Updated ….. भर्जिनियामा नेपाली मूलकी नर्स ममता काफ्ले भट्टको रहस्यमय बेपत्ता र कथित हत्या प्रकरणको अदालती सुनुवाइ चौथो हप्तामा प्रवेश गरेको छ। अक्टोबर २६ सोमबारसम्मको अदालती घटनाक्रमबारे अदालतमा बयान दिने साक्षीहरूको संख्या ५६ पुगेको छ। यसैबीच, सोमबार विद्युतीय आरा, डीएनए परीक्षणका लागि संकलित सामग्री, कपडा राख्ने दानपेटिका, घरको पानी खपत र नरेश भट्टको इन्टरनेट खोजी इतिहाससम्बन्धी नयाँ विवरणहरू पनि सार्वजनिक भएका छन्।
प्रश्न १. सुनुवाइ चौथो हप्तामा प्रवेश गर्दा अदालतमा अहिलेसम्म के–कस्ता महत्त्वपूर्ण प्रमाण र तथ्यहरू सार्वजनिक भएका छन् ?
उत्तर : ममता काफ्ले हत्या प्रकरणको सुनुवाइ चौथो हप्तामा प्रवेश गरिरहँदा सरकारी वकिलहरूले नरेश भट्टविरुद्ध विभिन्न भौतिक, वैज्ञानिक र परिस्थितिजन्य प्रमाण प्रस्तुत गरिरहेका छन्।
अदालतमा अहिलेसम्म ५६ जना साक्षीको बयान सुनिएको र दर्जनौँ घण्टाका सुरक्षा क्यामेराका दृश्य, प्रहरीसँग भएका कुराकानी, घरभित्र भेटिएका रगतका सम्भावित दाग तथा विभिन्न स्थानमा फालिएका फोहोरका झोलासम्बन्धी प्रमाण प्रस्तुत गरिएको एबीसी न्यूज ७ ले जनाएको छ।
सोमबारको सुनुवाइमा कपडा दान गर्ने बाकसबाट बरामद गरिएका सामग्री, विद्युतीय आराको भित्री भागमा भेटिएका रगतजस्ता दाग र कपालका रेसा तथा ममताको कपाल कोर्ने ब्रसको विषयमा अनुसन्धान अधिकारीहरूले बयान दिए।
यसैबीच, ममता बेपत्ता भएको समय आसपास उनको घरमा असामान्य रूपमा पानी प्रयोग भएको तथ्य पनि अदालतमा प्रस्तुत गरिएको छ। जुलाई ३१, २०२४ मा दुई घण्टाभित्र करिब १६० ग्यालन पानी प्रयोग भएको विवरण सरकारी अधिकारीले प्रस्तुत गरेका थिए। तर प्रतिरक्षा पक्षले पाइप चुहावटजस्ता सम्भावित कारणको पर्याप्त अनुसन्धान नभएको भन्दै प्रश्न उठाएको छ।
सरकारी वकिलहरूले यी सबै प्रमाणलाई आपसमा जोडेर घटनाको चित्र प्रस्तुत गर्न खोजिरहेका छन्। तर प्रस्तुत प्रमाणहरू कत्तिको विश्वसनीय र निर्णायक छन् भन्ने अन्तिम मूल्यांकन अदालतको निर्णायक मण्डलले गर्नेछ।
प्रश्न २. रगतका नमुना, विद्युतीय आरा, कपालका रेसा र डीएनए परीक्षणले नरेश भट्टविरुद्धको अभियोगलाई कत्तिको बलियो बनाएका छन् ?
उत्तर : यस मुद्दामा सबैभन्दा बढी चर्चामा रहेका प्रमाणमध्ये विद्युतीय आरा, रगतको आशंका गरिएका दाग र डीएनए परीक्षणका विवरण प्रमुख छन्।
अनुसन्धान अधिकारीहरूले नरेश भट्टको घरको मुख्य शयनकक्ष, बाथरुम, कार्पेट र अन्य सामग्रीमा रगतको सम्भावित उपस्थिति देखिएको बयान दिएका छन्।
अभियोजन पक्षले नरेशबाट एक कामदारले पारिश्रमिकस्वरूप प्राप्त गरेको हरियो रङको रियोबी विद्युतीय आरालाई पनि महत्त्वपूर्ण प्रमाणका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ।
सोमबार प्रमुख अपराधस्थल अनुसन्धानकर्ता एन्ड्रिया फेल्डम्यानले आराको भित्री भाग खोलेर हेर्दा रातो–खैरो दाग तथा एकदेखि दुई इन्चसम्मका कपालजस्ता रेसा फेला परेको बयान दिइन्। अभियोजन पक्षले यसअघि उक्त आराभित्र ममताको रगत र डीएनएसँग सम्बन्धित प्रमाण भेटिएको दाबी गरेको थियो।
तर आरामा फेला परेका सबै रेसा ममताकै हुन् भन्ने निष्कर्ष छुट्टै वैज्ञानिक परीक्षणबाट प्रमाणित हुन आवश्यक छ।
अर्कोतर्फ, ब्लूस्टार रसायन प्रयोग गर्दा निलो चमक देखिनुलाई मात्रै रगत भएको अन्तिम प्रमाण मान्न नमिल्ने कुरा अनुसन्धान अधिकारीले पनि स्वीकार गरेका छन्। प्रतिरक्षा पक्षले वैज्ञानिक परीक्षणको प्रक्रिया र प्रमाण संकलनको विश्वसनीयतामाथि प्रश्न उठाइरहेको छ।
यसकारण यी प्रमाणहरू अभियोजन पक्षका लागि महत्त्वपूर्ण भए पनि तिनले हत्या अभियोग कानुनी रूपमा प्रमाणित गरिसकेका छैनन्।
प्रश्न ३. सुरक्षा क्यामेरा, फोहोरका झोला, टेस्ला कार र मोबाइल फोनका विवरणले घटनाबारे के संकेत गरेका छन् ?
उत्तर : ममता काफ्ले बेपत्ता भएको समय आसपास नरेश भट्टका गतिविधिहरूको अध्ययन गर्न सरकारी वकिलहरूले सुरक्षा क्यामेरा, मोबाइल फोन र सवारीसाधनसँग सम्बन्धित अभिलेख प्रयोग गरिरहेका छन्।
अदालतमा देखाइएका सुरक्षा क्यामेराका दृश्यहरूमा अभियोजन पक्षले नरेश भट्ट भएको दाबी गरेका व्यक्ति विभिन्न अपार्टमेन्ट परिसरमा ठूला फोहोरका झोला फालिरहेको देखिन्छ। केही दृश्यमा उनले सेता पन्जा लगाएको पनि देखाइएको छ।
एनबीसी वाशिङ्टनका अनुसार कम्तीमा चारपटक विभिन्न फोहोर संकलन स्थलमा झोला लगिएको दृश्य प्रस्तुत गरिएको छ। सरकारी वकिलहरूले ती झोलाभित्र शवका अवशेष वा घटनास्थल सफा गर्न प्रयोग भएका सामग्री हुन सक्ने आशंका व्यक्त गरेका छन्। तर झोलाभित्र वास्तवमा के थियो भन्ने वैज्ञानिक रूपमा पुष्टि भएको छैन।
यसैबीच, नरेशले अगस्ट १६, २०२४ मा आफ्नो टेस्ला कार कारम्याक्सलाई बिक्री गरेको तथ्य अदालतमा आएको छ। प्रहरीले कार नियन्त्रणमा लिएर परीक्षण गरे पनि अक्टोबर २६ को बयानअनुसार कारभित्र मुद्दाका लागि उपयोगी भौतिक प्रमाण फेला परेन र सम्भावित रगत पत्ता लगाउने ब्लूस्टार परीक्षण पनि सकारात्मक देखिएन।
अझ महत्त्वपूर्ण कुरा, सोमबार नरेशको कार्यस्थलसँग सम्बन्धित गुगल खोजी इतिहास पनि प्रस्तुत गरियो। सन् २०२४ अप्रिलमा उनले पत्नीको मृत्यु भएपछि पुनर्विवाह गर्न कति समय लाग्छ लगायतका विषयमा खोजी गरेको विवरण एक साक्षीले अदालतमा राखेका छन्।
यी विवरणहरूले अभियोजन पक्षको घटनाक्रम पुनर्निर्माण गर्ने प्रयासलाई आधार दिएका छन्। तर इन्टरनेट खोजी, यात्राको विवरण वा झोला फालेको दृश्यलाई मात्रै अपराधको प्रत्यक्ष प्रमाण मान्न मिल्दैन।
प्रश्न ४. ममताको शव फेला नपरेको अवस्थामा हत्या अभियोग कसरी प्रमाणित गर्न खोजिएको छ र प्रतिरक्षा पक्षको तर्क के छ ?
उत्तर : ममता काफ्ले हत्या प्रकरणको सबैभन्दा जटिल पक्ष भनेकै दुई वर्षभन्दा बढी समय बितिसक्दा पनि उनको शव फेला नपर्नु हो।
तर अमेरिकी फौजदारी न्याय प्रणालीमा शव फेला नपरेको अवस्थामा पनि अन्य पर्याप्त र विश्वसनीय प्रमाणका आधारमा हत्या अभियोग प्रमाणित हुन सक्छ।
यस मुद्दामा सरकारी वकिलहरूले घरभित्र भेटिएका रगतका सम्भावित दाग, डीएनए परीक्षणका विवरण, विद्युतीय आरा, सुरक्षा क्यामेरा, खरिद गरिएका सामग्री, डिजिटल अभिलेख तथा साक्षीहरूको बयानलाई जोडेर नरेशले ममताको हत्या गरी शव लुकाएको आरोप प्रमाणित गर्न खोजिरहेका छन्।
अर्कोतर्फ, नरेशकी प्रमुख प्रतिरक्षा वकिल ट्रेसी लेनोक्सले शव नभेटिएको, मृत्युको यकिन कारण स्पष्ट नभएको र घटनाका केही महत्त्वपूर्ण तथ्य अनुमानमा आधारित रहेको तर्क प्रस्तुत गरेकी छन्।
प्रतिरक्षा पक्षले साक्षीहरूको स्मरणशक्ति र बयानका भिन्नता, अपराधस्थलमा प्रमाण संकलन गरिएको तरिका तथा रगत पत्ता लगाउने प्रारम्भिक परीक्षणको सीमामाथि प्रश्न उठाएको छ।
कानुनअनुसार नरेश भट्टलाई दोषी ठहर गर्न अभियोजन पक्षले प्रत्येक अभियोग आवश्यक कानुनी मापदण्डअनुसार, अर्थात् युक्तिसंगत शंकाभन्दा पर प्रमाणित गर्नुपर्छ। नरेशले सबै अभियोग अस्वीकार गरेका छन् र फैसला नआएसम्म उनी कानुनी रूपमा निर्दोष मानिन्छन्।
प्रश्न ५. अबको अदालती प्रक्रिया कति निर्णायक हुन सक्छ ? सुनुवाइ र अन्तिम फैसला कहिलेसम्म आउने सम्भावना छ ?
उत्तर : ममता काफ्ले हत्या प्रकरण अहिले अत्यन्त महत्त्वपूर्ण न्यायिक चरणमा पुगेको छ। नेपाल र अमेरिकामा रहेका उनका परिवारजन तथा नेपाली समुदायले दुई वर्षभन्दा लामो समयदेखि यस घटनाको वास्तविकता र न्यायिक निष्कर्षको प्रतीक्षा गरिरहेका छन्।
अक्टोबर ५ देखि सुरु भएको मुख्य सुनुवाइका लागि प्रारम्भमा करिब सात हप्ताको समय छुट्याइएको थियो। तर ठूलो संख्याका साक्षी, वैज्ञानिक प्रमाण र जटिल अनुसन्धान विवरणका कारण सुनुवाइ निर्धारित समयभन्दा लम्बिन सक्ने चिन्ता न्यायाधीश किम्बर्ली इर्भिङले व्यक्त गरेकी छन्।
अक्टोबर २६ को सुनुवाइमा सरकारी वकिलहरूले आफ्नो पक्षका प्रमाण र साक्षी प्रस्तुत गर्ने काम बढीमा नोभेम्बर २ सम्म सक्ने अपेक्षा रहेको बताएका छन्।
त्यसपछि प्रतिरक्षा पक्षले आफ्ना साक्षी, प्रमाण र तर्क प्रस्तुत गर्ने अवसर पाउनेछ। दुवै पक्षका अन्तिम बहसपछि निर्णायक मण्डलले प्रमाणहरूको मूल्यांकन गरी अभियोगबारे निर्णय गर्नेछ।
अहिलेसम्म अन्तिम फैसलाको निश्चित मिति घोषणा भएको पुष्टि भएको छैन। त्यसैले नोभेम्बरमै फैसला आउन सक्ने सम्भावना भए पनि यकिन मिति बताउन सकिने अवस्था छैन।
ममताको शव अझै बेपत्ता छ। नरेशले आफूमाथिका अभियोग अस्वीकार गरिरहेका छन्। अब अदालतमा प्रस्तुत प्रमाणहरूले घटनाको सत्य स्थापित गर्न सक्छन् कि सक्दैनन् भन्ने प्रश्न नै यस मुद्दाको सबैभन्दा निर्णायक पक्ष बनेको छ।
प्रतिक्रिया