अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको दोस्रो कार्यकाल सुरु भएको भोलि एक बर्ष पुग्दैछ। यस एक वर्षको अवधिमा ट्रम्प र उनको प्रशासनले केही सकारात्मक निर्णय र कार्यहरू गरेर अमेरिकी जनतालाई खुशी तुल्याएको छ। तर साथसाथै केही अत्यन्तै विवादास्पद र नकारात्मक निर्णयहरूले आलोचनाको सामना पनि गर्नु परेको छ । राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय दुवै तहमा ट्रम्प प्रशासनका यी निर्णयहरू अहिले चर्चाको केन्द्रमा छन्। अन्तर्राष्ट्रिय मिडियाले यसलाई ब्रेकिङ न्युजको रूपमा प्रशारण गरिरहेका छन । हेरौँ ट्रम्प प्रशासनको एक वर्षे कार्यकालका सकारात्मक, विवादास्पद र विश्वव्यापी प्रभाव पार्ने निर्णयहरू बुँदागत रूपमा:

डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनका विवादास्पद निर्णयहरू (बुँदागत सूची):

१. ग्रीनल्यान्ड खरिद प्रस्ताव: डेनमार्कसँग ग्रीनल्यान्ड किन्ने प्रस्ताव राखिँदा कूटनीतिक रूपमा ठूलो विवाद उत्पन्न भयो।

२. ट्राभल ब्यान विस्तार: मुस्लिम बहुल केही देशहरूमा यात्रा प्रतिबन्ध विस्तार गर्दा आप्रवासन र मानवअधिकारसम्बन्धी विवाद चर्कियो।

३. पेरिस जलवायु सम्झौताबाट बाहिरिने निर्णय: जलवायु परिवर्तनसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय प्रयासबाट अमेरिका अलग हुँदा विश्वव्यापी आलोचना भयो।

४. विश्व स्वास्थ्य संगठन (WHO) बाट बाहिरिने निर्णय: WHO बाट फिर्ता हुने निर्णयले विश्वव्यापी सार्वजनिक स्वास्थ्य क्षेत्रमा विवाद उत्पन्न गर्‍यो।

५. लिङ्ग पहिचानमा कडा नीति: संघीय नीतिमा लिङ्गलाई केवल पुरुष र महिलामा सीमित गर्दा LGBTQ समुदायमा असन्तोष फैलियो।

६. सीमा पर्खाल निर्माणमा जोड: मेक्सिकोसँगको सीमामा पर्खाल निर्माण तीव्र बनाउँदा आप्रवासन नीति अत्यन्त विवादास्पद बन्यो।

७. ड्रिमर्स (DACA) कार्यक्रम खारेज गर्ने प्रयास: बाल्यकालमा अमेरिका आएका आप्रवासीहरूलाई संरक्षण दिने कार्यक्रम हटाउने प्रयासले कानुनी लडाइँ जन्मायो।

८. क्यानाडासँगको व्यापार सम्झौता परिमार्जन (USMCA): NAFTA प्रतिस्थापन गर्दा केही उद्योग र श्रमिक क्षेत्रमा असन्तोष देखियो।

९. हङकङसम्बन्धी कडा अडान: हङकङको स्वायत्तताका विषयमा चीनविरुद्ध कडा नीति लिँदा चीन अमेरिका सम्बन्ध तनावग्रस्त बन्यो।

१०. प्रदर्शनहरूमा संघीय सुरक्षा बल प्रयोग: आन्तरिक आन्दोलनमा संघीय सुरक्षाकर्मी प्रयोग गर्दा नागरिक स्वतन्त्रताको विषय उठ्यो।

११. डिफेन्स प्रोडक्सन एक्टको प्रयोग: उद्योगमा सरकारी हस्तक्षेप गर्दा व्यवसायिक क्षेत्रमा असहमति बढ्यो।

१२. अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूसँग सम्बन्ध कटौती: संयुक्त राष्ट्रसंघ र WTO जस्ता संस्थाबाट बाहिरिने वा सहयोग घटाउने धम्कीले विवाद निम्त्यायो।

१३. चीनलाई उच्च प्रविधिका चिप बिक्रीको अनुमति: संवेदनशील प्रविधि चीनलाई बिक्री गर्दा राष्ट्रिय सुरक्षासम्बन्धी प्रश्न उठ्यो।

१४. संघीय वातावरणीय नियम खुकुलो पार्ने निर्णय: उद्योगमैत्री नीति लिँदा वातावरणवादी समूहबाट तीव्र आलोचना भयो।

१५. बहुपक्षीय अन्तर्राष्ट्रिय सम्झौताबाट पछि हट्ने निर्णय: विभिन्न सम्झौताबाट बाहिरिँदा कूटनीतिक असन्तोष बढ्यो।

१६. इरानसँगको आणविक सम्झौता : परमाणु सम्झौतामा नफर्किँदा मध्यपूर्वमा तनाव बढ्यो।

१७. गाजामा ‘बोर्ड अफ पीस’ प्रस्ताव: इस्राएल–हमास युद्धपछि गाजामा एकतर्फी संरचना प्रस्ताव गर्दा कूटनीतिक विवाद उत्पन्न भयो।

१८. भेनेजुएलामा सैन्य हस्तक्षेप: राजनीतिक सङ्कटमा सैन्य हस्तक्षेपले अन्तर्राष्ट्रिय आलोचना जन्मायो।

१९. क्युबासँगको सम्बन्धमा कडाइ: आर्थिक र यात्रा प्रतिबन्ध कडा बनाउँदा द्विपक्षीय सम्बन्ध थप तिक्तियो।

२०. रूससँगको कूटनीतिक तनाव बढाउने कदम: प्रतिबन्ध र कडा अडानका कारण अमेरिका रूस सम्बन्ध जटिल बन्यो।

२१. अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थी भिसा नीतिमा कडाइ: विदेशी विद्यार्थीमाथि कडा नियम लागू गर्दा शैक्षिक समुदाय असन्तुष्ट भयो।

२२. फेडेरल रिजर्भको स्वतन्त्रतामाथि प्रश्न: केन्द्रीय बैंकको नीतिमा हस्तक्षेपको आरोपले आर्थिक क्षेत्र तरङ्गित भयो।

२३. स्वास्थ्य बीमा नीतिमा फेरबदल: ओबामाकेयर कमजोर पार्ने प्रयासले स्वास्थ्य नीतिमा विवाद उत्पन्न गर्‍यो।

२४. मानवअधिकार परिषदबाट बाहिरिने निर्णय: अन्तर्राष्ट्रिय मानवअधिकार परिषद त्याग्दा व्यापक आलोचना भयो।

२५. ७५ देशका नागरिकको भिसा निलम्बन: ठूलो सङ्ख्यामा भिसा रोकिँदा अन्तर्राष्ट्रिय असन्तोष बढ्यो।

२६. छिमेकी देशहरूसँग कडा नीति: क्यानाडा र मेक्सिकोसँग व्यापार तथा आप्रवासन मुद्दामा तनाव बढ्यो।

२७. युक्रेन-रूस युद्धबारे विवादास्पद टिप्पणी: युद्ध अन्त्यसम्बन्धी अभिव्यक्तिले कूटनीतिक आलोचना निम्त्यायो।

२८. मुस्लिम बहुल देशहरूमा यात्रा प्रतिबन्ध: धार्मिक भेदभावको आरोपसहित व्यापक विरोध भयो।

२९. अन्तर्राष्ट्रिय जलवायु नीतिमा पछि हट्ने कदम: जलवायु पहलमा अमेरिकाको भूमिका घट्दा आलोचना भयो।

३०. आन्तरिक आप्रवासन नीति कडा बनाउने प्रयास: गैरकानुनी आप्रवासीमाथि कडाइ गर्दा मानवअधिकार प्रश्न उठ्यो।

३१. क्यारेबियन र मध्यअमेरिकी देशसँग आप्रवासन सम्झौता पुनरावलोकन: क्षेत्रीय सम्बन्धमा असर पर्‍यो।

३२. क्युबामाथि थप प्रतिबन्ध: आर्थिक तथा कूटनीतिक सम्बन्ध झन् कठोर बन्यो।

३३. डिफेन्स बजेट र पेन्टागन नीति परिवर्तन: सैन्य वृत्त र राजनीतिमा विवाद उत्पन्न भयो।

३४. इमिग्रेशन अदालत र शरणार्थी नीतिमा कडाइ: मानवीय मूल्यको विषय उठ्यो।

३५. गृह सुरक्षा नीतिमा परिवर्तन: नागरिक स्वतन्त्रता र सुरक्षाबीच बहस चर्कियो।

३६. संघीय शिक्षा विभाग खारेजको प्रस्ताव: शिक्षा क्षेत्रमा गम्भीर विवाद उत्पन्न भयो।

३७. संघीय कर्मचारी कटौती: संघीय राज्य अधिकार सन्तुलनमा तनाव आयो।

३८. राज्य र नगरसँग केन्द्रीय सरकारको विवाद: अनुदान र नीतिगत विषयमा टकराव बढ्यो।

३९. संघीय न्यायाधीश नियुक्तिमा तीव्रता: न्यायिक निष्पक्षतामाथि प्रश्न उठ्यो।

४०. सार्वजनिक भूमि र राष्ट्रिय निकुञ्ज नीतिमा परिवर्तन: वातावरण संरक्षण समूहबाट विरोध भयो।

४१. धेरै कार्यकारी आदेश जारी गर्नु: संसदलाई छलेर शासन गरेको आरोप लाग्यो।

४२. राजनीतिक विरोधीहरूप्रति कठोर नीति: राजनीतिक ध्रुवीकरण अत्यधिक बढ्यो।

४३. सञ्चारमाध्यमसँग निरन्तर विवाद: प्रेस स्वतन्त्रतामाथि खतरा देखिएको आरोप लाग्यो।

४४. लोकतान्त्रिक संस्थाहरूप्रति अविश्वासपूर्ण भाषाशैली: अमेरिकी लोकतान्त्रिक मूल्य र संस्थामाथि प्रश्न उठ्यो।

ट्रम्प प्रशासनका प्रमुख सकारात्मक निर्णय तथा कार्यहरू (बुँदागत सूची):

१. अमेरिकी अर्थतन्त्र स्थायित्वमा प्राथमिकता
कर, खर्च र व्यापार नीतिमार्फत मुद्रास्फीति नियन्त्रण र आर्थिक स्थिरतामा जोड दिइयो।

२. संघीय खर्च नियन्त्रण र बजेट अनुशासन
अनावश्यक कार्यक्रम कटौती गर्दै संघीय घाटा घटाउने दिशामा कडाइ गरियो।

३. सीमा सुरक्षामा प्रभावकारी कार्यान्वयन
दक्षिणी सीमामा निगरानी, प्रविधि र जनशक्ति बढाएर अवैध प्रवेश घटाउने प्रयास गरियो।

४. आप्रवासन प्रणाली कडाइ र व्यवस्थापन
मेरिट–आधारित आप्रवासन र कानुनको पालना सुदृढ बनाइयो।

५. सार्वजनिक सुरक्षामा जोड
संघीय सुरक्षा निकायलाई सशक्त बनाउँदै अपराध नियन्त्रणमा प्राथमिकता दिइयो।

६. अमेरिकी ऊर्जा उत्पादन विस्तार
तेल, ग्यास र आणविक ऊर्जामा लगानी बढाएर ऊर्जा आत्मनिर्भरता सुदृढ गरियो।

७. रणनीतिक आणविक ऊर्जा प्रवर्द्धन
आधुनिक साना आणविक रियाक्टर (SMR) प्रविधिलाई राष्ट्रिय प्राथमिकतामा राखियो।

८. रक्षा क्षमताको सुदृढीकरण
सेना, प्रविधि र सैन्य तयारीमा लगानी बढाइयो।

९. मिसाइल रक्षा प्रणाली विकास (Golden Dome)
अमेरिकाको हवाई र मिसाइल सुरक्षाका लागि दीर्घकालीन रक्षा योजना अघि बढाइयो।

१०. नाटो सहयोगीहरूसँग रक्षा योगदानमा दबाब
मित्र राष्ट्रहरूलाई रक्षा खर्च बढाउन प्रेरित गरियो।

११. इजरायल-गाजा युद्धविराम पहल
मध्यपूर्वमा युद्धविराम र पुनर्निर्माणका लागि अमेरिकी पहल सक्रिय रह्यो।

१२. गाजाका लागि अन्तर्राष्ट्रिय प्रशासनिक ढाँचा प्रस्ताव
युद्धपछिको स्थायित्वका लागि बहुपक्षीय संरचनाको अवधारणा अघि सारियो।

१३. युक्रेन–रूस युद्ध अन्त्यतर्फ कूटनीतिक दबाब
शान्ति वार्ताका लागि दुवै पक्षमाथि कूटनीतिक पहल गरियो।

१४. चीनमाथि आपूर्ति शृंखला निर्भरता घटाउने नीति
महत्त्वपूर्ण कच्चा पदार्थ र प्रविधिमा आत्मनिर्भरता बढाइयो।

१५. अष्ट्रेलियासँग दुर्लभ खनिज सम्झौता
रणनीतिक खनिज आपूर्तिका लागि दीर्घकालीन अन्तर्राष्ट्रिय सम्झौता सम्पन्न गरियो।

१६. अमेरिकी उद्योग र उत्पादन प्रवर्द्धन
देशभित्र उत्पादन बढाउने नीतिलाई प्राथमिकता दिइयो।

१७. कृषि क्षेत्र संरक्षण र किसान सहयोग
अमेरिकी किसानलाई अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा संरक्षण र सहयोग प्रदान गरियो।

१८. औषधि मूल्य नियन्त्रणका पहल
मेडिकेयर अन्तर्गत औषधि मूल्य घटाउने वार्ता र सुधार अघि बढाइयो।

१९. स्वास्थ्य प्रणालीमा खर्च नियन्त्रण
संघीय स्वास्थ्य खर्च दीर्घकालीन रूपमा घटाउने नीति लिइयो।

२०. संघीय प्रशासन सरलिकरण
नियम, प्रक्रिया र अनुमति प्रणाली सरल बनाइयो।

२१. संघीय कर्मचारी प्रणाली पुनर्संरचना
दक्षता र उत्तरदायित्व बढाउने उद्देश्यले प्रशासनिक सुधार गरियो।

२२. शिक्षा नीतिमा राज्य अधिकार सुदृढीकरण
संघीय हस्तक्षेप घटाई राज्य र स्थानीय तहलाई अधिकार प्रत्यायोजन गरियो।

२३. विद्यालय पोषण नीतिमा सुधार
विद्यार्थी स्वास्थ्यलाई ध्यानमा राखी भोजनसम्बन्धी नियम परिमार्जन गरियो।

२४. प्रविधि र साइबर सुरक्षामा लगानी
सरकारी प्रणालीको साइबर सुरक्षा सुदृढ बनाइयो।

२५. कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) रणनीति विकास
सरकारी क्षेत्रमा AI प्रयोग र नियमनका लागि प्रारम्भिक ढाँचा तयार गरियो।

२६. संघीय अदालत प्रणालीलाई स्थायित्व
न्यायिक संरचनालाई दीर्घकालीन रूपमा सुदृढ बनाउने प्रयास गरियो।

२७. अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार सम्झौतामा कडा अडान
अमेरिकी हित केन्द्रमा राख्दै व्यापार नीति सञ्चालन गरियो।

२८. क्यानाडा र मेक्सिकोसँग सुरक्षा समन्वय
सीमा सुरक्षा र व्यापार समन्वय मजबुत बनाइयो।

२९. मध्यपूर्वमा अमेरिकी प्रभाव पुनःस्थापना
क्षेत्रीय कूटनीतिमा अमेरिका पुनः निर्णायक भूमिकामा देखियो।

३०. अमेरिकी डलर र वित्तीय प्रणालीको संरक्षण
अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय स्थिरतामा अमेरिकी नेतृत्व कायम राखियो।