अमेरिका र इजरायलले इरानका विभिन्न स्थानमा हवाई हमला गरेपछि इरानले मध्यपूर्वका विभिन्न देशहरूमा प्रतिकारात्मक आक्रमण सुरु गरेको छ। दुबई, दोहा, बहराइन र कुवेतजस्ता अमेरिकी सैन्य अड्डा भएका वा अमेरिकासँग निकट सम्बन्ध भएका देशहरूमा विस्फोट र मिसाइल प्रहारका खबर आएका छन्। यो आक्रमण श्रृंखला अमेरिका र इजरायलले इरानभरि व्यापक सैन्य कारबाही गरेपछि सुरु भएको हो। इजरायलले इरानी शासनका “धेरै वरिष्ठ व्यक्तित्वहरूलाई निष्क्रिय पारिएको” दाबी गरेको छ। उता, इरानी सरकारी सञ्चारमाध्यमका अनुसार एक बालिका विद्यालयमा भएको आक्रमणमा कम्तीमा ५३ जनाको मृत्यु भएको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले “ठूला युद्ध कारबाहीहरू जारी रहेको” बताएका छन् र इरानी जनतालाई आफ्नो सरकारविरुद्ध उठ्न आह्वान गरेका छन्। सार्वजनिक गरिएको उपग्रह तस्बिरहरूमा इरानका सर्वोच्च नेताको परिसरमा क्षति देखिएको दाबी गरिएको छ। शनिबार साँझ इरानका विभिन्न सहरहरूमा पुनः विस्फोटका आवाज सुनिएको रिपोर्ट आएको छ। इजरायली सेनाले आफ्नो वायुसेना अझै पनि इरानभित्र सक्रिय रहेको जनाएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय मामिलाका विश्लेषकहरूले अमेरिका र इजरायलले इरानी शासनलाई कमजोर अवस्थामा रहेको ठानेको र यो अवसरलाई रणनीतिक रूपमा उपयोग गर्न खोजिरहेको टिप्पणी गरेका छन्।

यसैबीच बेलायतका प्रधानमन्त्री कीयर स्टार्मरले मध्यपूर्व क्षेत्रमा बेलायती लडाकु विमानहरू सक्रिय रहेको पुष्टि गरेका छन्। उनले ती विमानहरू “हाम्रो जनता, हाम्रो राष्ट्रिय हित र हाम्रा सहयोगीहरूको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न समन्वित क्षेत्रीय प्रतिरक्षा अभियानको हिस्सा” भएको बताएका छन्। शनिबार बिहान सबेरै अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि व्यापक हवाई हमला गरेपछि मध्यपूर्व क्षेत्र तीव्र युद्धस्थितिमा पुगेको छ। इजरायल र अमेरिकी सेनाले इरानका महत्वपूर्ण संरचनाहरूलाई निशाना बनाएको बताएका छन्, जसमा सर्वोच्च नेता आयातोल्लाह अली खामेनीको परिसर पनि समावेश रहेको जनाइएको छ। इरानी रेड क्रिसेन्टका अनुसार इरानभित्र हालसम्म २०० भन्दा बढी व्यक्तिको मृत्यु भएको छ। यद्यपि पूर्ण क्षतिको विवरण अझै संकलन भइरहेकाले संख्या बढ्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।

इरानको जवाफी हमला

अमेरिका–इजरायलको आक्रमणपछि इरानले पनि आफ्ना हवाई कारबाही सुरु गरेको छ। इजरायली सहरहरूका साथै अमेरिकी सैन्य उपस्थिति भएका छिमेकी देशहरूलाई लक्षित गरी मिसाइल र ड्रोन प्रहार गरिएको जनाइएको छ। बहराइन, कुवेत, संयुक्त अरब इमिरेट्स, कतार, इराकलगायतका देशहरूमा इरानी आक्रमणका रिपोर्टहरू आएका छन्।

दुबईस्थित एक विलासी होटलमा भएको घटनामा कम्तीमा चार जना घाइते भएको जानकारी छ। अबुधाबीमा इरानी ब्यालिस्टिक मिसाइलसँग सम्बन्धित आक्रमणपछि खसेको भग्नावशेषका कारण एक सर्वसाधारणको मृत्यु भएको अधिकारीहरूले पुष्टि गरेका छन्। क्षेत्रीय अस्थिरताका कारण धेरै अन्तर्राष्ट्रिय विमान कम्पनीहरूले मध्यपूर्वतर्फका उडानहरू स्थगित गरेका छन्।

ट्रम्पको सम्बोधन

राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले मध्यरात राष्ट्रलाई सम्बोधन गर्दै “ठूला युद्ध कारबाहीहरू जारी रहेको” पुष्टि गरेका छन्। उनले अमेरिकाले इरानको मिसाइल कार्यक्रम र नौसैनिक क्षमतालाई निष्क्रिय पार्न हमला गरेको बताएका छन्। ट्रम्पले इरानी जनतालाई आफ्नो सरकारविरुद्ध उभिन आह्वान गर्दै “तपाईंहरूको स्वतन्त्रताको घडी नजिकिएको छ” भन्ने सन्देश दिएका छन्।

विश्व समुदायको प्रतिक्रिया

विश्वका नेताहरूले बढ्दो द्वन्द्वप्रति गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेका छन् र कूटनीतिक समाधानतर्फ फर्किन आग्रह गरेका छन्। संयुक्त राष्ट्रसंघ सुरक्षा परिषद्ले आपतकालीन बैठक बोलाउने तयारी गरेको छ। अमेरिकाभित्रै पनि यो विषय राजनीतिक बहसको केन्द्र बनेको छ। सिनेटरहरूलाई अवस्था बारे ब्रिफिङ दिने तयारी भइरहेको छ भने डेमोक्र्याट्ससहित केही रिपब्लिकन सांसदहरूले युद्ध कारबाही अघि बढाउन कंग्रेसको स्वीकृति लिनुपर्ने माग गरेका छन्।

क्षतिको स्पष्ट चित्र उभरिँदै

इरानभित्रको मृतक संख्या र मध्यपूर्वभरि भएका प्रतिकारात्मक आक्रमणबाट भएको भौतिक तथा मानवीय क्षतिको विस्तृत चित्र क्रमशः सार्वजनिक हुन थालेको छ। यद्यपि सम्पूर्ण विवरण अझै स्पष्ट नभएकाले स्थिति तीव्र गतिमा परिवर्तन भइरहेकाले विश्व समुदाय उच्च सतर्कतामा रहेको छ।