किभ/ तीन वर्षभन्दा लामो समयदेखि जारी रूस–युक्रेन युद्ध अन्त्य गर्ने उद्देश्यले युक्रेनी राष्ट्रपति Volodymyr Zelensky ले रूसी राष्ट्रपति Vladimir Putin लाई प्रत्यक्ष भेटवार्ताको नयाँ प्रस्ताव गरेका छन्।

पुटिनलाई सम्बोधन गर्दै सार्वजनिक रूपमा पठाइएको खुला पत्रमा जेलेन्स्कीले युक्रेन र रूसबीचको युद्ध केवल प्रत्यक्ष संवादबाट मात्रै अन्त्य हुन सक्ने बताएका छन्। उनले युद्धविराम कायम राख्दै वार्ता अगाडि बढाउन आग्रह गर्दै अब थप ढिलाइ गर्न नहुने बताएका छन्।

पत्रमा उनले लेखेका छन्, “अमेरिकाको ध्यान फेरि युरोपतर्फ फर्किने प्रतीक्षा गर्नु गलत हुनेछ। शान्तिको मार्ग भनेको हामी दुवैबीचको प्रत्यक्ष संवाद नै हो।”

‘युद्ध रोक्न अब साहसिक निर्णय लिनुस्’

करिब १,८०० शब्द लामो पत्रमा जेलेन्स्कीले पुटिनलाई युद्धबाट बाहिर निस्कने राजनीतिक साहस देखाउन आग्रह गरेका छन्।

उनले युक्रेनले दैनिक रूपमा आफ्ना नागरिक गुमाइरहेको उल्लेख गर्दै युद्धको मूल्य दुवै देशका जनताले चुकाइरहेको बताएका छन्।

“हामीले आफ्ना नागरिक गुमाइरहेका छौं। प्रत्येक मृत्यु पीडादायी छ। अब यो युद्ध अन्त्य गर्ने बाटो रोज्नुस्,” उनले पुटिनलाई आग्रह गरेका छन्।

पत्रमा रूसभित्र बढ्दो आर्थिक दबाब, इन्धन अभाव, महँगी र युक्रेनी ड्रोन आक्रमणबाट सर्वसाधारणमा बढ्दै गएको थकानबारे पनि उल्लेख गरिएको छ।

पुटिनमाथि व्यंग्य

जेलेन्स्कीको पत्र केवल कूटनीतिक प्रस्ताव मात्र थिएन, त्यसमा पुटिनमाथि व्यंग्यात्मक टिप्पणी पनि गरिएको छ।

उनले लेखेका छन्, “२६ वर्षदेखि सत्तामा रहँदा उमेरको प्रभाव देखिन थालेको छ।”

साथै उनले हालै युक्रेनले रूसी भूमिमा गरेका सफल ड्रोन आक्रमणहरूलाई पनि उल्लेख गर्दै मस्कोमाथि दबाब बढिरहेको संकेत दिएका छन्।

पुटिन तयार तर आफ्नै सर्तमा

रूसको क्रेमलिनले पत्र प्राप्त भएको पुष्टि गर्दै राष्ट्रपति पुटिनलाई त्यसबारे जानकारी गराइने जनाएको छ।

सेंट पिटर्सबर्गमा आयोजित आर्थिक सम्मेलनका क्रममा बोल्दै पुटिनले आफू वार्ताका लागि तयार रहेको बताएका छन्। तर उनले सम्झौताका लागि “आवश्यक सम्झौता र रियायत” हुनुपर्ने अडान दोहोर्‍याएका छन्।

पुटिनले फेरि एकपटक युक्रेनले रूसले आंशिक रूपमा नियन्त्रण गरेका डोनेट्स्क, लुहान्स्क, खेर्सोन र जापोरिज्झिया क्षेत्र त्याग्नुपर्ने तथा नेटो सदस्य बन्ने प्रयास छाड्नुपर्ने शर्त अघि सारेका छन्।

युक्रेनले भने आफ्नो भूभाग कुनै हालतमा नछाड्ने अडान दोहोर्‍याएको छ।

स्विट्जरल्याण्ड वा टर्कीमा भेटवार्ताको प्रस्ताव

जेलेन्स्कीले प्रत्यक्ष भेटवार्ता स्विट्जरल्याण्ड वा Turkey जस्ता तटस्थ मुलुकमा गर्न सकिने प्रस्ताव गरेका छन्।

युक्रेनका विदेशमन्त्री Andrii Sybiha ले यसलाई युद्ध अन्त्यतर्फको “गम्भीर र अर्थपूर्ण प्रस्ताव” बताएका छन्।

उनले भने, “अब युद्ध अन्त्य गर्ने समय आएको छ। अब शान्ति रोज्ने समय आएको छ।”

ट्रम्पको समर्थन

अमेरिकी राष्ट्रपति Donald Trump ले पनि जेलेन्स्की र पुटिनबीच प्रत्यक्ष भेट हुनुपर्ने बताएका छन्।

ह्वाइट हाउसमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै ट्रम्पले भने, “उनीहरू भेटे राम्रो हुन्छ। उनीहरूले भेट्नुपर्छ र यो समस्या समाधान गर्नुपर्छ।”

ट्रम्पले अमेरिका शान्ति प्रयासमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलिरहेको दाबी गर्दै दुवै पक्ष सम्झौताका लागि पहिलेभन्दा नजिक पुगेको बताएका छन्।

वार्ताअघि नै शंका

तर पुटिनले प्रत्यक्ष भेटवार्ता सम्भव हुने वा नहुने विषयमा तत्कालै प्रश्न उठाएका छन्।

उनले जेलेन्स्कीको वैधानिक हैसियतबारे प्रश्न उठाउँदै त्यसको कानुनी विश्लेषण आवश्यक रहेको बताएका छन्।

यसले मस्को अझै पनि आफ्नो पुरानै अडानमा रहेको संकेत दिएको छ।

युद्ध अन्त्यको अर्को प्रयास

यसअघि Geneva, Abu Dhabi र Istanbul मा भएका विभिन्न शान्ति वार्ताहरू निष्कर्षविहीन बनेका थिए।

यद्यपि जेलेन्स्कीको पछिल्लो खुला पत्रले लामो समयदेखि गतिरोधमा रहेको शान्ति प्रक्रियामा नयाँ बहस र आशा जगाएको छ। अब क्रेमलिनले औपचारिक रूपमा कस्तो प्रतिक्रिया दिन्छ भन्ने विषयले रूस–युक्रेन युद्धको आगामी दिशा निर्धारण गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने विश्लेषण गरिएको छ।