विश्व खेलकुदकै सबैभन्दा लोकप्रिय प्रतियोगिता मानिने फिफा विश्वकप २०२६ बिहीबार, जुन ११ देखि औपचारिक रूपमा सुरु हुँदैछ। आगामी जुलाई १९ सम्म चल्ने यो प्रतियोगिता इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो विश्वकपका रूपमा दर्ज हुँदैछ।

विश्व फुटबलको सर्वोच्च संस्था FIFA ले प्रत्येक चार वर्षमा आयोजना गर्ने विश्वकप यसपटक धेरै दृष्टिले विशेष छ। पहिलो पटक तीन देश— United States, Canada र Mexico —ले संयुक्त रूपमा प्रतियोगिताको आयोजना गरिरहेका छन्।

९६ वर्षको इतिहासमा सबैभन्दा ठूलो संस्करण

सन् १९३० मा Uruguay मा पहिलो पटक आयोजना गरिएको विश्वकपमा केवल १३ राष्ट्र सहभागी थिए। त्यसयता प्रतियोगिताले निरन्तर विस्तार पाउँदै आएको छ।

सन् १९९८ देखि २०२२ सम्म ३२ टोली सहभागी हुँदै आएका थिए। तर यसपटक पहिलो पटक सहभागी राष्ट्रको संख्या बढाएर ४८ पुर्‍याइएको छ। यसले विश्व फुटबलको पहुँच अझ व्यापक बनाएको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।

फिफाका अनुसार नयाँ ढाँचाले अफ्रिका, एसिया, उत्तर अमेरिका तथा ओसिनियाका थप राष्ट्रलाई विश्वकपमा स्थान सुरक्षित गर्ने अवसर दिएको छ।

१०४ खेल, १६ सहर र तीन राष्ट्र

२०२६ विश्वकपमा कुल १०४ खेल खेलाइनेछन्।

प्रतियोगिता तीन देशका १६ सहरमा आयोजना हुनेछ।

मेक्सिकोका दुई सहरमा ९ खेल आयोजना हुनेछन् भने क्यानडाका मोन्ट्रियल, भ्यान्कुभर र टोरन्टोमा गरी १७ खेल हुनेछन्।

सबैभन्दा बढी ७८ खेल अमेरिकामा हुनेछन्। अमेरिकी सहरहरूमा खेलको वितरण यस प्रकार छ–

• डलास – ९ खेल
• लस एन्जल्स – ८ खेल
• एटलान्टा – ८ खेल
• न्यूयोर्क/न्यूजर्सी – ८ खेल
• ह्युस्टन – ७ खेल
• बोस्टन – ७ खेल
• मायामी – ७ खेल
• कन्सास सिटी – ६ खेल
• सियाटल – ६ खेल
• सान फ्रान्सिस्को बे एरिया – ६ खेल
• फिलाडेल्फिया – ६ खेल

उद्घाटन मेक्सिकोमा, फाइनल अमेरिकामा

प्रतियोगिताको उद्घाटन खेल आयोजक मेक्सिको र दक्षिण अफ्रिकाबीच मेक्सिको सिटीमा हुने तालिका छ।

विश्वकपको अन्तिम तथा सर्वाधिक प्रतिक्षित फाइनल खेल भने MetLife Stadium मा हुनेछ। करिब ८२ हजार दर्शक अट्ने यो रंगशाला विश्व फुटबलको नयाँ च्याम्पियनको साक्षी बन्नेछ।

सेमिफाइनलका खेलहरू पनि अमेरिकामै आयोजना गरिनेछन्।

आयोजक अमेरिका समूह चरणमा

घरेलु समर्थकको साथ पाएको अमेरिकाले आफ्नो पहिलो खेल जुन १२ मा पाराग्वेविरुद्ध खेल्नेछ।

अमेरिकाको समूह चरणको तालिका:

• जुन १२ – पाराग्वे
• जुन १९ – अष्ट्रेलिया
• जुन २५ – टर्की

घरेलु मैदानको फाइदा उठाउँदै अमेरिका यसपटक अन्तिम चरणसम्म पुग्ने लक्ष्यमा देखिएको छ।

को हुन् उपाधिका मुख्य दाबेदार ?

हालको फिफा वरीयता अनुसार शीर्ष १० राष्ट्र यसप्रकार छन्:

१. Spain
२. Argentina
३. France
४. Brazil
५. Netherlands
६. England
७. Portugal
८. Germany
९. Colombia
१०. Croatia

विश्लेषकहरूका अनुसार स्पेन, अर्जेन्टिना, फ्रान्स, ब्राजिल र इंग्ल्याण्ड मुख्य दाबेदार मानिएका छन्। यद्यपि विश्वकप सधैं अप्रत्याशित नतिजाका लागि पनि प्रसिद्ध छ।

विश्वकप र नेपाल : कहिले पुग्ला नेपाली टोली ?

यसपटक ४८ राष्ट्रलाई अवसर दिइएपछि नेपाली फुटबल समर्थकबीच एउटा प्रश्न फेरि उठेको छ— “के कुनै दिन नेपाल पनि विश्वकप खेल्ने राष्ट्रको सूचीमा पर्नेछ ?”

Nepal national football team ले अहिलेसम्म विश्वकपको अन्तिम चरणमा स्थान बनाउन सकेको छैन। तर सहभागी संख्या ३२ बाट ४८ पुगेपछि एसियाली राष्ट्रका लागि अवसर बढेको छ।

नेपालले पूर्वाधार विकास, व्यावसायिक लिग, उमेर समूहको प्रशिक्षण र अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धात्मक अनुभवमा उल्लेखनीय सुधार गर्न सके आगामी दशकहरूमा विश्वकप छनोटको सपना असम्भव भने छैन।

कसले जित्ला २०२६ को विश्वकप ?

फुटबल विश्लेषकहरूका अनुसार वर्तमान फर्म, युवा प्रतिभा र टोलीको गहिराइ हेर्दा स्पेन र अर्जेन्टिना सबैभन्दा बलिया दाबेदार देखिएका छन्।

स्पेनसँग युवा र प्राविधिक रूपमा उत्कृष्ट टोली छ भने अर्जेन्टिना साविक विजेताको आत्मविश्वासका साथ मैदानमा उत्रँदैछ। फ्रान्स, ब्राजिल र इंग्ल्याण्ड पनि कुनै बेला खेलको दिशा बदल्न सक्ने क्षमता राख्छन्।

यदि अनुमान गर्नुपर्दा, धेरै विशेषज्ञहरूले स्पेन, अर्जेन्टिना वा फ्रान्समध्ये कुनै एक राष्ट्रले ट्रफी उचाल्ने सम्भावना सबैभन्दा बढी रहेको बताएका छन्।

अब विश्वभरका करोडौं फुटबल समर्थकको नजर आगामी पाँच सातासम्म उत्तर अमेरिकातर्फ केन्द्रित रहनेछ। फुटबलको नयाँ राजा को बन्छ, त्यो भने जुलाई १९ को फाइनलपछि मात्र थाहा हुनेछ।