अमेरिकामा नेशनल गार्डका दुई सैनिकमाथि भएको गोलीकाण्डपछि राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनले सबै आश्रय (Asylum) सम्बन्धी निर्णयहरू अनिश्चितकालका लागि रोक्ने घोषणा गरेको छ। अमेरिकी नागरिकता तथा आप्रवासन सेवाका (USCIS) निर्देशक जोसेफ एड्लोले शुक्रबार दिएको निर्देश अनुसार नयाँ आदेश लागू नहुन्जेल कुनै पनि आश्रय आवेदन स्वीकृत, अस्वीकृत वा बन्द हुने छैन।

निर्देशक एड्लोका अनुसार, “प्रत्येक विदेशीको सबैभन्दा कडा रूपमा सुरक्षा परीक्षण (vetting) सुनिश्चित नगरिँदासम्म” निर्णयहरू रोकिनेछन्। यो निर्णय ट्रम्पले “सबै तेस्रो विश्वका देश”बाट हुने आप्रवासलाई “स्थायी रूपमा रोक्ने” घोषणा गरेको केही घण्टापछि आएको हो।

बुधबार वाशिङ्टन डीसीमा भएको गोलीकाण्डमा एक नेशनल गार्ड सैनिकको मृत्यु र अर्का गम्भीर घाइते भएका थिए। घटनामा एक अफगान नागरिकलाई आरोप लागेपछि ट्रम्प प्रशासनले आप्रवासन नीतिहरूमा तीव्र कडाइ गर्दै आएको देखिन्छ।

पहिलो निर्णय विशेषगरी अमेरिकामा प्रवेश गर्न खोजिरहेका अफगान नागरिकहरूलाई लक्षित थियो। तर USCIS लाई दिइएको पछिल्लो निर्देशन सबै देशका आश्रय आवेदकहरूमा लागू हुने बताइएको छ। CBS News का अनुसार अब USCIS अधिकारीहरूले आवेदनको प्रक्रिया जस्तै केसको अध्ययन गर्न सक्नेछन् तर अन्तिम निर्णय लिन पाउने छैनन्। निर्देशाबारे विस्तृत विवरण भने सार्वजनिक गरिएको छैन।

ट्रम्पले कुन ‘तेस्रो विश्वका देश’लाई लक्षित गरिएको हो भन्ने पनि खुलाएका छैनन्। कानुनी चुनौतीको सम्भावना र संयुक्त राष्ट्रसंघलगायत अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूको आलोचना सुरु भइसकेको छ।

ट्रम्प प्रशासनले दोस्रो कार्यकालमै आप्रवासनलाई कडाइका साथ नियन्त्रण गर्ने नीति ल्याइरहेको छ—अवैध आप्रवासीको ठूलो संख्यामा डिपोर्टेशन, शरणार्थी कोटा कठोर रूपमा घटाउने, र अमेरिकामा जन्मिने धेरैलाई लागू हुँदै आएको स्वचालित नागरिकता प्रणाली अन्त्य गर्ने योजनासहित।

गोलीकाण्डपछि अफगानबाट हुने भिसा जारी प्रक्रिया तत्काल रोकियो र अफगान नागरिकका सबै आप्रवासन निवेदनहरू पुनरावलोकन हुने बताइएको छ। बिहीबार USCIS ले १९ देशबाट अमेरिका आएका स्थायी बसोबास (green card) पाएका व्यक्तिहरूका कागजात पुनः परीक्षण गरिने घोषणा गर्‍यो। सूचीमा अफगानिस्तान, क्यूबा, हैटी, इरान, सोमालिया, भेनेजुएला लगायत देश थिए। प्रक्रिया कसरी सञ्चालन हुन्छ भन्ने विवरण उपलब्ध गराइएन।

ट्रम्पले गैर–अमेरिकीहरूलाई उपलब्ध हुने सबै संघीय सुविधा र सब्सिडी समाप्त गर्ने घोषणा पनि गरे। उनले शरणार्थीहरूलाई अमेरिका “अव्यवस्थित” बनाउन दोष लगाउँदै, “जो अमेरिकी समाजका लागि उपयोगी हुँदैन, तिनलाई हटाइन्छ” भने। सोमालियाबाट आएका शरणार्थीले मिनेसोटालाई “पुरै कब्जा गरेको” उनको दाबीले पनि चर्चाको तरङ्ग उठाएको छ।

यसअघि ११ अफ्रिकी तथा एसियाली मुलुकका नागरिकमाथि यात्रा प्रतिबन्ध लगाइएको थियो। ट्रम्पको पहिलो कार्यकालमा मुस्लिम–बहुल देशहरू लक्षित यात्रा प्रतिबन्ध कडाइका साथ लागू गरिएको थियो। संयुक्त राष्ट्रसंघले अमेरिकालाई अन्तर्राष्ट्रिय आश्रय–सम्बन्धी कानुनको पालना गर्न आह्वान गरेको छ।

अमेरिकन इमिग्रेसन लअयर्स एशोसिएशनका अध्यक्ष जेरमी म्याककिनीले ट्रम्पका प्रतिक्रिया “आप्रवासीलाई दोष थोपर्ने प्रयास” भएको टिप्पणी गरे। उनका अनुसार, अहिले आरोप लगाइने व्यक्तिको उद्देश्य वा मानसिक अवस्था के थियो भन्ने थाहा नभएकै अवस्थामा सम्पूर्ण आप्रवासी समुदायलाई लक्षित गर्नु अनुचित हो।

अधिकारिहरूका अनुसार घटनामा संलग्न मानिएको रहमानुल्लाह लकनवाल सन् २०२१ मा अमेरिकामा आएका थिए। उनी अफगानिस्तानमा अमेरिकी सेनासँग काम गरेका व्यक्तिहरूका लागि सञ्चालन गरिएको विशेष कार्यक्रममार्फत अमेरिका ल्याइएका थिए।

सीबीएसका अनुसार लकनवाल ‘Zero Unit’ नामक अफगान गुप्तचर तथा अर्धसैनिक बलका सदस्य थिए, जसले CIA सँग नजिकबाट काम गर्थ्यो। उक्त इकाईलाई अफगानिस्तानका सबैभन्दा विश्वासिला सुरक्षा इकाईमध्ये एक मानिन्थ्यो।

उनी CIA सँग काम गर्न सुरु गर्दा र अमेरिकामा यात्रा गर्दा दुवै चरणमा कडा सुरक्षा परीक्षण (vetting) भइसकेको अमेरिकी अधिकारीहरूको दाबी छ। एक बाल्यकालीन साथीका अनुसार, लकनवाल केही वर्षदेखि मानसिक स्वास्थ्य समस्याबाट पीडित थिए।

सीबीएसका अनुसार लकनवालले २०२४ मा आश्रय (asylum) आवेदन गरेका थिए र ट्रम्प दोस्रो कार्यकालमा फर्किएपछि आश्रय स्वीकृत भएको बताइएको छ। तर स्थायी बसोबास (Green Card) को निवेदन भने अहिले समीक्षा प्रक्रियामा छ।