अमेरिकाको मिनेसोटा राज्यस्थित मिनियापोलिस सहरमा संघीय आप्रवासन अधिकारीको गोलीबाट एक अमेरिकी नागरिकको ज्यान गएको छ । मृतक ३७ वर्षीय एलेक्स प्रेट्टी भएको मिनेसोटाका सिनेटरहरूले पुष्टि गरेका छन् । उनी पेशाले नर्स थिए र जन्मजात अमेरिकी नागरिक थिए । यो घटना तीन साता पनि नबित्दै भएको हो । यसअघि यही सहरमा संघीय आप्रवासन अधिकारीकै गोलीबाट अर्की अमेरिकी नागरिक रेनी गुडको मृत्यु भएको थियो । लगातार दुईपटक नागरिकको मृत्यु भएपछि मिनियापोलिसमा आक्रोश फैलिएको छ र व्यापक विरोध प्रदर्शन सुरु भएका छन् ।

अमेरिकी गृह सुरक्षा विभागकी सचिव क्रिस्टी नोएम ले प्रेट्टीले “हिंसात्मक व्यवहार देखाएपछि आत्मरक्षाका लागि गोली चलाइएको” दाबी गरेकी छन् । तर मिनेसोटाका गभर्नर टिम वाल्ज ले संघीय अधिकारीहरूले दिएको विवरणलाई “झूट र अर्थहीन” भन्दै कडा आलोचना गरेका छन् । गभर्नर वाल्जले संघीय एजेन्टहरूलाई मिनेसोटा छाड्न आग्रह गर्दै यस घटनाको राज्यस्तरबाट स्वतन्त्र छानबिन गरिने बताएका छन् । उनका अनुसार संघीय निकायले दिएको कथन वास्तविकतासँग मेल खाँदैन । यता अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प ले भने मिनियापोलिसका मेयर र गभर्नर वाल्जमाथि “विद्रोह भड्काएको” आरोप लगाएका छन् । ट्रम्पका अनुसार राज्य र सहरका नेताहरूले संघीय कानुन कार्यान्वयनमा अवरोध गरिरहेका छन् ।

प्रदर्शन, झडप र संघीय कारबाही

घटनापछि मिनियापोलिसका विभिन्न स्थानमा हजारौँ प्रदर्शनकारी सडकमा उत्रिएका छन् । कतिपय स्थानमा प्रदर्शनकारी र सुरक्षाकर्मीबीच झडप भएको र बल प्रयोग गरिएको दृश्यहरू सार्वजनिक भएका छन् । यसैबीच अमेरिकी महान्यायाधिवक्ता पाम बोन्डी ले मिनेसोटामा “संघीय कानुन कार्यान्वयनको सम्पूर्ण शक्ति प्रयोग भइरहेको” बताएकी छन् । न्याय विभाग सबै तहबाट कारबाही अगाडि बढाइरहेको उनको भनाइ छ ।

बोन्डीले यसै साता मिनेसोटाका गभर्नर टिम वाल्ज, मिनेसोटाका महान्यायाधिवक्ता किथ एलिसन र मिनियापोलिसका मेयर ज्याकब फ्रेलाई संघीय ग्रान्ड जूरीका तर्फबाट समन पठाइएको पुष्टि गरेकी छन् ।

उनले सामाजिक सञ्जालमार्फत संघीय आप्रवासन अधिकारीहरूले “सबैभन्दा खतरनाक अपराधीहरू” विरुद्ध काम गरिरहेको दाबी गर्दै, मिनेसोटाका नेताहरूले लागू गरेका “स्यान्क्चुरी नीति” का कारण संघीय एजेन्टहरू हस्तक्षेप गर्न बाध्य भएको आरोप लगाएकी छन् ।

एलेक्स प्रेट्टी को थिए?

परिवारका अनुसार एलेक्स प्रेट्टी समाजप्रति गहिरो सरोकार राख्ने, संवेदनशील र वातावरणप्रेमी व्यक्ति थिए । उनी भेटेरन्स अफेयर्स अस्पतालमा सघन उपचार कक्ष (आईसीयू) मा नर्सका रूपमा कार्यरत थिए ।

परिवारलाई उनले कानुनी रूपमा बन्दुक राखेको जानकारी भए पनि, उनले वास्तवमै हतियार बोकेर हिँड्ने गरेको थाहा नभएको बताएका छन् । उनका पिता माइकल प्रेट्टीका अनुसार, छोरा आप्रवासन नीति र आईसीई (ICE) का गतिविधिबाट अत्यन्तै चिन्तित थिए ।

“उनी मानिसहरूलाई अत्यन्त माया गर्थे । मिनियापोलिस मात्र होइन, पूरै अमेरिकामा जे भइरहेको थियो, त्यसले उनलाई निकै दुःखी बनाएको थियो,” माइकल प्रेट्टीले भने ।

उनकी आमा सुसान प्रेट्टीका अनुसार छोरा विशेष गरी ट्रम्प प्रशासनले वातावरणीय नियमहरू खारेज गर्दै गएको विषयमा आक्रोशित थिए । “उनी प्रकृतिलाई माया गर्थे । देशलाई माया गर्थे, तर देशसँग भइरहेको व्यवहारलाई घृणा गर्थे,” उनले भनिन् ।

प्रेट्टीले करिब दुई साता अघि आफ्ना आमाबुबालाई प्रदर्शनमा सहभागी हुँदा कुनै ‘मूर्खतापूर्ण काम नगर्ने’ बताएका थिए । यद्यपि, घटनास्थलका भिडियोहरूमा उनले बन्दुक देखाएको स्पष्ट प्रमाण नदेखिएको अमेरिकी सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन् । संघीय सीमा सुरक्षा अधिकारीहरूले पनि उनले हतियार प्रयोग गरे–नगरेको विषयमा ठोस विवरण सार्वजनिक गरेका छैनन् ।

‘अत्यन्त आक्रामक’ सुरक्षा प्रतिक्रिया

स्थानीय बासिन्दा एबी रोजाका अनुसार पछिल्ला प्रदर्शनहरूमा सुरक्षाकर्मीको व्यवहार पहिलेको तुलनामा असामान्य रूपमा आक्रामक देखिएको छ । उनले आईसीई कार्यालय नजिक शान्तिपूर्ण प्रदर्शनका क्रममा दर्जनौँ मानिसलाई धकेल्दै जमिनमा लडाइएको अनुभव सुनाइन् ।

“अहिले मिनियापोलिसमा आईसीईसँग जुध्न प्रदर्शनमै जानुपर्दैन,” उनले भनिन्, “छिमेकमै अजीब र डर लाग्दा गतिविधि देखिन थालेका छन् ।”

लगातार नागरिकको मृत्यु, संघीय र राज्य सरकारबीचको टकराव, र चर्किँदो प्रदर्शनका कारण मिनियापोलिस मात्र होइन, समग्र अमेरिकामा आप्रवासन नीति र संघीय बल प्रयोगबारे गम्भीर बहस सुरु भएको छ ।

मिनियापोलिस गोलीकाण्डपछि डीएचएस बजेटमा डेमोक्र्याट विद्रोह, अमेरिकी सरकार आंशिक बन्द हुने खतरा

अमेरिकाको मिनेसोटा राज्यको मिनियापोलिस सहरमा संघीय सीमा सुरक्षा अधिकारीको गोलीबाट एक नागरिकको मृत्यु भएपछि अमेरिकी कांग्रेसमा देखिएको नाजुक सहमति भङ्ग हुने अवस्थामा पुगेको छ । उक्त घटनापछि सिनेटका डेमोक्र्याट सांसदहरूले गृह सुरक्षा विभाग (डीएचएस) को बजेट विधेयकको समर्थन फिर्ता लिने तयारी गरेका छन्, जसले संघीय सरकार आंशिक रूपमा बन्द (शटडाउन) हुने जोखिम बढाएको छ ।

शनिबार भएको घटनामा ३७ वर्षीय अमेरिकी नागरिक एलेक्स प्रेट्टी आप्रवासन कारबाहीका क्रममा सीमा सुरक्षा अधिकारीको गोलीबाट मारिएका थिए । यसअघि पनि तीन साता नपुग्दै मिनियापोलिसमै अमेरिकी नागरिक रेनी गुड आप्रवासन अधिकारीको गोलीबाट मारिएकी थिइन् । लगातार दुई घटनाले डेमोक्र्याट दलभित्र गहिरो असन्तोष पैदा गरेको छ ।

सिनेट डेमोक्र्याटको निर्णय

सिनेटका अल्पमत नेता **चक शुमर**को नेतृत्वमा सिनेट डेमोक्र्याटहरूले डीएचएसको बजेट समेटिएको विधेयकविरुद्ध मतदान गर्ने निर्णय गरेका छन् । यो विधेयक हाल पाँच अन्य खर्च विधेयकहरूसँगै एकीकृत प्याकेजमा समावेश गरिएको छ ।

शनिबार जारी विज्ञप्तिमा शुमरले डेमोक्र्याटहरूले डीएचएस बजेटमा “सामान्य समझदारीमा आधारित सुधार” समेट्न प्रयास गरेको तर रिपब्लिकनहरूले राष्ट्रपति **डोनाल्ड ट्रम्प**को दबाबविरुद्ध उभिन नसकेको आरोप लगाए ।

“म ‘ना’ मा मतदान गर्नेछु,” शुमरले स्पष्ट शब्दमा भने । “डीएचएसको बजेट विधेयक हटाइएन भने सिनेट डेमोक्र्याटहरूले सम्पूर्ण खर्च विधेयक अघि बढाउन आवश्यक मत प्रदान गर्ने छैनन् ।”

सरकार बन्द हुने समयसीमा नजिकिँदै

संघीय सरकारको बजेट पास गर्नुपर्ने अन्तिम म्याद जनवरी ३० नजिकिँदै गर्दा यो निर्णयले रिपब्लिकनहरूलाई ठूलो झट्का दिएको छ । सिनेटमा सहमति जुटाउन दुवै दलबीच लामो समयदेखि वार्ता भइरहेको थियो ।

मामलालाई थप जटिल बनाउँदै देशभर फैलिएको तीव्र हिम आँधीका कारण सिनेटले सोमबारका लागि तय गरिएका मतदानहरू रद्द गर्नुपरेको छ । उता प्रतिनिधि सभा (हाउस अफ रिप्रिजेन्टेटिभ्स) भने फेब्रुअरी २ सम्म अवकाशमा रहेकाले आवश्यक परे पनि तुरुन्तै विधेयक संशोधन प्रक्रिया अघि बढाउन कठिन देखिएको छ ।

डेमोक्र्याटभित्रै मतभेद

घटनाअघि नै केही डेमोक्र्याट सिनेटरहरूले डीएचएस बजेट विधेयकप्रति असन्तुष्टि जनाइसकेका थिए । कनेक्टिकटका सिनेटर क्रिस मर्फी र भर्जिनियाका सिनेटर टिम केन त्यसमा अग्रपङ्क्तिमा थिए ।

यसैगरी नेभाडाकी सिनेटर क्याथरिन कोर्तेज मास्टो र न्यु मेक्सिकोकी सिनेटर ज्याकी रोजेनले पनि शनिबार विधेयकविरुद्ध सार्वजनिक रूपमा असहमति जनाएका छन् ।

“जहाँ सहमति सम्भव छ, त्यहाँ सहमति; र जहाँ लड्नैपर्छ, त्यहाँ लडाइँ,” रोजेनले भनिन् । “यो त्यही समय हो, जब हामीले प्रतिरोध गर्नैपर्छ ।”

हाउसको स्थिति र सम्भावित असर

प्रतिनिधि सभाले यसअघि डीएचएसको बजेट अलग्गै र अन्य मन्त्रालय—रक्षा, स्वास्थ्य, श्रम, शिक्षा, यातायात र आवास—समेटिएको अर्को विधेयक पारित गरिसकेको छ । सभामुख माइक जोन्सन नेतृत्वको रिपब्लिकन पक्षले समयसीमाअघि पुनः हाउस बोलाउने कुनै योजना नरहेको जनाएको छ ।

यदि समयमै बजेट पारित हुन सकेन भने आंशिक सरकारी बन्द हुनेछ । यसले भुक्तानी नपाउने अवस्थामा सक्रिय सैनिक, हवाई यातायात नियन्त्रक, सीमा सुरक्षा अधिकारीलगायतका सेवा प्रभावित हुन सक्ने चेतावनी दिइएको छ ।

मिनियापोलिसमा भएको गोलीकाण्ड अब केवल कानुनी वा आप्रवासन बहसमा सीमित नरही अमेरिकी संघीय शासन प्रणालीकै स्थायित्व र राजनीतिक टकरावको केन्द्रबिन्दु बन्न पुगेको छ ।