कोइरालाको सन्देशको पूर्ण विवरण जस्ताको तस्तै :

आदरणीय दिदीबहिनी तथा दाजुभाइहरू,
नयाँ वर्ष २०८२ तपाई हाम्रो घर आँगनमा उत्साह र उमंगको साथ पदार्पण गर्दैछ । यो समयमा वितेको वर्षको समीक्षा र आगत नयाँ वर्षले हामी सवै नेपालीलाई सुख, शान्ति र समृद्धि तर्फको यात्रामा डोर्‍याउने छ भनी कामना गर्दछौँ ।
नेपालीहरुले मात्र मनाउँने यो नयाँ वर्षलाई एउटा क्यालेण्डर हटाएर अर्को नयाँ क्यालेण्डर झुण्डाउने कार्यमा मात्र हामी सिमीत राख्न सक्दैनाँै । हामी यतिखेर इतिहाँसको त्यो दोबाटोमा उभिएका छौँ जहाँवाट सामान्य त्रुटी हुँदा र गलत दिशा तर्फ जाँदा हाम्रो देश नेपाल ठुलो जोखिममा पर्छ ।
अन्तराष्ट्रिय मंचमा देखिएको “शितयुद्ध–२” ले एकपटक फेरी हामीलाई आजभन्दा झण्डै पाँच दशक अगाडि विपी कोइरालाले प्रतिपादन गर्नुभएको “राष्ट्रिय मेलमिलाप” को स्मरण गराएको छ । नेपाली जनता माझ कांग्रेस लोकतन्त्र र राष्ट्रियताको संरक्षक र संवर्धक हो भनी चिनिन्छ, तसर्थ वर्तमान समसामयिक राष्ट्रिय राजनीति, अन्तराष्ट्रिय राजनीति र राष्ट्रिय मुद्धाहरुमा कांग्रेसले आफ्‌नो गौरवशाली इतिहाँसलाई सम्झेर विवेकपूर्ण निर्णय लिएर अगाडि बढ्नुको विकल्प छैन ।
नेपाली राष्ट्रियता, धर्म संस्कृति र समृद्धिको लागि एकपटक फेरी नेपाली कांग्रेसमा पूर्नजागरणकाल जगाउनु पर्नेछ । यो तवमात्र सम्भव छ, जब कांग्रेसका साथीहरु जाग्नेछन । कांग्रेसका इमान्दार, निस्वार्थी र स्वाभिमानी साथीहरुको सक्रियता विना पार्टीमा इमान र नैतिकताको राजनीतिक भावधारा बगाउन संभव छैन ।
हामी सवै राजनीतिमा देखिएको विकृति विसंगतिको चर्चा गर्छौं, यसको उपचारको खोजी पार्टी भित्रवाट गर्नुपर्छ भन्ने मेरो मान्यता हो । पार्टीको अगुवाईमा “क्याम्पेन फर क्लिन पोलिटिक्स” को अभियान नचलाई बस्ने हो भने विपी कोइरालाले भन्नु भए झै कांग्रेस पार्टी “सुकिला मुकिला र पैसावालाको कव्जामा” जाने खतरा छ । र म त्यो देख्दैछु ।
नयाँ वर्ष २०८२ को नारा पार्टीमा क्लिन पोलिटिक्स भनी अगाडि नसार्दा नागरिकको विश्वास र भरोसा जित्न गाह्रो छ । कुशासन, भ्रष्टाचार, दण्डहिनता र अनियमितता संस्थागत भएर चुँडिदै गएको नागरिक र पार्टीको सम्वन्धलाई जोडन पार्टी भित्र शुद्धिकरण अभियान चलाउनुको विकल्प छैन ।
नेपालको संविधानलाई दक्षिणपन्थी भासवाट जोगाएर समसामयिक सुधार गर्दै अगाडि बढाउन कांग्रेसको तर्फवाट साथीहरु अगाडि आउनुपर्छ । यो वर्ष विधानतः कांग्रेस महाधिवेशनको वर्ष हो । कुनै कारण देखाएर कांग्रेस महाधिवेशनलाई टार्न खोज्ने काम आत्मघाति हुनेछ । यसतर्फ कांग्रेसका साथीहरुलाई चनाखो र सतर्क रहन पनि म अपिल गर्दछु ।
अन्तमा, एक पटक आफू र आफ्नो दल भन्दा “देश र जनता” माथि छन् भन्ने सोचले काम गरे मात्रै देशले निकास पाउँनेछ । नयाँ वर्ष २०८२ हामी सवैको मुहारमा सुख, शान्ति र समृद्धि ल्याउन सफल होस भन्ने कामना गर्दै सबैमा शुभकामना ब्यक्त गर्दछु । जय नेपाल ।
डा शेखर कोइराला
२०८२ बैशाख १ गते

**********

भन्देऊ त कोही देश र जनताले के पायो ??

हेर्दा हेर्दै एकासी पनि गयो, बयासी आयो
हरेक वर्ष झैँ क्यालेन्डरले अर्को मौका पायो
कहिले बहुदल भन्दै आयो
कहिले प्रजातन्त्र भन्दै आयो
कहिले लोकतन्त्र, गणतन्त्र, सङ्घीयता भन्दै आयो
तर जुन जुन तन्त्र आए पनि, जनताले के पायो ??
हरेक नयाँ वर्षमा यही प्रश्न सोध्दा सोध्दै
प्रश्नकर्ता यो मनुवा बुढो हुन लायो !
भन्देऊ त कोही देश र जनताले के पायो ??

पालैपालो काँग्रेस पायो , एमाले पायो,
माओवादी पायो, राप्रपा, मधेसवादी पायो
त्यति मात्र हो र ? स्वतन्त्र भन्दै रास्वपा आयो
बार्गेनिङ गर्दै गृह र उपप्रधानमन्त्री नै खायो
जो जो आए पनि, जो जो गए पनि
हरेक नयाँ वर्षमा यही प्रश्न सोध्दा सोध्दै
प्रश्नकर्ता यो मनुवा बुढो हुन लायो !
भन्देऊ त कोही देश र जनताले के पायो ??

बाहुन क्षेत्री पायो, जनजाति, दलित के के हो के के पायो !
सबैका सङ्घ सङ्गठन र झन्डा पायो
सूर्य चन्द्र अङ्कित झन्डा हेर्दा हेर्दै बिलायो
तँ तँ र म म गर्न, लड्न, भिड्न पायो
भागबन्डा गर्‍यो मिलेर खायो !
भन्देऊ त नढाँटी नयाँ वर्ष
देश र जनता ले के पायो ??
हरेक नयाँ वर्षमा यही प्रश्न सोध्दा सोध्दै
प्रश्नकर्ता यो मनुवा बुढो हुन लायो !
भन्देऊ त कोही देश र जनता ले के पायो ??

बोल्न नजान्नेले पायो, धेरै बोल्न जान्नेले पायो
हत्या र अपराधका मतियारहरू सत्तामा ल्यायो
जहानियाँ शासन चलायो,
जुटेर चलायो, फुटेर चलायो, भुटेर चलायो
राष्ट्र र राष्ट्रियता जलायो, पोलेर खायो
अभिभावक बन्नु पर्ने राज्यले राज्य आतङ्क मच्चायो
भन्देऊ त नढाँटी नयाँ वर्ष
देश र जनताले के पायो ??
हरेक नयाँ वर्षमा यही प्रश्न सोध्दा सोध्दै
प्रश्नकर्ता यो मनुवा बुढो हुन लायो !
भन्देऊ त कोही देश र जनता ले के पायो ??

– रामप्रसाद खनाल, वैशाख १, २0८२, हाल अमेरिका