको राजधानी कायरोबाट दक्षिणतर्फ पर्ने अल-अय्यात क्षेत्रमा दुई यात्रुवाहक रेल ठोक्किँदा कम्तीमा सात जनाको मृत्यु र १२५ जना घाइते भएको प्रारम्भिक विवरणमा उल्लेख छ।
एउटै रेलमार्गमा रोकिएको रेललाई पछाडिबाट अर्को रेलले ठक्कर दिएको बताइएको छ।
दुर्घटनापछि उद्धारकर्मी र स्थानीय बासिन्दाले घाइतेहरूको उद्धार गरेका थिए। राष्ट्रपति अब्देल फताह अल-सिसीले घटनाको तत्काल छानबिन गर्न निर्देशन दिएको जनाइएको छ।
यस घटनाले इजिप्टको रेल यातायात प्रणालीको सुरक्षा र पूर्वाधार सुधारको आवश्यकतालाई पुनः चर्चामा ल्याएको छ।
जापानको मध्य क्षेत्रमा आइतबार गएको भूकम्पमा कम्तीमा २२ जना घाइते भएको विवरण सार्वजनिक भएको छ।
जापानको मौसम विज्ञान निकायले भूकम्पको तीव्रता ५.७ म्याग्निच्युड रहेको जनाएको विवरणमा उल्लेख छ भने अमेरिकी भूगर्भ सर्वेक्षणले ५.५ म्याग्निच्युड मापन गरेको बताइएको छ।
शिजुओका र आइची प्रिफेक्चर आसपासका क्षेत्रमा भवन तथा पसलमा क्षति पुगेको र यातायात सेवा प्रभावित भएको जनाइएको छ।
अधिकारीहरूले परकम्प र पहिरोको सम्भावनालाई ध्यानमा राख्दै सतर्क रहन आग्रह गरेका छन्।
गृहयुद्ध र मानवीय सङ्कटबाट गुज्रिरहेको सुडानमा पूर्वराष्ट्रपति ओमर अल-बशिरको शासनकालका वरिष्ठ अधिकारी अहमद हारुनलाई सेनाले नियन्त्रणमा लिएको विवरण सार्वजनिक भएको छ।
हारुनमाथि डार्फर क्षेत्रमा भएको युद्ध अपराध तथा नरसंहारसम्बन्धी आरोप छन्। अन्तर्राष्ट्रिय फौजदारी अदालतले उनलाई खोजी गरिरहेको छ।
उनले भने विगतमा आफूमाथिका आरोप राजनीतिक उद्देश्यबाट प्रेरित भएको दाबी गर्दै आएका छन्।
सुडानमा जारी युद्धका कारण लाखौँ मानिस विस्थापित भएका छन् भने खाद्यान्न अभाव, हिंसा र स्वास्थ्य सङ्कट गम्भीर बनेका छन्।
पश्चिम अफ्रिकी मुलुक सेनेगलको एटलान्टिक तट नजिक आप्रवासी बोकेको डुङ्गा दुर्घटना हुँदा कम्तीमा २१ जनाको मृत्यु भएको प्रारम्भिक विवरण सार्वजनिक भएको छ।
केबेमेर क्षेत्र नजिक भएको दुर्घटनापछि उद्धार तथा खोजी कार्य सञ्चालन गरिएको बताइएको छ।
अफ्रिकाबाट स्पेनको क्यानरी टापु हुँदै युरोप प्रवेश गर्न खोज्ने आप्रवासीहरूले जोखिमपूर्ण समुद्री मार्ग प्रयोग गर्दै आएका छन्।
गरिबी, बेरोजगारी र असुरक्षाका कारण युरोप जाने प्रयासमा रहेका आप्रवासीहरूको ज्यान जाने क्रम अन्तर्राष्ट्रिय समुदायका लागि गम्भीर मानवीय चुनौती बनेको छ।
जलवायु परिवर्तनका कारण विश्वभर तापक्रम वृद्धि, बाढी, खडेरी, समुद्री सतहको वृद्धि र प्राकृतिक विपत्तिको जोखिम बढिरहेका बेला टर्कीको अन्टाल्यामा नोभेम्बर ९ देखि संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय जलवायु सम्मेलन ‘कोप–३१’ सुरु हुने कार्यक्रम छ।
सम्मेलनमा हरितगृह ग्यास उत्सर्जन घटाउने, स्वच्छ ऊर्जाको प्रयोग बढाउने र जलवायु परिवर्तनबाट बढी प्रभावित विकासशील तथा गरिब देशलाई आर्थिक सहयोग उपलब्ध गराउने विषयमा छलफल हुनेछ।
वैज्ञानिकहरूले विश्व तापक्रम निरन्तर बढिरहेकाले प्रभावकारी अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य आवश्यक रहेको चेतावनी दिँदै आएका छन्।
अमेरिकी शेयर बजारमा विशेषगरी प्रविधि क्षेत्रका कम्पनीहरूको शेयर मूल्यमा आएको गिरावटले लगानीकर्ताको ध्यान तानेको छ।
कृत्रिम बुद्धिमत्ता अर्थात् एआई क्षेत्रमा भइरहेको विशाल लगानी, त्यसको प्रतिफलप्रतिको अनिश्चितता, सम्भावित नियमन र बदलिँदो राजनीतिक वातावरणले बजारमा दबाब सिर्जना गरेको विश्लेषण गरिएको छ।
नास्ड्याकमा आएको गिरावटपछि लगानीकर्ताहरू अमेरिकी मुद्रास्फीति, फेडरल रिजर्भको ब्याजदर नीति, कर्पोरेट आम्दानी र अन्तर्राष्ट्रिय तनावको प्रभावलाई नजिकबाट नियालिरहेका छन्।
विश्व अर्थतन्त्रमा अनिश्चितता कायम रहेका बेला आगामी साताको शेयर कारोबार महत्वपूर्ण हुने अपेक्षा गरिएको छ।
अमेरिकाको बदलिँदो शक्ति समीकरण, मध्यपूर्वमा युद्ध र कूटनीतिबीचको सङ्घर्ष, युक्रेनको अनिश्चित भविष्य, इजरायलको राजनीतिक अवस्था, अफ्रिकाको मानवीय सङ्कट तथा प्राकृतिक विपत्तिले विश्वलाई नयाँ चुनौतीतर्फ धकेलिरहेको छ।
अमेरिकामा आगामी दुई वर्ष राष्ट्रपति ट्रम्प र कंग्रेसबीचको सम्बन्ध कस्तो रहन्छ भन्ने प्रश्नले घरेलु राजनीतिमात्र होइन, विदेश नीति र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धमा समेत प्रभाव पार्न सक्छ।
युद्धभन्दा संवाद, टकरावभन्दा सहकार्य, राजनीतिक आरोप–प्रत्यारोपभन्दा जनहित र आर्थिक अनिश्चितताभन्दा स्थायित्वलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने आवश्यकता अझ बढेको छ।
समग्रमा, विश्व अहिले राजनीति, युद्ध, अर्थतन्त्र, जलवायु परिवर्तन र मानवीय सुरक्षाका जटिल चुनौतीहरूको बीचमा उभिएको छ। आगामी केही दिनका घटनाक्रमले अन्तर्राष्ट्रिय परिस्थितिलाई नयाँ दिशा दिन सक्नेछन्।
प्रतिक्रिया