वाशिङ्टन डीसी । अमेरिकाकी पूर्व गृह सुरक्षा सचिव (Department of Homeland Security – DHS) क्रिस्टी नोएमले चीनसँग सम्बन्धित केही समूहहरूले चिनियाँ नागरिकलाई व्यवस्थित रूपमा अमेरिका प्रवेश गराउन सहयोग गरिरहेको आरोप लगाएकी छन्। उनले यो प्रक्रिया कुनै ‘ट्राभल एजेन्सी’को शैलीमा सञ्चालन भइरहेको दाबी गर्दै यसले अमेरिकी सीमा सुरक्षा र आप्रवासन नीतिसम्बन्धी बहसलाई फेरि एकपटक तातेको बताएकी छन्।

फक्स बिजनेससँगको एक अन्तर्वार्तामा बोल्दै नोएमले आफूले पदमा रहँदा प्राप्त गरेका केही सूचनाहरूले चिनियाँ नागरिकहरूलाई विभिन्न ल्याटिन अमेरिकी मुलुकहरू हुँदै अमेरिका पुर्‍याउने समन्वित संरचनाको संकेत गरेको दाबी गरिन्। उनका अनुसार केही देशहरूले चीनसँग सम्बन्धित नेटवर्कहरूले यात्रुहरूलाई आवश्यक कागजात, सामग्री तथा यातायातको व्यवस्था मिलाइदिने गरेको जानकारी अमेरिकी पक्षलाई दिएका थिए।

नोएमले विशेषगरी युवा उमेरका पुरुषहरूको उल्लेख गर्दै सीमातर्फ आउने अधिकांश समूहहरू समान प्रकृतिका देखिएको दाबी गरेकी छन्। यद्यपि उनले चीन सरकार प्रत्यक्ष रूपमा संलग्न रहेको ठोस प्रमाण सार्वजनिक गरेकी छैनन्। उनले भने चीनसँग सम्बन्धित व्यवसायिक तथा राजनीतिक सम्बन्ध भएका केही व्यक्तिहरू र समूहहरू यस्ता गतिविधिमा संलग्न हुन सक्ने आशंका व्यक्त गरेकी छन्।

चिनियाँ आप्रवासनको संख्या बढेपछि राजनीतिक बहस

अमेरिकाको दक्षिणी सीमामा पछिल्ला केही वर्षयता चिनियाँ नागरिकको आगमन उल्लेखनीय रूपमा बढेको तथ्याङ्क सार्वजनिक हुँदै आएको छ। अमेरिकी सीमा सुरक्षासम्बन्धी निकायका विभिन्न प्रतिवेदनअनुसार सन् २०२३ पछिका वर्षहरूमा दक्षिणी सीमामा भेटिएका चिनियाँ नागरिकको संख्या अघिल्ला वर्षहरूको तुलनामा उल्लेख्य रूपमा वृद्धि भएको थियो।

यस विषयलाई लिएर रिपब्लिकन नेताहरूले सीमा सुरक्षामा कडाइ गर्नुपर्ने माग गर्दै आएका छन् भने डेमोक्र्याट पक्षले आप्रवासनको मूल कारण, अन्तर्राष्ट्रिय परिस्थिति तथा मानवअधिकारका पक्षलाई पनि समान रूपमा ध्यान दिनुपर्ने बताउँदै आएको छ।

फेन्टानिल संकट र चीनसम्बन्धी आरोप

नोएमले अन्तर्वार्ताका क्रममा अमेरिकामा बढ्दो फेन्टानिल संकटको विषय पनि उठाएकी थिइन्। अमेरिकी सुरक्षा तथा लागुऔषध नियन्त्रण निकायहरूले विगतमा सार्वजनिक गरेका प्रतिवेदनहरूमा फेन्टानिल उत्पादनमा प्रयोग हुने केही रासायनिक पदार्थ चीनस्थित उद्योगहरूबाट मेक्सिकोसम्म पुग्ने र त्यहाँबाट लागूऔषध उत्पादन तथा तस्करी हुने गरेको उल्लेख गरिएको छ।

यद्यपि चीनले यसअघि यस्ता आरोपहरू अस्वीकार गर्दै आएको छ। बेइजिङले लागूऔषध नियन्त्रणमा आफूले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसँग सहकार्य गरिरहेको र अमेरिकाले राजनीतिक आरोप लगाएर समस्या समाधान नहुने बताउने गरेको छ।

सीमा सुरक्षामा कडाइ र विवादित तथ्याङ्क

मार्च २०२६ मा डीएचएस प्रमुख पदबाट बाहिरिएकी नोएमको कार्यकालमा ट्रम्प प्रशासनले आप्रवासन नियन्त्रणलाई प्रमुख प्राथमिकता दिएको थियो। विभागले त्यस अवधिमा लाखौँ मानिस स्वेच्छिक रूपमा अमेरिका छाडेको तथा ठूलो सङ्ख्यामा अवैध आप्रवासीहरूलाई निष्कासन गरिएको दाबी गरेको थियो।

तर ती दाबीहरूबारे स्वतन्त्र जनसांख्यिक विश्लेषक तथा तथ्य परीक्षण गर्ने संस्थाहरूले प्रश्न उठाएका छन्। उनीहरूका अनुसार ‘स्वेच्छिक निष्कासन’ सम्बन्धी सरकारी तथ्याङ्कको गणना विधि र आधारबारे थप स्पष्टता आवश्यक छ।

भूराजनीतिक प्रतिस्पर्धाको नयाँ आयाम

विश्लेषकहरूका अनुसार अमेरिका–चीन सम्बन्ध अहिले व्यापार, प्रविधि, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), सैन्य प्रभाव र आपूर्ति शृङ्खलाजस्ता विषयमा केन्द्रित रहे पनि आप्रवासन र सीमा सुरक्षाको मुद्दा पनि दुवै देशबीचको राजनीतिक बहसको नयाँ आयामका रूपमा उदाइरहेको छ।

हालसम्म चीन सरकारले नोएमका पछिल्ला आरोपहरूबारे औपचारिक प्रतिक्रिया सार्वजनिक गरेको छैन। अमेरिकी अधिकारीहरूले पनि यी आरोपहरूको थप स्वतन्त्र पुष्टि गरेका छैनन्। त्यसैले विषय अनुसन्धान तथा राजनीतिक बहसको चरणमै रहेको मानिएको छ।