फ्रान्समा माध्यमिक तहको शिक्षामा पर्याप्त लगानी नभएको, विद्यालय भवन जीर्ण बन्दै गएको, शिक्षक तथा कर्मचारी अभाव बढेको र कक्षाकोठा अत्यधिक भीडभाड भएको भन्दै विद्यार्थी, शिक्षक, अभिभावक र ट्रेड युनियनहरू देशव्यापी प्रदर्शनमा उत्रिएका छन्। मंगलबार फ्रान्सका विभिन्न सहरमा दशौं हजार मानिस सडकमा आएका छन्। फ्रान्सको गृह मन्त्रालयका अनुसार पेरिसबाहेक देशका अन्य भागमै करिब ८६ हजार प्रदर्शनकारी सहभागी भएका थिए भने पेरिससहितको कुल संख्या अझ बढी रहेको बताइएको छ।

विद्यार्थी संगठनहरूले देशभर ठूलो संख्यामा उच्च माध्यमिक विद्यालय बन्द वा अवरुद्ध भएको दाबी गरेका छन्। केही युनियनका अनुसार करिब दुई हजार विद्यालय प्रभावित भएका छन्। धेरै स्थानमा विद्यार्थीहरूले विद्यालय प्रवेशद्वारमा अवरोध खडा गर्दै कक्षा सञ्चालन रोक्ने प्रयास गरेका छन्।

आन्दोलनमा सहभागी विद्यार्थीहरूले वर्षौंदेखि विद्यालय पूर्वाधार मर्मत नगरिएको, कतिपय भवनमा पानी चुहिने, सरसफाइको अवस्था कमजोर रहेको, शिक्षक नियमित उपलब्ध नहुने र एउटै कक्षामा अत्यधिक विद्यार्थी राखिएको गुनासो गरेका छन्। पेरिसमा एक १७ वर्षीया विद्यार्थीले आफू ३५ जना विद्यार्थी रहेको अत्यधिक भीडभाडयुक्त कक्षामा अध्ययन गरिरहेको बताएकी छन्।

प्रदर्शनकारीहरूले शिक्षा क्षेत्रमा बजेट बढाउन, शिक्षक तथा कर्मचारी अभाव तत्काल समाधान गर्न, जीर्ण विद्यालय भवन मर्मत गर्न, कक्षाकोठामा विद्यार्थी संख्या घटाउन र सुरक्षित तथा गुणस्तरीय अध्ययन वातावरण सुनिश्चित गर्न माग गरेका छन्।

धेरै स्थानमा प्रदर्शन शान्तिपूर्ण रूपमा अघि बढे पनि केही सहरमा तनाव र झडप भएका छन्। पेरिस र मार्सेईमा प्रहरीले भीड नियन्त्रणका लागि अश्रुग्यास प्रयोग गरेको छ। मार्सेईमा अश्रुग्यासको प्रभाव सडकभर महसुस गरिएको थियो। लियोनमा प्रदर्शनकारीले बनाएको अवरोधमा आगो लगाइएको थियो भने रेनेसमा प्रहरीले पानीको फोहोरा प्रयोग गरेर प्रदर्शनकारीलाई हटाउने प्रयास गरेको छ।

आन्दोलन तीव्र बन्दै जाँदा सरकारमाथि शिक्षा क्षेत्रमा थप बजेट छुट्याउन दबाब बढेको छ। तर फ्रान्स सरकार अहिले सार्वजनिक खर्च नियन्त्रण गर्न र बजेट घाटा घटाउन प्रयासरत रहेकाले विद्यार्थी र शिक्षक संगठनका माग पूर्ण रूपमा सम्बोधन गर्न कठिन हुन सक्ने विश्लेषण गरिएको छ।

प्रधानमन्त्री सेबास्टियन लेकोर्नुले विद्यालयको अवस्था सुधार गर्नुपर्ने आवश्यकता स्वीकार गरे पनि आगजनी र तोडफोडलाई अस्वीकार्य बताएका छन्। संसदमा बोल्दै उनले विद्यालय जलाएर विद्यालय भवनको अवस्था सुधार नहुने टिप्पणी गरेका छन्।

सरकारले आन्दोलनकारीका जायज माग सुन्ने बताइरहेको छ भने विद्यार्थी र शिक्षक संगठनहरूले ठोस बजेट र सुधार कार्यक्रम नआएसम्म दबाब जारी राख्ने संकेत गरेका छन्। पछिल्लो आन्दोलनले फ्रान्समा शिक्षा बजेट, सार्वजनिक सेवामा लगानी, विद्यालय पूर्वाधार र युवाको भविष्यलाई लिएर जारी राजनीतिक तथा सामाजिक बहसलाई अझ तीव्र बनाएको छ।