वासिङ्टन डीसी / अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सोमबार युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्कीलाई व्हाइट हाउसमा स्वागत गर्ने तयारी गरेका छन्। वर्षको सुरुमा भएको कटुतापूर्ण भेटपछि यो पहिलो प्रत्यक्ष बैठक हुने भए पनि यसपटक जेलेन्स्की यूरोपेली सहयोगी नेताहरूसहित वासिङ्टन हानिएका छन्।  नाटो महासचिव मार्क रुट्टे, बेलायती प्रधानमन्त्री कियर स्टार्मर, फ्रान्सेली राष्ट्रपति इमानुएल माक्रोँ, जर्मन चान्सलर फ्रिड्रिख मर्ज, इटालियन प्रधानमन्त्री जर्जिया मेलोनी, फिनल्यान्डका राष्ट्रपति एलेक्जेन्डर स्टब र युरोपियन कमिसनकी प्रमुख उर्सुला भोन डेअर लाएन समेत वार्ताका लागि अमेरिकातर्फ लागेका छन्। यति धेरै राष्ट्रप्रमुखहरूलाई छोटो सूचना दिएर अटलान्टिक पारि युद्धकालीन संकट वार्तामा बोलाइनु आधुनिक इतिहासकै अभूतपूर्व घटना मानिएको छ।

गत हप्ता अलास्कामा भएको ट्रम्प–पुटिन सम्मेलनपछि यी वार्ता हुन लागेको हो। त्यस सम्मेलनमा ट्रम्पले तत्काल युद्धविरामको माग छोडेर स्थायी शान्ति सम्झौता गर्नेतर्फ जोड दिएका थिए। अमेरिकी दूतावासका विशेष दूत स्टिभ विट्कफले पुटिनले युक्रेनका लागि नाटो-जस्तै सुरक्षा ग्यारेन्टी दिन सक्ने संकेत गरेको बताएका छन्। ट्रम्पले आफ्नो ‘ट्रुथ सोसल’ प्लेटफर्ममा “रूसबारे ठूलो प्रगति भयो, थप जानकारी पर्खनुहोस्” भन्दै घोषणा गरेका छन्। तर यूरोपेली अधिकारीहरूलाई भने आशंका छ—ट्रम्पले जेलेन्स्कीलाई दबाबमा राखेर सम्झौतामा हस्ताक्षर गर्न बाध्य बनाउन सक्छन्, विशेषगरी अलास्का वार्ताबाट युक्रेनलाई बाहिर राखिएको पृष्ठभूमिमा।

अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले भने मिडियामा फैलिएका “जेलेन्स्कीलाई दबाबमा राखेर सम्झौता गराइन्छ” भन्ने अड्कलबाजीलाई “पूर्णतः मूर्खतापूर्ण कथा” भन्दै खारेज गरेका छन्।

फेब्रुअरीमा जेलेन्स्की र ट्रम्पबीच व्हाइट हाउसमा भएको झगडाले दुबै देशबीचको सम्बन्ध चिसिएको थियो। त्यसबेला ट्रम्पले जेलेन्स्कीलाई “तिमी त तेस्रो विश्वयुद्धसँग जुवा खेल्दैछौ” भन्दै आरोप लगाएका थिए। त्यसयता यूरोपेली नेताहरूले सम्बन्ध सुधार गर्न परदेसी कूटनीति चलाइरहेका छन्।

युक्रेनले हाल अमेरिकासँग खनिज सम्झौता गरेर आर्थिक साझेदारी अघि सारेको छ, अमेरिकी हतियार खरिद गर्न तयार भएको स्पष्ट पारेको छ, र भ्याटिकनमा ट्रम्पसँग निजी भेट पनि गरेको थियो। जुलाईमा भएको फोन वार्तालाई जेलेन्स्कीले “हामीबीच भएको सबैभन्दा सकारात्मक संवाद” भनेका थिए।

तर युद्धमैदानमा परिस्थिति अझै कठोर छ। रूस हाल युक्रेनको करिब पाँचौं भाग कब्जा गरिसकेको छ। युक्रेनले भूभाग नछोड्ने अडान लिएको छ, संविधानले पनि त्यस्तो सम्झौता गर्न रोक लगाएको भन्दै जेलेन्स्कीले आइतबार नाटो नेताहरूसँग भएको भर्चुअल सम्मेलनमा स्पष्ट पारे।

उता, अमेरिकी दूत विट्कफले CNN मा  “यस्तो सुरक्षा सम्झौता नाटोको आर्टिकल–५ जस्तै हुनेछ, जसले युक्रेनलाई बाह्य आक्रमणबाट रक्षा गर्नेछ” भनेका छन्। उनले रूसले विवादित पाँच क्षेत्रबारे केही लचिलोपन देखाएको दाबी पनि गरे।

तथापि, विदेशमन्त्री रुबियोले भने तत्काल शान्ति सम्झौता हुने सम्भावना कमजोर भएको बताएका छन्। उनका शब्दमा, “अझै लामो बाटो बाँकी छ।” यसैबीच सोमबार हुने उच्चस्तरीय भेटवार्ताले ८० वर्षयताकै नयाँ संकेत दिने अपेक्षा गरिएको छ। * Image : AI , प्रस्तुत तस्विर एआई जेनेरेटेड साङ्केतिक तस्विर हो ।