Updated ………. दुबईबाट इजरायलको तेल अभिभतर्फ जाँदै गरेको फ्लाई दुबईको विमान अपहरण गरी दुर्घटना गराउने प्रयास भएको आशंकामा गम्भीर अनुसन्धान सुरु भएको छ। उडानका क्रममा को–पाइलटले क्याप्टेनमाथि चक्कु प्रहार गर्दै विमानको नियन्त्रण लिन खोजेको प्रारम्भिक विवरण सार्वजनिक भएको छ।

घटनापछि विमान अचानक तीव्र गतिमा तल झर्न थालेपछि यात्रुहरूमा त्रास फैलिएको थियो। केही यात्रु र चालकदलका सदस्य ककपिटतर्फ पुगेर आक्रमणकारी को–पाइलटलाई नियन्त्रणमा लिन सफल भएका थिए। त्यसपछि विमानमा यात्रुका रूपमा रहेका अतिरिक्त पाइलटहरूले जहाजको नियन्त्रण सम्हालेको विवरण पनि सार्वजनिक भएको छ।

यो घटना बुधबार बिहान फ्लाई दुबईको उडान FZ1073 मा भएको हो। सार्वजनिक फ्लाइट ट्र्याकिङ तथ्यांकअनुसार विमानले सुरुमा “7700” सामान्य आपत्कालीन संकेत पठाएको थियो र केही समयपछि “7500” संकेत, अर्थात् सम्भावित अपहरण वा गैरकानुनी हस्तक्षेपको कोड पठाएको थियो।

विमान करिब 34 हजार फिटको उचाइबाट अत्यन्त तीव्र गतिमा झर्दै लगभग 17 हजार फिटको आसपास पुगेको थियो। केही ट्र्याकिङ विवरणले विमानले एक मिनेटभन्दा कम समयमा करिब 17 हजार फिट उचाइ गुमाएको देखाएका छन्। त्यसपछि विमानले केही उचाइ पुनः प्राप्त गरे पनि फेरि तल झरेको थियो।

घटनाको जानकारी पाएपछि इजरायली वायुसेनाले लडाकु विमान परिचालन गरेको थियो। त्यसपछि फ्लाई दुबईको विमानलाई साउदी अरेबियाको ताबुक विमानस्थलतर्फ मोडेर आपत्कालीन अवतरण गराइएको थियो।

विमानमा करिब १८० यात्रु रहेको र तीमध्ये अधिकांश इजरायली रहेको बताइएको छ। आपत्कालीन अवतरणपछि यात्रुहरूलाई सुरक्षित रूपमा विमानबाट बाहिर निकालिएको थियो। पछि उनीहरूलाई अर्को फ्लाई दुबई उडानमार्फत इजरायल पुर्‍याइएको छ।

घटनामा घाइते क्याप्टेन भारतीय नागरिक स्मित मच्छर रहेको इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहूले बताएका छन्। नेतन्याहूले गम्भीर घाइते हुँदाहुँदै पनि विमान दुर्घटनामा पर्न नदिन उनले देखाएको साहसको प्रशंसा गर्दै उनलाई “हिरो” भनेका छन्।

******

Updated …….. दुबईबाट इजरायलको तेलअभिभतर्फ उडिरहेको फ्लाइदुबईको विमानभित्र बुधबार भएको अभूतपूर्व हिंसात्मक घटनाले अन्तर्राष्ट्रिय उड्डयन सुरक्षामाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ। उडानका क्रममा ककपिटभित्र एक पाइलटले अर्का पाइलटमाथि छुरा प्रहार गरेपछि विमान हजारौं फिट तल झरेको थियो। यात्रु र चालकदलले तत्काल हस्तक्षेप गरी आक्रमणकारीलाई नियन्त्रणमा लिएपछि सम्भावित ठूलो दुर्घटना टरेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

फ्लाइदुबईको उडान FZ1073 दुबईबाट तेलअभिभतर्फ गइरहेका बेला घटना भएको हो। इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहूले प्रारम्भिक जानकारीका आधारमा आक्रमण गर्ने पाइलटले विमान दुर्घटनाग्रस्त गराउने प्रयास गरेको हुन सक्ने बताएका छन्। तर घटनाको वास्तविक उद्देश्य र आक्रमणकारीको मनसायबारे आधिकारिक अनुसन्धान जारी रहेकाले आतंकवादी उद्देश्य थियो भन्ने निष्कर्ष अझै स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि भएको छैन।

आक्रमणमा भारतीय मूलका क्याप्टेन स्मित मच्छर गम्भीर घाइते भएका छन्। जहाजमै रहेका यात्रु तथा चालकदलका सदस्यहरूले आक्रमणकारीलाई नियन्त्रणमा लिएर घाइते पाइलटलाई तत्काल उपचार उपलब्ध गराएका थिए। यात्रुहरूको बयानअनुसार ककपिटको अवस्था नियन्त्रणबाहिर गएपछि केही यात्रु र चालकदलका सदस्यहरू भित्र प्रवेश गरी आक्रमणकारीलाई समातेका थिए।

घटनापछि विमान अत्यन्त तीव्र गतिमा तल झरेको थियो। विभिन्न फ्लाइट ट्र्याकिङ विवरणमा उचाइ घटेको मात्रा र समयबारे केही फरक तथ्यांक आएका छन्, तर विमानले छोटो समयमै हजारौं फिट उचाइ गुमाएको पुष्टि भएको छ। CNN ले करिब १७,४०० फिटसम्म तल झरेको उल्लेख गरेको छ भने Reuters ले अर्को फ्लाइट डाटा उद्धृत गर्दै झन्डै १४,००० फिटको तीव्र गिरावट भएको जनाएको छ। यात्रुहरूले विमानभित्र सामान खस्ने, मानिसहरू चिच्याउने र केही समयसम्म जहाज नियन्त्रणबाहिर जस्तो महसुस भएको बताएका छन्।

अन्ततः विमानलाई साउदी अरबको ताबुक विमानस्थलमा सुरक्षित आपतकालीन अवतरण गराइएको थियो। विमानमा रहेका यात्रुहरू सुरक्षित रहेको र पछि वैकल्पिक फ्लाइदुबई उडानमार्फत इजरायल पुर्‍याइएको बताइएको छ।

इजरायली अधिकारीहरूले घटनालाई सम्भावित आतंकवादी आक्रमणका रूपमा अनुसन्धान गरिरहेका छन्। प्रधानमन्त्री नेतन्याहूले घाइते पाइलट तथा हस्तक्षेप गर्ने यात्रुहरूको साहसको प्रशंसा गर्दै उनीहरूको प्रयासले ठूलो मानवीय क्षति रोकिएको बताएका छन्। उनले संयुक्त अरब इमिरेट्ससँग मिलेर घटनाको अनुसन्धान गरिने बताएका छन्।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले पनि नेतन्याहूसँग घटनाबारे कुराकानी गरेको बताएका छन्। अमेरिकी अधिकारीहरूका अनुसार विमानमा अमेरिकी–इजरायली दोहोरो नागरिकता भएका चार जना यात्रु पनि सवार थिए।

फ्लाइदुबईले घटनापछि इजरायल जाने र त्यहाँबाट आउने आफ्ना केही उडान अस्थायी रूपमा रोकेको बताइएको छ। विमान कम्पनी, संयुक्त अरब इमिरेट्स, साउदी अरब र इजरायली अधिकारीहरू घटनाको क्रम, सुरक्षा कमजोरी, ककपिटभित्र आक्रमण कसरी सम्भव भयो र आक्रमणकारीको वास्तविक उद्देश्य के थियो भन्ने विषयमा अनुसन्धान गरिरहेका छन्।

यस घटनाले यात्रु र चालकदलको तत्काल निर्णय तथा साहसले ठूलो विमान दुर्घटना टार्न सक्ने असाधारण उदाहरण प्रस्तुत गरेको छ। तर अनुसन्धान पूरा नभएसम्म आक्रमणकारीको उद्देश्य, सम्भावित सम्बन्ध वा घटनालाई आतंकवादी आक्रमणका रूपमा औपचारिक रूपमा वर्गीकरण गर्ने विषयमा अन्तिम निष्कर्ष निकालिएको छैन।

Updated ……

सह–पाइलटको छुरा प्रहारपछि १७ हजार फिट तल झर्‍यो विमान, ‘हिरो’ पाइलट र यात्रुले जोगाए ठूलो दुर्घटना

दुबईबाट इजरायलको तेलअभिभतर्फ उडिरहेको फ्लाइदुबईको विमानमा सह–पाइलटले मुख्य पाइलटमाथि छुरा प्रहार गरेपछि विमान करिब १७ हजार फिट तल झरेको सनसनीपूर्ण घटनामा ठूलो दुर्घटना टरेको छ। घाइते पाइलट, यात्रु र विमानमा सवार अतिरिक्त चालकदलका सदस्यहरूको साहसी हस्तक्षेपपछि जहाजलाई साउदी अरबमा सुरक्षित अवतरण गराइएको थियो।

इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहूले घाइते मुख्य पाइलटको नाम क्याप्टेन स्मित मच्छर भएको बताएका छन्। भारतीय नागरिक मच्छरले गम्भीर घाइते अवस्थामा पनि प्रतिकार गर्दै विमानलाई तत्काल दुर्घटनामा पर्न नदिएको भन्दै नेतन्याहूले उनको “असाधारण साहस” को प्रशंसा गरेका छन्। Reuters ले पनि नेतन्याहूले मच्छरलाई यात्रुहरूको ज्यान बचाउने पाइलटका रूपमा प्रशंसा गरेको जनाएको छ।

घटना फ्लाइदुबईको दुबई–तेलअभिभ उडानका क्रममा भएको थियो। फ्लाइट ट्र्याकिङ विवरणअनुसार विमान दुई मिनेटभन्दा कम समयमा करिब १७ हजार फिट अर्थात् झन्डै ५,२०० मिटर तल झरेको थियो। CNN को प्रत्यक्ष रिपोर्टिङमा पनि विमानले झन्डै दुई मिनेटमै १७ हजार फिटभन्दा बढी उचाइ गुमाएको उल्लेख गरिएको छ।

यात्रुहरूले जहाजभित्र अत्यन्त भयावह अवस्था सिर्जना भएको बताएका छन्। एक यात्रुका अनुसार विमान एकाएक तीव्र गतिमा तल झर्दा चारैतिर चिच्याहट मच्चिएको थियो। त्यसपछि तीनदेखि पाँच जना यात्रु ककपिटतर्फ दौडिएर चक्कु बोकेको आक्रमणकारीलाई नियन्त्रणमा लिन सफल भएका थिए।

अर्का यात्रुले आफूहरू ककपिटमा प्रवेश गरेर आक्रमणकारीलाई नियन्त्रणमा लिएको र “विमानको नियन्त्रण फिर्ता लिएको” बताएका छन्। विमानको पछिल्लो भागमा यात्रुका रूपमा रहेका दुई जना अतिरिक्त फ्लाइदुबई पाइलटसमेत अगाडि आएर जहाजको नियन्त्रण सम्हालेका थिए। Reuters का अनुसार रिजर्भ चालकदलका ती पाइलटहरूले अन्ततः विमानलाई साउदी अरबको ताबुक विमानस्थलमा सुरक्षित अवतरण गराएका थिए।

घटनापछि यात्रुहरू वैकल्पिक उडानमार्फत इजरायल पुगेका छन्। तेलअभिभ पुगेपछि रक्ताम्य टी–सर्ट लगाएका एक यात्रुले नेतन्याहूलाई आफू र अन्य यात्रुहरूले कसरी आक्रमणकारीलाई नियन्त्रणमा लिएको भन्ने विवरण सुनाएका थिए।

इजरायली प्रधानमन्त्री नेतन्याहूले सह–पाइलटले विमान दुर्घटनाग्रस्त गराउने प्रयास गरेको देखिएको बताएका छन्। तर फ्लाइदुबईले घटनाको वास्तविक कारण र आक्रमणकारीको उद्देश्यबारे अनुसन्धान जारी रहेकाले अन्तिम निष्कर्षमा पुग्न हतार नगर्न आग्रह गरेको छ। घटनाको उद्देश्य अहिलेसम्म स्पष्ट भइसकेको छैन।

आक्रमणमा संलग्न सह–पाइलटलाई पक्राउ गरिएको र साउदी अधिकारीहरूले सोधपुछ गरिरहेको नेतन्याहूले बताएका छन्। घटनापछि इजरायलले आफ्नो देशतर्फ उडान गर्ने विमानका पाइलटहरूको सुरक्षा जाँच थप कडा बनाउने तयारीसमेत गरेको छ।

यो घटनाले आधुनिक उड्डयन इतिहासमै दुर्लभ सुरक्षा चुनौती खडा गरेको छ। ककपिटभित्रै भएको हिंसात्मक आक्रमणका बीच घाइते पाइलट, यात्रु र अतिरिक्त चालकदलले देखाएको तत्काल साहस र समन्वयले सयौं यात्रु सवार विमानलाई सम्भावित विनाशबाट जोगाएको देखिएको छ।

**************

दुबईबाट इजरायलको तेल अभिभतर्फ उडिरहेको फ्लाईदुबईको यात्रुवाहक विमानमा बुधबार ककपिटभित्र गम्भीर हिंसात्मक घटना भएपछि विमानलाई साउदी अरबको तबुक विमानस्थलमा आपतकालीन अवतरण गराइएको छ। फ्लाईदुबईको उडान FZ1073 मा भएको घटनापछि विमान तीव्र गतिमा हजारौँ फिट तल झरेको थियो, जसले यात्रुहरूमा ठूलो त्रास फैलाएको थियो।

प्रारम्भिक विवरणअनुसार ककपिटमा दुई पाइलटबीच झडप भएको थियो। इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहुले एक पाइलटले अर्कोलाई चक्कु प्रहार गरेको र विमान दुर्घटनाग्रस्त गराउने प्रयास गरेको दाबी गरेका छन्। यात्रु र चालक दलका सदस्यहरूले ककपिटमा प्रवेश गरी कथित आक्रमणकारीलाई नियन्त्रणमा लिएपछि अर्को पाइलट टोलीले विमानलाई सुरक्षित रूपमा साउदी अरबमा अवतरण गराएको बताइएको छ।

फ्लाईदुबईले भने “फ्लाइट डेकमा झडप भएको” पुष्टि गरे पनि चक्कु प्रहार वा घटनाको उद्देश्यबारे स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि गरेको छैन। एयरलाइन्सले घटनाको कारण र उद्देश्य औपचारिक अनुसन्धानबाट मात्र स्पष्ट हुने भन्दै अनुमान नगर्न आग्रह गरेको छ।

उडान ट्र्याकिङ विवरणले विमानले आपतकालीन संकेत दिएको र केही समय “unlawful interference” अर्थात् सम्भावित गैरकानुनी हस्तक्षेप जनाउने ट्रान्सपोन्डर कोड पनि प्रयोग गरेको देखाएको छ। विमान तीव्र रूपमा हजारौँ फिट तल झरेको थियो। यात्रुहरूले जहाजभित्र चिच्याहट, माथिका सामान राख्ने क्याबिन खुल्ने र केही क्षण विद्युत् बन्द भएको जस्तो अवस्था देखिएको बताएका छन्।

घटनापछि दुवै पाइलट घाइते भएको र उपचारका लागि अस्पताल लगिएको बताइएको छ। विमानमा रहेका यात्रुहरू भने सुरक्षित रहेको अधिकारीहरूले जनाएका छन्। इजरायलले प्रारम्भमा अपहरणको आशंकामा आफ्ना लडाकु विमानसमेत परिचालन गरेको थियो।

इजरायली सुरक्षा अधिकारीहरूले घटनालाई सम्भावित आतंकवादी प्रयासका रूपमा अनुसन्धान गरिरहेका छन्, तर घटनाको वास्तविक उद्देश्य, विवाद कसरी सुरु भयो र यो पूर्वनियोजित आक्रमण थियो वा थिएन भन्ने विषय अझै निश्चित भएको छैन।

फ्लाईदुबई, साउदी अधिकारी तथा सम्बन्धित सुरक्षा निकायहरूको अनुसन्धान जारी छ। यो घटनाले व्यावसायिक उड्डयनको ककपिटभित्रै हिंसात्मक अवस्था उत्पन्न हुँदा यात्रु सुरक्षामा कति ठूलो जोखिम पर्न सक्छ भन्ने विषयलाई फेरि गम्भीर रूपमा उठाएको छ।