इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहूले आफूविरुद्ध पाँच वर्षदेखि चल्दै आएका तीनवटा प्रमुख भ्रष्टाचार मुद्दामा देशका राष्ट्रपति इसाक हर्जोगसमक्ष औपचारिक रूपमा क्षमायाचना–पत्र (pardon request) पेश गरेका छन्। राष्ट्रपति कार्यालयले यस कदमलाई अत्यन्त संवेदनशील र दूरगामी प्रभाव पर्ने विषयका रूपमा उल्लेख गर्दै न्याय क्षेत्रका अधिकारीहरूसँग राय लिएपछि मात्र निर्णय गर्ने जनाएको छ।

नेतन्याहूले एक भिडियो सन्देशमार्फत आफूले मुद्दालाई अन्तिमसम्म लड्न चाहेकै तर अहिले देशभित्र चर्किएको विभाजन र तनावले प्रक्रिया जारी राख्न ‘राष्ट्रिय हितले अनुमति नदिएको’ बताएका छन्। उनका अनुसार मुद्दा तत्काल अन्त्य भएमा देशमा विगत महिनादेखि बढिरहेको आन्तरिक तनाव घट्ने र राष्ट्रिय ‘पुनर्मिलन’ सम्भव हुने दाबी गरिएको छ। उनले हप्तामा तीन पटक अदालतमा पेश हुनुपर्ने मागलाई असम्भव दाबी गर्दै क्षमा पाएमा इजरायलले बाह्य खतरा सामना गर्न र आन्तरिक एकता कायम गर्न सहज हुने बताए।

विपक्षी दलहरू भने नेतन्याहूको कदमलाई राजनीतिक चालको रूपमा वर्णन गर्दै उनी दोषी स्वीकृति, माफीको माग र तत्काल राजनीतिक अवकाशबिना क्षमा दिन नसकिने तर्क गरिरहेका छन्। विपक्षी नेता याएर लापिडले ‘दोष स्वीकृत नगरी क्षमा माग्नु न्यायसँग खिलवाड हो’ भन्दै नेतन्याहूको राजनीतिक जीवन समाप्त गर्नुपर्ने टिप्पणी गरे। पूर्व सैन्य अधिकारी तथा वामपन्थी नेता याएर गोलानले ‘निर्दोषले क्षमा माग्दैन’ भन्दै अधिक कडा प्रतिक्रिया दिए।

यसअघि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले पनि राष्ट्रपति हर्जोगलाई नेतन्याहूलाई ‘पूर्ण क्षमा’ दिन आग्रह गरेका थिए। त्यसबेला हर्जोगले औपचारिक निवेदन चाहिने बताएपछि अहिले नेतन्याहूले विधिवत् निवेदन बुझाएका हुन्।

नेतन्याहूविरुद्धको मुद्दा 2020 मा ऐतिहासिक रूपमा सुरु भएको थियो, जब कार्यरत प्रधानमन्त्री भएकै बेलामा उनलाई अदालतमा उभ्याइएको थियो। मुद्दाहरूमा व्यापारीहरूबाट विलासी उपहार लिएर सुविधा दिएको आरोप, मिडियामा सकारात्मक समाचारका साटोमा प्रभाव प्रयोग गरेको दाबी तथा दूरसञ्चार कम्पनीका लागि अनुकूल नीतिगत निर्णय गरिदिएर समाचार कभरेज प्राप्त गरेको आरोप छन्। नेतन्याहूले सबै आरोपलाई ‘राजनीतिक दुश्मनीबाट जन्मिएको विच हन्ट’ भन्दै अस्वीकार गर्दै आएका छन्।

इजरायलको मौलिक कानुनअनुसार राष्ट्रपति अपराध प्रमाणित हुनु अगाडि पनि विशेष परिस्थितिमा क्षमादान दिन सक्छन्। तर नेतन्याहूलाई क्षमा दिइनु भने देशभित्र गहिरो विभाजन सिर्जना गर्ने भन्दै धेरै नागरिक र कानुनी विश्लेषकहरू चिन्तित छन्। न्यायिक सुधारविरुद्ध 2023 मा देशभर विशाल प्रदर्शन भएको थियो र हालैको गाजा युद्धपछि देश अझै संवेदनशील अवस्थामा छ।

यता अन्तर्राष्ट्रिय अपराध अदालत (ICC) ले नेतन्याहू र पूर्व रक्षा मन्त्री योआभ ग्यालान्टविरुद्ध गाजा युद्धका कथित युद्ध अपराध तथा मानवताविरुद्धका अपराधमा गिरफ्तारी वारन्ट जारी गरेको छ। नेतन्याहूले उक्त कदमलाई ‘यहूदीविरोधी राजनीतिक हमला’ बताएका छन्।

राष्ट्रपति कार्यालयले क्षमायाचनाको निवेदन सार्वजनिक गरे पनि कति समयमा निर्णय हुने हो भन्नेबारे कुनै संकेत दिएको छैन। नेतन्याहूको निवेदन स्वीकार हुने कि अस्वीकार—यो अब इजरायलको राजनीति मात्रै होइन न्याय–व्यवस्था र राष्ट्रिय मनोविज्ञान दुवैका लागि निर्णायक मोड मानिएको छ।