रियाद/एडेन, अक्टोबर १५, २०२६ / मध्यपूर्वमा जारी युद्ध र तनाव थप खतरनाक मोडमा पुगेको छ। इरान समर्थित यमनको हुथी विद्रोही समूहले दक्षिणी बन्दरगाह सहर एडेनस्थित राष्ट्रपति भवन परिसरमा मिसाइल आक्रमण गरेपछि क्षेत्रीय सुरक्षा अवस्था झन् जटिल बनेको छ। यमनका स्वास्थ्यमन्त्रीका अनुसार आक्रमणमा कम्तीमा पाँच जनाको मृत्यु भएको छ भने १६ जना घाइते भएका छन्। आक्रमणका बेला राष्ट्रपति भवनमा रहेका प्रधानमन्त्री शाया अल जिन्दानी र मन्त्रिपरिषद्का सदस्यहरू भने सुरक्षित रहेको सरकारले जनाएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय मान्यताप्राप्त यमनी सरकारको मुख्य प्रशासनिक केन्द्रका रूपमा प्रयोग हुँदै आएको अल माशिक राष्ट्रपति भवनलाई लक्षित गरी हुथी समूहले मिसाइल प्रहार गरेको यमनी अधिकारीहरूले बताएका छन्। आक्रमणपछि भवन आसपास ठूलो विस्फोट भएको, धुवाँको मुस्लो उठेको र स्थानीय बासिन्दामा त्रास फैलिएको विवरण सार्वजनिक भएका छन्।
आक्रमणको जिम्मेवारी हुथी विद्रोही समूहले लिएको छ। समूहका सैन्य प्रवक्ता याह्या सारीले राष्ट्रपति भवन परिसरमा साउदी अरबको सैन्य सञ्चालन केन्द्र रहेको दाबी गर्दै त्यसैलाई निशाना बनाइएको बताएका छन्। यद्यपि भवनभित्र साउदी सैन्य केन्द्र रहेको दाबी स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि भएको छैन।
यमन सरकारले भने आक्रमणलाई सरकारी नेतृत्वको हत्या गर्ने तथा राज्य सञ्चालन अवरुद्ध पार्ने प्रयासको संज्ञा दिएको छ। प्रधानमन्त्री जिन्दानीले यस्तो आक्रमणबाट सरकारको अभियान नरोकिने र हुथी नियन्त्रणमा रहेका क्षेत्र पुनः प्राप्त गर्ने प्रयास जारी रहने बताएका छन्।
यसैबीच साउदी अरबले आफ्ना अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल, पेट्रोलियम प्रतिष्ठान तथा नागरिक पूर्वाधारमाथि भइरहेका मिसाइल र ड्रोन आक्रमणलाई ‘पूर्ण युद्ध अपराध’ भनेको छ। साउदी नेतृत्वको सैन्य गठबन्धनका अधिकारीहरूले नागरिकलाई निशाना बनाउने कार्य अन्तर्राष्ट्रिय मानवीय कानुनको गम्भीर उल्लंघन भएको बताएका छन्।
साउदी अधिकारीहरूका अनुसार राजधानी रियादस्थित किङ खालिद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल पटकपटक आक्रमणको निशाना बनेको छ। पछिल्ला आक्रमणहरूमा ठूलो संख्यामा सर्वसाधारण घाइते भएका छन्। अभा विमानस्थल, तेल उत्पादन केन्द्र तथा अन्य महत्त्वपूर्ण पूर्वाधारसमेत निशानामा परेका छन्।
मुस्लिम धर्मावलम्बीका पवित्र स्थल मक्का र मदिना आसपासको सुरक्षालाई लिएर पनि चिन्ता बढेको छ। साउदी अधिकारीहरूले हुथी समूहका गतिविधिले तीर्थयात्री तथा धार्मिक स्थलहरूको सुरक्षामा खतरा उत्पन्न गरेको आरोप लगाएका छन्। हुथी समूहले भने मक्का र मदिनालाई निशाना बनाउने आफ्नो नीति नरहेको दाबी गर्दै आएको छ।
साउदी अरबस्थित अमेरिकी दूतावासले सम्भावित मिसाइल र ड्रोन आक्रमणप्रति सतर्क रहन चेतावनी दिएको छ। विशेषगरी विमानस्थल र अन्य संवेदनशील स्थानमा आक्रमण हुन सक्ने जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै अमेरिकी कूटनीतिक कर्मचारीहरूको यात्रामा प्रतिबन्ध लगाइएको विवरण सार्वजनिक भएका छन्। अमेरिकी नागरिकलाई पनि सुरक्षा अवस्थाबारे सचेत रहन आग्रह गरिएको छ।
युद्धको असर समुद्री यातायातमा समेत गम्भीर रूपमा देखिन थालेको छ। विश्वको प्रमुख पेट्रोलियम आपूर्ति मार्गमध्ये एक होर्मुज जलडमरूमध्यमा पानीजहाजमाथि आक्रमणका घटना जारी छन्। बेलायतको समुद्री व्यापार सुरक्षा निकाय यूके म्यारिटाइम ट्रेड अपरेसन्सले उक्त क्षेत्रमा सुरक्षा खतरा गम्भीर रहेको चेतावनी कायम राखेको छ। इरानी आक्रमण तथा ड्रोन गतिविधिका कारण व्यापारी जहाज र तेलवाहक पानीजहाजको आवागमन जोखिमपूर्ण बनेको जनाइएको छ।
उता, साउदी अरबमाथि बढ्दो आक्रमणले अन्तर्राष्ट्रिय हवाई सेवा, व्यापार, पर्यटन र लगानीसमेत प्रभावित हुने चिन्ता बढाएको छ। तेल तथा ऊर्जा पूर्वाधारको सुरक्षालाई लिएर अन्तर्राष्ट्रिय समुदाय थप सतर्क बनेको छ। फ्रान्सले पनि साउदी ऊर्जा प्रतिष्ठानको सुरक्षामा सहयोग पुर्‍याउन सैन्य स्रोत परिचालन थालेको विवरण सार्वजनिक भएको छ।
अमेरिकाले इरानमाथि आर्थिक दबाब थप बढाउने नीति अघि सारेको छ। अमेरिकी अर्थमन्त्री स्कट बेसेन्टले इरानमाथि थप प्रतिबन्ध जारी राख्ने संकेत दिएका छन्। वासिङ्टनले इरानसँग सम्बन्धित व्यक्ति तथा संस्थालाई लक्षित गरेर नयाँ आर्थिक प्रतिबन्ध घोषणा गरेको छ। अमेरिकाले इरानको सैन्य गतिविधि र क्षेत्रीय प्रभाव रोक्न आर्थिक दबाब प्रभावकारी बनाउने दाबी गरेको छ।
यमनमा पछिल्लो समय पुनः चर्किएको लडाइँले मानवीय संकट पनि गहिरिँदै गएको छ। विशेषगरी द्वन्द्व प्रभावित क्षेत्रमा अस्पतालहरू घाइतेको उपचार गर्न कठिन अवस्थामा पुगेका छन्। खाद्यान्न, औषधि र मानवीय सहायता आपूर्ति प्रभावित हुँदा लाखौँ सर्वसाधारण जोखिममा परेका छन्। युद्धरत पक्षहरूको आक्रमण र प्रतिआक्रमणले यमनको लामो गृहयुद्ध थप विनाशकारी बन्ने आशंका बढाएको छ।
मध्यपूर्वमा अमेरिका, इजरायल र इरानबीच बढेको सैन्य तनावको प्रभाव अहिले यमन, साउदी अरब र महत्त्वपूर्ण समुद्री व्यापार मार्गसम्म फैलिएको छ। हुथी समूह र साउदी समर्थित यमनी सरकार दुवैले आफ्नो सैन्य अभियान जारी राख्ने अडान लिएका छन्।
मध्यपूर्वको पछिल्लो घटनाक्रमले युद्ध अब सैनिक प्रतिष्ठान र सीमावर्ती क्षेत्रहरूमा मात्र सीमित नरही विमानस्थल, सरकारी भवन, ऊर्जा संरचना र अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार मार्गसम्म फैलिएको देखाएको छ। कूटनीतिक समाधानतर्फ तत्काल प्रगति नभए क्षेत्रीय अस्थिरता थप बढ्ने र त्यसको आर्थिक तथा मानवीय असर विश्वव्यापी रूपमा फैलिने खतरा देखिएको छ।