• अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सोमबार साँझ इजरायल र इरानबीच युद्धविराम भएको घोषणा गरेका छन् र यो स्थायी बन्ने आशा व्यक्त गरेका छन्। यो युद्धविराममा ट्रम्पले कतारलाइ मध्यस्थता गर्न लगाएका थिए। तर सम्पूर्ण डिजाइन ट्रम्पले आफै गरेको बुझिएको छ। जुन कुरालाई वार्तामा संलग्न कतारले पनि पुष्टि गरेको छ ।

• कतारको रक्षा मन्त्रालयले इरानबाट अमेरिकी ‘अल उदीद’ आर्मी हवाई बेसलाई लक्षित गरी प्रक्षेपण गरिएको मिसाइल आक्रमणलाई अमेरिका र आफ्ना हवाई सुरक्षा प्रणालीले सफलतापूर्वक रोक्न सफल भएको जनाएको छ। यस घटनामा कसैको मृत्यु वा घाइते भएको खबर छैन।

• अमेरिकी सेनाले इरानी आणविक केन्द्रहरूमा गत साता आक्रमण गरेपछि, इरानले अमेरिकी सैन्य प्रतिष्ठानहरूमा जवाफी हमला गर्ने सम्भावनालाई ध्यानमा राख्दै अमेरिकी अधिकारीहरू तयारी अवस्थामा थिए। इजरायल–इरान द्वन्द्वका बीच अमेरिकी सेनाले कतारको अल उदीद बेसबाट केही विमानहरू अन्यत्र सारिएको थियो ।

इजरायलले युद्धविराममा सहमति जनायो, शर्तसहित: व्हाइट हाउस अधिकारी

व्हाइट हाउसका अनुसार, इजरायलले युद्धविरामको प्रस्तावमा त्यस अवस्थामा सहमति जनाएको हो जब इरानले आफ्नो देशमा हमला रोक्ने प्रतिबद्धता जनाएको थियो। स्रोतका अनुसार इरानले ती शर्तहरू स्वीकार गरेको थियो।

वार्ताका क्रममा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहूसँग प्रत्यक्ष संवाद गरेका थिए। त्यस्तै उपराष्ट्रपति JD Vance, विदेशमन्त्री तथा राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार मार्को रुबियो, र विशेष दूत स्टीभ विटकफले इरानी पक्षसँग प्रत्यक्ष र अप्रत्यक्ष माध्यममार्फत वार्ता गरी सम्झौताका शर्तहरू तय गरेका थिए।

व्हाइट हाउसले यो सम्झौता सम्भव हुनुलाई शनिबार अमेरिकाले इरानका तीनवटा आणविक केन्द्रहरूमा गरेको आक्रमणकै नतिजा भएको दाबी गरेको छ।

एक अधिकारीका अनुसार, राष्ट्रपति ट्रम्पले कतारका अमिर शेख तमीम बिन हमाद अल थानी सँग पनि प्रत्यक्ष कुरा गरेका थिए र युद्धविराममा मध्यस्थता गरेकोमा धन्यवाद दिएका थिए।

इरानले कतारको मध्यस्थतामा अमेरिकी प्रस्तावमा सहमति जनायो: कूटनीतिज्ञ

इरानले कतारी सरकारको मध्यस्थतामा इजरायलसँग युद्धविरामको अमेरिकी प्रस्ताव स्वीकार गरेको हो। स्रोतका अनुसार, अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले कतारका अमिरलाई युद्धविरामका लागि इरानसँग सम्झौता गराउन अनुरोध गरेका थिए, जुन इरानले कतारमा रहेको अमेरिकी बेसमा आक्रमण गरेपछि भएको हो।

कतारका प्रधानमन्त्री शेख मोहम्मद बिन अब्दुलरहमान अल थानीले सोमबार इरानसँग सम्झौता गराएका थिए, जुन पछि राष्ट्रपति ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमार्फत विश्वसमक्ष घोषणा गरेका थिए। हालसम्म इजरायली वा इरानी सरकारले सार्वजनिक रूपमा युद्धविरामको पुष्टि गरेका छैनन्।

इरानले कतारस्थित अमेरिकी सैन्य बेसतर्फ प्रहार गर्ने तयारी गर्दा कतारलाई पहिले नै सुचना दिएको थियो। स्रोतका अनुसार, यसबाट अमेरिकी पक्षलाई पनि अग्रीम जानकारी प्राप्त भएको थियो ।

अमेरिकी नेताहरूको प्रतिक्रिया

• डेमोक्र्याट सांसद जारेड मोस्कोविट्ज ले भने,
  “१२ दिनमै इजरायलले इरानको सैन्य शक्ति, र अमेरिकाले आणविक क्षमतामा क्षति पुर्‍यायो भने, त्यो अमेरिकाको जित हो।”

• हाउस इन्टेलिजेन्स कमिटीका रिपब्लिकन सांसद जिम हाइम्स ले भने,
  “म पनि ट्रम्पको पोस्टबाटै युद्धविरामबारे थाहा पाएँ। यति ठूलो जोखिम लिएर गरिएको निर्णय युद्धविराममा परिणत भयो भने त्यो राम्रो कुरा हो।”

• रिपब्लिकन सांसद मार्लिन स्टट्जम्यान ले भने,
  “यो सम्झौताले विश्वभर एउटा सन्देश दिन्छ — यो राष्ट्रपति वार्ता गर्न तयार छन्, तर वार्ता नगरे परिणाम भोग्न तयार रहनुपर्छ।”

सबैलाई बधाई छ!
इजरायल र इरानबीच पूर्ण सहमतिका साथ युद्धविराम (Complete and Total CEASEFIRE) हुने तय भएको छ — करिब ६ घण्टापछि, जब दुबै देशले आफ्नो हाल जारी अन्तिम सैन्य अभियानहरू पूरा गर्छन्। त्यसपछि १२ घण्टाको युद्धविराम हुनेछ, जसको समाप्तिपछि यो युद्ध अन्त्य भएको घोषणा गरिनेछ।

आधिकारिक रूपमा, युद्धविरामको सुरुवात इरानबाट हुनेछ, त्यसपछि १२ घण्टापछि इजरायलले युद्धविराम सुरु गर्नेछ। २४ घण्टाको अवधि पूरा भएपछि, विश्वले यो युद्धको औपचारिक अन्त्यलाई सम्मानपूर्वक स्वीकार गर्नेछ।

युद्धविरामको प्रत्येक चरणमा अर्को पक्ष शान्त र सम्मानजनक रहनेछ।

सबै कुरा योजनाअनुसार अघि बढ्ने विश्वासका साथ, म इजरायल र इरान दुबै देशलाई बधाई दिन चाहन्छु, किनभने उनीहरूमा यो युद्ध अन्त्य गर्ने धैर्य, साहस र बुद्धिमता थियो।
यो त्यस्तो युद्ध थियो, जसले वर्षौंसम्म तानिन सक्थ्यो र सम्पूर्ण मध्यपूर्वलाई ध्वस्त पार्न सक्थ्यो — तर त्यो भएन, र अब कहिल्यै हुने छैन!

ईश्वरले इजरायललाई आशिष दिऊन्,
ईश्वरले इरानलाई आशिष दिऊन्,
ईश्वरले मध्यपूर्वलाई आशिष दिऊन्,
ईश्वरले संयुक्त राज्य अमेरिकालाई आशिष दिऊन्,
र ईश्वरले सम्पूर्ण संसारलाई आशिष दिऊन्!

डोनाल्ड जे. ट्रम्प
संयुक्त राज्य अमेरिकाका राष्ट्रपति

“म मध्यपूर्व क्षेत्रमा शान्ति स्थापना गर्नका लागि गरेका सबै प्रयासहरूका लागि अत्यन्त सम्मानित कतारका अमिरप्रति आभार प्रकट गर्न चाहन्छु।

आज कतारस्थित अमेरिकी सैन्य बेसमा भएको आक्रमणसम्बन्धी विषयमा म खुशीका साथ यो जानकारी दिन चाहन्छु कि—कुनै पनि अमेरिकी नागरिक मारिएको वा घाइते भएको छैन, र अझ महत्वपूर्ण कुरा के छ भने—कतारका नागरिकहरू पनि पूर्णरूपमा सुरक्षित छन्, कसैको ज्यान गएको छैन, न घाइते भएका छन्।

यस विषयमा ध्यान दिनु भएकोमा धन्यवाद!”