इरानविरुद्ध अमेरिका र इजरायलले संयुक्त रूपमा सुरु गरेको सैन्य अभियान चौथो दिन। युद्ध झन् चर्किंदै जाँदा क्षेत्रीय तनाव उच्चतम बिन्दुमा पुगेको छ। मध्यपूर्वमा जारी अमेरिका–इजरायल–इरान युद्धले आज थप गम्भीर रूप लिएको छ। इरानभित्र व्यापक बमबारीका कारण मृतक संख्या तीव्र रूपमा बढेको छ भने विश्व ऊर्जा बजारमा ठूलो हलचल देखिएको छ। मध्यपूर्वको यो युद्ध अब केवल सैन्य संघर्षमा सीमित नरही विश्व अर्थतन्त्रलाई प्रत्यक्ष असर पार्ने चरणमा प्रवेश गरेको देखिन्छ। अमेरिकाले मध्यपूर्वका १४ देश तत्काल छाड्न अमेरिकी नागरिकहरूलाई आग्रह गरेको छ, कुवेत र साउदी अरेबियास्थित दुई अमेरिकी दूतावास अस्थायी रूपमा बन्द गरेको छ ।

कतारले आफ्नो भू–भागमाथि भएको इरानी आक्रमण विफल पारेको दाबी गरेको छ। Qatar ले संयुक्त राष्ट्रसंघलाई पठाएको पत्रमा जनाएअनुसार, आफ्नो हवाई प्रतिरक्षा प्रणालीले इरानका दुई वटा SU-24 लडाकु विमान खसालेको छ।

मध्यपूर्वमा अमेरिका–इजरायल–इरान युद्ध विस्तार भइरहेका बेला फ्रान्सले आफ्नो सैन्य उपस्थिति सुदृढ बनाउने निर्णय गरेको छ। Emmanuel Macron ले मंगलबार राष्ट्रका नाममा सम्बोधन गर्दै फ्रान्सको आणविक शक्तिचालित विमानवाहक पोत Charles de Gaulle लाई बाल्टिक सागरबाट भूमध्यसागर (Mediterranean) तर्फ सार्न आदेश दिएका छन्।

कुवेतमा यसै साता भएको ड्रोन आक्रमणमा ज्यान गुमाएका ६ अमेरिकी सैनिकमध्ये ४ जनाको पहिचान सार्वजनिक गरिएको छ। United States Department of War (DOW) ले मंगलबार औपचारिक रूपमा नाम सार्वजनिक गर्दै घटनाको अनुसन्धान जारी रहेको जनाएको छ।

अमेरिकी सेनाका अनुसार निम्न सैनिकहरू मारिएका हुन्:

• क्याप्टेन Cody A. Khork (35) – Winter Haven, Florida

• सर्जेन्ट फर्स्ट क्लास Noah L. Tietjens (42) – Bellevue, Nebraska

• सर्जेन्ट फर्स्ट क्लास Nicole M. Amor (39) – White Bear Lake, Minnesota

• सर्जेन्ट Declan J. Coady (20) – West Des Moines, Iowa

चारै जना सैनिक 103rd Sustainment Command (Des Moines, Iowa) मा कार्यरत थिए।

दुबईस्थित अमेरिकी कन्सुलेटमा ड्रोन प्रहार, इरानका सैन्य संरचनामाथि नयाँ आक्रमण

मध्यपूर्वमा जारी अमेरिका–इजरायल–इरान संघर्ष आज झन् गम्भीर मोडमा पुगेको छ। पछिल्ला घण्टाहरूमा दुबईस्थित अमेरिकी कूटनीतिक परिसरमा ड्रोन प्रहार भएको पुष्टि भएको छ भने इरानका सैन्य तथा नेतृत्व संरचनामाथि नयाँ हवाई हमलाहरू गरिएको दाबी गरिएको छ।

 दुबईमा अमेरिकी कन्सुलेट प्रभावित

United States Department of State का प्रमुख Marco Rubio ले दुबईस्थित अमेरिकी कन्सुलेट परिसरमा ड्रोन प्रहार भएको जानकारी दिएका छन्।

उनका अनुसार:

• कन्सुलेटको परिसरभित्र ड्रोन खसेको पुष्टि भएको छ

• सबै कर्मचारी सुरक्षित रहेको र “सबैको हिसाब–किताब मिलेको” बताइएको छ

• प्रारम्भिक शंका इरान समर्थित समूह वा इरानकै तर्फबाट भएको हुनसक्ने स्रोतहरूले बताएका छन्

यस घटनापछि अमेरिकाले क्षेत्रीय सुरक्षा सतर्कता अझ कडा बनाएको छ।

कतारमा इरानी ‘रिभोल्युशनरी गार्ड’सँग सम्बन्धित दुई समूह पक्राउ

कतारले इरानको इस्लामिक रिभोल्युशनरी गार्ड कोर्प्स (आईआरजीसी) का लागि काम गरिरहेको भनिएका दुई समूहलाई पक्राउ गरेको जनाएको छ। कतार समाचार एजेन्सी (क्युएनए) का अनुसार कुल १० जनालाई हिरासतमा लिइएको छ।

• सात जनालाई कतारका महत्वपूर्ण तथा सैन्य पूर्वाधारमा जासुसी गर्न जिम्मेवारी दिइएको थियो।

• तीन जनालाई तोडफोड (सबोटाज) गतिविधि सञ्चालन गर्ने निर्देशन दिइएको थियो।
  अनुसन्धानका क्रममा उनीहरूले आफूहरू इरानी रिभोल्युशनरी गार्डसँग आबद्ध रहेको स्वीकार गरेको क्युएनएले जनाएको छ।

ओमानको कूटनीतिक अपिल

ओमानका विदेशमन्त्री बद्र अल–बुसैदीले तत्काल युद्धविराम र वार्तामा फर्कन आग्रह गरेका छन्। उनले मध्यपूर्वको तनाव कम गर्न “कूटनीतिक विकल्प अझै उपलब्ध” रहेको बताएका छन्। ओमानले अमेरिका र इरानबीच युद्ध सुरु हुनुअघि वार्ता सहजिकरण गरिरहेको थियो र शान्ति “निकट” रहेको दाबी गरेको थियो।

अमेरिकी व्याख्या र ओमानको असहमति

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानले पहिले आक्रमण गर्न सक्ने अनुमानका आधारमा प्रहार गरिएको बताएका छन्। तर अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले इजरायलले आक्रमणको तयारी गरिरहेको र त्यसपछि इरानले अमेरिकी अड्डा निशाना बनाउन सक्ने ठानिएकाले कारबाही गरिएको बताएका छन्।
ओमानले भने इरान “तत्काल खतरा” भएको अमेरिकी दाबीलाई अस्वीकार गर्दै आणविक वार्तामा महत्वपूर्ण प्रगति भएको जनाएको छ।

ओमान र कतारमा आक्रमणको प्रभाव

ओमानको अल वुस्टा प्रान्तस्थित दुक्म बन्दरगाहमा ड्रोन आक्रमण हुँदा एक विदेशी कामदार घाइते भएका छन्। इन्धन ट्यांकमाथि पनि प्रहार भएको भए पनि ठूलो मानवीय क्षति नभएको जनाइएको छ।
कतारका विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता माजिद अल–अन्सारीले ओमानमाथिको आक्रमणलाई “मध्यस्थताको मूल सिद्धान्तमाथि प्रहार” भनेका छन्।

स्पेन अमेरिका व्यापार तनाव

स्पेनले आफ्ना सैन्य अड्डा इरानमाथिको कारबाहीमा प्रयोग गर्न अस्वीकार गरेपछि राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले स्पेनसँगको व्यापार सम्बन्ध नै अन्त्य गर्ने चेतावनी दिएका छन्।
स्पेनका प्रधानमन्त्री पेद्रो सान्चेजले अमेरिका–इजरायल आक्रमणलाई अन्तर्राष्ट्रिय कानुनविरुद्ध भनेका छन्।
स्पेनका विदेशमन्त्री होसे म्यानुएल अल्बारेसले संयुक्त राष्ट्रसंघको घोषणापत्रविपरीत कुनै पनि कारबाहीका लागि स्पेनी अड्डा प्रयोग नहुने स्पष्ट पारेका छन्।

बेलायत र फ्रान्सको सैन्य तयारी

बेलायतले साइप्रसको सुरक्षाका लागि एचएमएस ड्रागन नामक युद्धपोत र हेलिकप्टर पठाएको छ। बेलायती प्रधानमन्त्री केयर स्टार्मरले साइप्रसस्थित ब्रिटिश सैन्यकर्मीको सुरक्षामा पूर्ण प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।
फ्रान्सका राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोंले चार्ल्स द गॉल नामक आणविक शक्तियुक्त विमानवाहक पोतलाई बाल्टिक सागरबाट भूमध्यसागरमा सार्न आदेश दिएका छन्।

क्षेत्रीय आक्रमण र क्षति

साइप्रसका राष्ट्रपति निकोस ख्रिस्टोडुलिदेसका अनुसार अक्रोटिरीस्थित ब्रिटिश वायुसेना अड्डामा इरानी ड्रोन प्रहार हुँदा सामान्य क्षति भएको छ।
इरानी रेड क्रिसेन्टका अनुसार अमेरिका–इजरायल आक्रमणपछि इरानमा सयौँको मृत्यु भएको छ। इरानले संयुक्त अरब इमिरेट्स, साउदी अरेबिया र कुवेतलगायत देशमा मिसाइल र ड्रोन प्रहार गरेको जनाएको छ।