शुक्रबार हुने अमेरिका–रूस शिखर वार्ताको पूर्वसन्ध्यामा ह्वाइट हाउसले राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प युक्रेन युद्ध अन्त्य गर्न उपलब्ध सबै विकल्पहरू प्रयोग गर्ने बताएको छ। ह्वाइट हाउसकी प्रेस सेक्रेटरी क्यारोलिन लेभिटले फक्स न्युजसँगको अन्तर्वार्तामा “राष्ट्रपतिसँग यो युद्ध समाप्त पार्न धेरै प्रभावकारी उपकरणहरू छन्” भन्दै अलास्कामा हुने वार्ताका तयारीबारे जानकारी दिएकी छिन्।

यसैबीच, रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले ट्रम्पको “संघर्ष अन्त्य गर्न गरिएको इमान्दार प्रयास” को प्रशंसा गर्दै दुई नेताबीच ‘वान–अन–वान’ अर्थात् एकान्त वार्ता हुने क्रेमलिनको योजना सार्वजनिक भएको छ।

अर्कोतर्फ, बेलायती प्रधानमन्त्री कियर स्टार्मरले लन्डनस्थित डाउनिङ स्ट्रिटमा युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्कीसँगको भेटपछि पुटिनलाई “शान्तिप्रति गम्भीर रहेको प्रमाणित गर्नुपर्ने” चेतावनी दिएका छन्। उनको भनाइमा, यो देखाउने मौका पुटिनसँग अहिले छ, र विश्वले त्यसको प्रतीक्षा गरिरहेको छ।

हाम्रो कूटनीतिक संवाददाताका अनुसार, युरोपेली नेताहरूको पछिल्लो सप्ताह लामो सक्रियता र एकताको प्रदर्शन युक्रेनका सहयोगीहरू दृढतापूर्वक उसको पक्षमा उभिएको सन्देश दिनकै लागि हो।

त्यसैगरी, युद्धमैदानबाट आएका पछिल्ला समाचार अनुसार, रुसले भोल्गोग्राड र बेलगोरोड क्षेत्रमा युक्रेनले ड्रोन आक्रमण गरेको दाबी गरेको छ भने युक्रेनले खार्किभमा भएको रूसी आक्रमणमा कम्तीमा चार जनाको मृत्यु भएको जनाएको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले शुक्रबार अलास्कामा हुने रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँगको ऐतिहासिक भेटवार्ताबारे बोल्दै, बैठक सफल भए तुरुन्तै युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्कीसँग सम्पर्क गर्ने घोषणा गरेका छन्। फक्स न्युज रेडियोसँगको अन्तर्वार्तामा ट्रम्पले यदि “वार्ता राम्रो” भए, दोस्रो बैठकको पहल गर्ने र सम्भावित स्थानमा अलास्का समेत हुन सक्ने बताएका छन्। तर, जेलेन्स्की तुरुन्तै उपस्थित हुने कि नहुने भन्ने प्रश्नमा उनले अटकलबाजी गर्न मानेनन्।

ट्रम्पले पुटिनसँगको बैठकपछि संयुक्त पत्रकार सम्मेलन गर्ने सम्भावना व्यक्त गरे पनि, यदि वार्ता योजना अनुसार भएन भने आफैं मात्र पत्रकारहरूसँग कुरा गरेर अमेरिका फर्किने बताएका छन्। यसअघि ह्वाइट हाउस र क्रेमलिन दुवैले वार्तापछि संयुक्त पत्रकार सम्मेलन हुने बताएका थिए। ट्रम्पकी प्रेस सेक्रेटरी क्यारोलिन लेभिटका अनुसार, दिनभरको तालिकामा एकान्त भेटवार्ता, दुवै पक्षका प्रतिनिधिहरूबीच द्विपक्षीय भोज र पत्रकार सम्मेलन रहनेछ।

रूसले २०२२ फेब्रुअरीमा युक्रेनमाथि पूर्ण पैमानेको आक्रमण आरम्भ गरेपछि जेलेन्स्की र पुटिनबीच प्रत्यक्ष भेट भएको छैन। तर, ट्रम्पले यस्तो भेट “मेरो र पुटिनको भेटभन्दा पनि बढी फलदायी” हुन सक्ने दाबी गर्दै, तत्कालै यस्तो बैठक तय गर्ने इच्छा व्यक्त गरेका छन्। उनले आफूलाई पनि त्यस्तो बैठकमा उपस्थित गराउने चाहना रहेको बताएका छन्, यदि दुवै नेताले स्वीकार गरे भने। यो दृष्टिकोणलाई “कोएलिसन अफ द विलिङ” का नेताहरूको संयुक्त पत्रले पनि समर्थन गरेको छ, जसमा युक्रेनको सहभागिता बिना शान्तिको मार्ग तय गर्न सकिँदैन भन्ने उल्लेख छ। जेलेन्स्कीले भने ट्रम्पको प्रस्तावमा प्रत्यक्ष प्रतिक्रिया दिएका छैनन्।

यसैबीच, अमेरिकी कांग्रेसका डेमोक्र्याट सांसदहरूले अलास्का वार्ताबाट ठोस प्रगति नभए रूसमाथि नयाँ प्रतिबन्ध प्रस्ताव गर्ने चेतावनी दिएका छन्। सिनेटको परराष्ट्र सम्बन्ध समितिकी वरिष्ठ डेमोक्र्याट जिन शाहिनले ट्रम्पको रूसप्रतिको व्यवहारलाई “लाजमर्दो” भन्दै पुटिनले लगातार सीमारेखा नाघिरहेको आरोप लगाइन्। उनले जेलेन्स्कीलाई वार्तामा सहभागी गराउनुपर्ने र युक्रेनलाई अझै बढी सैन्य सहयोग उपलब्ध गराउनुपर्ने माग गरिन्।

ह्वाइट हाउसकी प्रेस सेक्रेटरी लेभिटले राष्ट्रपति ट्रम्पले युद्ध अन्त्यका लागि उपलब्ध सबै विकल्प प्रयोग गर्ने बताउँदै, “शान्तिपूर्ण समाधानका लागि कूटनीति र वार्तामा भर पर्न चाहनुहुन्छ” भनिन्। उनले आवश्यक परे राष्ट्रपति ट्रम्पसँग प्रतिबन्धलगायतका अन्य कदम चाल्ने शक्तिशाली साधनहरू पनि रहेको उल्लेख गरिन्।

क्रेमलिनले अलास्का वार्ताका लागि राष्ट्रपति पुटिनको पाँच सदस्यीय उच्चस्तरीय टोलीको घोषणा गरेको छ। टोलीमा राष्ट्रपति सहयोगी युरी उशाकोभ, परराष्ट्रमन्त्री सेर्गेई लाभ्रोभ, रक्षा मन्त्री आन्द्रेइ बेलोउसोभ, अर्थ मन्त्री एन्टन सिलुआनोभ, तथा रुसी डाइरेक्ट इन्भेस्टमेन्ट फन्डका प्रमुख किरिल दिमित्रिएभ रहेका छन्। लाभ्रोभ र उशाकोभ अनुभवी कूटनीतिज्ञ हुन् भने बेलोउसोभ र सिलुआनोभको सहभागिताले एजेन्डामा युक्रेन युद्धसँगै रणनीतिक सुरक्षा र प्रतिबन्ध निलम्बनसम्बन्धी विषय पनि रहने संकेत गरेको छ। दिमित्रिएभ पुटिन परिवारसँग नजिकको सम्बन्ध र अमेरिकी तथा अन्तर्राष्ट्रिय व्यवसायिक सञ्जालमा क्रेमलिनको पहुँच विस्तारका लागि परिचित मानिन्छन्।