वासिङ्टन डीसी, नोभेम्बर ७, २०२६। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले शुक्रबार ह्वाइट हाउसस्थित आफ्नो औपचारिक कार्यकक्ष ओभल अफिसमा भारतीय मूलका अमेरिकी उच्च अधिकारी, कूटनीतिज्ञ, उद्योगपति तथा उद्यमीहरूसँग दीपावली पर्व मनाएका छन्। कार्यक्रममा परम्परागत दीप प्रज्वलनसँगै भारत र अमेरिकाबीचको मित्रता, धार्मिक तथा सांस्कृतिक सद्भाव र विश्वशान्तिको कामना गरिएको थियो।

समारोहको सबैभन्दा चर्चित प्रसंग भारतीय मूलका प्रविधि उद्यमी विशाल गोन्डलले राष्ट्रपति ट्रम्पलाई हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको पवित्र धार्मिक स्तुति ‘हनुमान चालिसा’ को प्रति उपहार दिनु बन्यो। स्वास्थ्य प्रविधिसम्बन्धी कम्पनी GOQii का संस्थापक तथा प्रमुख कार्यकारी अधिकृत गोन्डलले यसलाई आफ्नो जीवनको विशेष क्षणका रूपमा वर्णन गरेका छन्।

गोन्डलले सामाजिक सञ्जाल एक्समार्फत राष्ट्रपति ट्रम्पसँग ओभल अफिसमा दीपावली मनाउन पाएकोमा प्रसन्नता व्यक्त गर्दै हनुमान चालिसा उपहार दिन पाउँदा गौरव महसुस भएको उल्लेख गरेका छन्। उनका अनुसार गोस्वामी तुलसीदासद्वारा रचित हनुमान चालिसा भगवान् हनुमानको साहस, भक्ति, शक्ति र समर्पणको स्तुतिगान हो, जसलाई विश्वभरका लाखौँ श्रद्धालुले आस्थापूर्वक पाठ गर्छन्।

गोन्डलले दीप प्रज्वलनका क्रममा भारत र अमेरिकाबीचको मित्रता अझ सुदृढ बनोस्, अन्धकारमाथि प्रकाशको विजय होस् र संसारभर शान्ति, समृद्धि, सुस्वास्थ्य तथा दीर्घायु कायम रहोस् भन्ने कामना गरेको बताएका छन्।

उनले भारतीय संस्कृतिमा प्रचलित ‘जुग जुग जियो’ भन्ने आशीर्वादको अर्थ लामो आयु र सुखमय जीवनको शुभकामना भएको उल्लेख गर्दै विश्वका सबै मानिसप्रति त्यही शुभेच्छा व्यक्त गरेका छन्।

उक्त समारोहमा अमेरिकाका विदेशमन्त्री मार्को रुबियो, एफबीआई निर्देशक काश पटेल, अमेरिकाका लागि भारतीय राजदूत विनय मोहन क्वात्रा, राष्ट्रिय स्वास्थ्य संस्थानका निर्देशक जय भट्टाचार्य, आईबीएमका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत अरविन्द कृष्ण, माइक्रोन टेक्नोलोजीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सञ्जय मेहरोत्रा तथा चर्चित भारतीय मूलका सेफ विकास खन्नालगायतको सहभागिता रहेको समाचारहरूमा जनाइएको छ।

यसैगरी उद्यमी रुबी धल्ला, राजीव शर्मा, अर्जुन मोदी तथा अन्य भारतीय मूलका अमेरिकी व्यवसायी र प्रतिनिधिहरू पनि कार्यक्रममा सहभागी थिए।

ह्वाइट हाउसको आधिकारिक कार्यतालिकामा शुक्रबार दिउँसो १:३० बजे ओभल अफिसमा दीपावली समारोह आयोजना गर्ने कार्यक्रम राखिएको थियो। कार्यक्रम पत्रकारहरूको प्रत्यक्ष उपस्थितिबिना आयोजना गरिएको जनाइएको छ।

दीपावली हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको प्रमुख चाड भए पनि यसलाई विश्वका विभिन्न समुदायले प्रकाश, आशा, सद्भाव र समृद्धिको पर्वका रूपमा मनाउने गरेका छन्। असत्यमाथि सत्य, अज्ञानतामाथि ज्ञान र अन्धकारमाथि उज्यालोको विजय यसको मुख्य सन्देश मानिन्छ।

अमेरिकी राष्ट्रपतिको कार्यालयमै दीपावली मनाइनु धार्मिक तथा सांस्कृतिक विविधताप्रतिको सम्मानका दृष्टिले अर्थपूर्ण मानिएको छ। विशेषगरी अमेरिकामा रहेका भारतीय मूलका नागरिकहरूको राजनीति, प्रशासन, विज्ञान, प्रविधि र व्यापार क्षेत्रमा बढ्दो उपस्थितिको सन्दर्भमा यस्तो आयोजनाले थप सांकेतिक महत्त्व राखेको छ।

ह्वाइट हाउसमा दीपावली मनाउने परम्परा भने नयाँ होइन। सन् २००३ मा तत्कालीन राष्ट्रपति जर्ज डब्ल्यू बुसको कार्यकालमा यसको सुरुवात भएको थियो। त्यसपछि सन् २००९ मा राष्ट्रपति बाराक ओबामाले ह्वाइट हाउसमा आयोजित समारोहमा दीप प्रज्वलन गरेका थिए। त्यसयता विभिन्न अमेरिकी राष्ट्रपतिका कार्यकालमा ह्वाइट हाउसका अलगअलग कक्षमा दीपावली समारोह आयोजना हुँदै आएको छ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले यसअघि पनि भारतीय मूलका अमेरिकी समुदायसँग दीपावली मनाउँदै आएका छन्। सन् २०२५ अक्टोबर २१ मा पनि उनले ओभल अफिसमा दीप प्रज्वलनसहित दीपावली मनाएका थिए। त्यस अवसरमा भारतसँगको व्यापारिक सम्बन्ध र अमेरिकामा भारतीय मूलका उद्यमीहरूको योगदानबारे चर्चा गरिएको थियो।

यस वर्षको समारोहमा भने राष्ट्रपति ट्रम्पलाई हनुमान चालिसा उपहार दिइएको घटनाले विशेष चर्चा पाएको छ। विश्वकै शक्तिशाली राजनीतिक कार्यालयहरूमध्ये एक मानिने ओभल अफिसमा हिन्दू धार्मिक स्तुति उपहारका रूपमा पुग्नु सांस्कृतिक तथा धार्मिक आदानप्रदानको प्रतीकात्मक घटनाका रूपमा हेरिएको छ।

भारत र अमेरिकाबीच व्यापार, प्रविधि, सुरक्षा तथा कूटनीतिक सम्बन्धमा विभिन्न चुनौती र अवसर रहँदै आएका बेला दीपावली समारोहले दुई देशका जनताबीचको सांस्कृतिक सम्बन्धलाई उजागर गरेको छ। यद्यपि यो मूलतः धार्मिक तथा सांस्कृतिक कार्यक्रम भएकाले यसलाई कुनै नयाँ कूटनीतिक सम्झौता वा नीतिगत परिवर्तनका रूपमा भने लिन मिल्दैन।

ह्वाइट हाउसको ओभल अफिसमा दीपावलीको उज्यालोसँगै हनुमान चालिसा उपहार दिइएको घटनाले धार्मिक आस्था, सांस्कृतिक पहिचान र अन्तरसमुदाय सद्भावको सन्देशलाई अन्तर्राष्ट्रिय चर्चामा ल्याएको छ।