अमेरिकी संघीय सरकार बन्द हुने जोखिम नजिकिँदै जाँदा सिनेटका रिपब्लिकनहरू ठूलो आकारको खर्च विधेयक (फन्डिङ प्याकेज) अघि बढाउने तयारीमा जुटेका छन्। सरकार खुला राख्ने उद्देश्यसहित ल्याइएको यो छ वटा विधेयकको प्याकेजमा राजनीतिक रूपमा अत्यन्तै विवादास्पद गृह सुरक्षा विभाग (DHS) को बजेटसमेत समेटिएको छ, जसलाई लिएर डेमोक्र्याटहरूले कडा विरोध जनाउँदै आएका छन्। सिनेटको विनियोजन समितिकी अध्यक्ष सुसान कोलिन्स (रिपब्लिकन–मेन) ले सोमबार उक्त प्याकेजमाथि पहिलो प्रक्रियागत कदम अघि बढाएकी हुन्। डेमोक्र्याटहरूले विधेयक अवरुद्ध गर्ने चेतावनी दिँदै आए पनि रिपब्लिकन नेतृत्वले त्यसलाई बेवास्ता गर्दै मतदानतर्फ लैजाने रणनीति अपनाएको देखिन्छ। देशका धेरै भागमा परेको चरम मौसमका कारण संसदीय कार्यतालिका नै प्रभावित हुनसक्ने अवस्थामा पनि यो कदमलाई महत्वपूर्ण मानिएको छ।
सिनेटका बहुमत नेता जोन थ्युन (रिपब्लिकन–साउथ डकोटा) ले डेमोक्र्याटहरूको माग अस्वीकार गर्दै DHS बजेट हटाउन नमान्ने स्पष्ट सन्देश दिएका छन्। यदि यो प्याकेज पारित भएर राष्ट्रपति **डोनाल्ड ट्रम्प**को डेस्कसम्म पुग्यो भने, आगामी सेप्टेम्बरसम्म संघीय सरकार पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा रहनेछ। त्यसपछि फेरि करिब एक दर्जन खर्च विधेयक पारित गर्नुपर्ने अवस्था आउनेछ।
हालको मुख्य विवाद भने DHS बजेटमै केन्द्रित छ। मिनेसोटामा शनिबार भएको घटनामा ३७ वर्षीय नर्स एलेक्स प्रेट्टी संघीय बर्डर पेट्रोल एजेन्टद्वारा गोली हानी मारिएपछि सिनेटका अल्पमत नेता चक शुमर (डेमोक्र्याट–न्युयोर्क) र उनका सहकर्मीहरूले DHS बजेट समावेश गरिएको पूरै प्याकेजको विरोध गरेका छन्। पछिल्ला दुई दिनमा रिपब्लिकन र डेमोक्र्याटबीच सरकार सञ्चालनका विषयमा नाजुक सहमति देखिए पनि उक्त घटनापछि डेमोक्र्याटहरू एकाएक कडा रूपमा अघि बढेका हुन्।
यद्यपि सबै डेमोक्र्याटहरू एउटै धारमा छैनन्। जोन फेटरम्यान (डेमोक्र्याट–पेन्सिलभेनिया) ले सरकार बन्द गर्ने कुनै पनि प्रयासको विरोध गर्दै आएका छन्। गत वर्ष पनि उनले दर्जनभन्दा बढी पटक रिपब्लिकनहरूसँग मिलेर सरकार पुनः सञ्चालनमा ल्याउने पक्ष लिएका थिए। यसपटक पनि उनी सरकार बन्द गर्न इच्छुक छैनन्, यद्यपि उनले DHS बजेटलाई ठूलो प्याकेजबाट अलग गर्नुपर्ने डेमोक्र्याटहरूको मागमा आंशिक सहमति जनाएका छन्।
फेटरम्यानले भनेका छन्, “म ICE को बजेट कटौती वा संस्था नै खारेज गर्ने माग अस्वीकार गर्छु। मिनेसोटामा अपनाइएका केही रणनीतिसँग म असहमत छु र त्यसमा सुधार आवश्यक छ। DHS बजेटमाथि गम्भीर छलफल हुनुपर्छ, तर सरकार बन्द हुनु समाधान होइन।” उनले चेतावनी दिँदै भने, “यदि यो सम्भव भएन भने देश फेरि एकपटक सरकारी बन्दको पीडामा जान सक्छ।”
डेमोक्र्याटहरू DHS बाहेकका बाँकी पाँच विधेयक पारित गर्न तयार रहेको बताउँछन्। तर त्यसो गर्दा प्रतिनिधि सभा (हाउस)लाई समेत पुनः बोलाउनुपर्ने, प्रक्रियागत जटिलता बढ्ने र आंशिक सरकारी बन्द लगभग अनिवार्य हुने अवस्था आउने विज्ञहरूको भनाइ छ।
यसैबीच, शुमरले सरकार बन्द भए त्यसको जिम्मेवारी रिपब्लिकन नेतृत्वकै हुने दाबी गरेका छन्। उनले भनेका छन्, “यदि नेता थ्युनले बाँकी पाँच विधेयक यसै हप्ता सभामा राखे भने हामी तुरुन्तै पारित गर्न सक्छौँ। त्यसो नगरेमा अर्को सरकारी बन्दको जिम्मेवारी फेरि रिपब्लिकनहरूको काँधमा जानेछ।”
मिनेसोटामा संघीय आप्रवासन कारबाहीलाई लिएर बढ्दो तनावका बीच अमेरिकी बर्डर पेट्रोलका वरिष्ठ कमाण्डर ग्रेगरी बोभिनो राज्य छोड्ने भएका छन्। संघीय स्रोतहरूका अनुसार बोभिनोसहित केही बर्डर पेट्रोल एजेन्टहरू मंगलबारसम्म मिनेसोटाबाट बाहिरिने तयारीमा छन्।
यो घटनाक्रम त्यही दिन सार्वजनिक भएको हो, जब अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले मिनेसोटामा आप्रवासन कारबाहीको नेतृत्व गर्न ‘बर्डर जार’ टम होमनलाई खटाउने घोषणा गरेका थिए। ट्रम्पका अनुसार होमनले मिनियापोलिस र सेन्ट पल क्षेत्रमा सञ्चालन हुने ICE (इमिग्रेसन एन्ड कस्टम्स इनफोर्समेन्ट) अभियानको प्रत्यक्ष जिम्मेवारी सम्हाल्नेछन् र राष्ट्रपति स्वयंलाई रिपोर्ट गर्नेछन्।
ह्वाइट हाउसकी प्रेस सचिव करोलाइन लेभिटले बोभिनोको बचाउ गर्दै उनलाई “अनुभवी र जिम्मेवार अधिकारी” भएको बताइन्। उनले बोभिनो देशभरि कस्टम्स एन्ड बर्डर प्रोटेक्सनको नेतृत्वमा निरन्तर रहने र मिनेसोटामा भने होमन प्रमुख सम्पर्क बिन्दु रहने स्पष्ट पारिन्।
बोभिनो यसअघि दक्षिणी क्यालिफोर्नियाको एल सेन्ट्रो सेक्टरका प्रमुख थिए, जहाँ उनी अमेरिकी–मेक्सिको सीमाको करिब ७० माइल क्षेत्रको जिम्मेवारीमा थिए। उनी ट्रम्प प्रशासनको आप्रवासन नीति अन्तर्गत अपराधमा संलग्न अवैध आप्रवासी पक्राउ र निर्वासन अभियानको मुख्य अनुहारका रूपमा चिनिँदै आएका छन्। यही कारण उनी प्रशासनका विरोधी समूहहरूको आलोचनाको केन्द्रमा समेत पर्दै आएका थिए।
बोभिनोको मिनेसोटा बहिर्गमनको समाचार त्यही साता आएको हो, जब मिनियापोलिसमा ३७ वर्षीय नर्स एलेक्स जे. प्रेट्टी संघीय बर्डर पेट्रोल एजेन्टद्वारा गोली हानी मारिएका थिए। प्रहरीका अनुसार प्रेट्टी हातमा बन्दुक बोकेर संघीय अधिकारीहरूको भिडियो खिचिरहेका थिए र हतियार खोस्ने प्रयासमा प्रतिरोध गरेपछि गोली चलाइएको हो।
उक्त कारबाहीको बेला अधिकारीहरू घरेलु हिंसा लगायतका आपराधिक इतिहास भएका अवैध आप्रवासी जोसे हुर्टा–चुमालाई लक्षित गर्दै थिए। घटनापछि मिनेसोटामा संघीय अधिकारीविरुद्ध प्रदर्शन चर्किएको छ भने राजनीतिक तहमा पनि तीव्र बहस सुरु भएको छ।
राष्ट्रपति ट्रम्पले मिनेसोटा घटनाको संघीय तहबाट समीक्षा भइरहेको पुष्टि गर्दै सामाजिक सञ्जालमार्फत भनेका छन्, “सबै पक्षको गहिरो समीक्षा गरिँदैछ।” उनले मिनेसोटामा भइरहेको हिंसात्मक प्रदर्शनको पृष्ठभूमिमा त्यहाँ भएको करिब २० अर्ब डलर बराबरको कथित ‘वेलफेयर फ्रड’ (सामाजिक सहायता घोटाला) पनि आंशिक रूपमा जिम्मेवार रहेको दाबी गरेका छन्।
यसैबीच, डेमोक्र्याटिक पार्टी र रिपब्लिकन प्रशासनबीच गृह सुरक्षा विभाग (DHS) को बजेटलाई लिएर विवाद चर्किँदै गएको छ। डेमोक्र्याटहरूको विरोधका कारण संघीय सरकार आंशिक रूपमा बन्द हुने खतरा पनि देखिएको अमेरिकी सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।
मिनेसोटा घटनाले अमेरिका भित्र आप्रवासन नीति, संघीय–स्थानीय समन्वय, प्रहरी बल प्रयोग र राजनीतिक ध्रुवीकरणबारे बहसलाई अझ चर्काएको छ। आगामी दिनमा टम होमनको नेतृत्वमा संघीय कारबाहीले कुन दिशा लिन्छ भन्ने विषय अमेरिकाको राजनीतिक र सुरक्षा बहसको केन्द्रमा रहने देखिएको छ।
सप्ताहन्तमा शक्तिशाली हिमआँधीले न्यूयोर्क राज्य ढाकिरहेका बेला गभर्नर क्याथी होचुल संघीय सहयोगसम्बन्धी अभिव्यक्तिका कारण तीव्र आलोचनाको केन्द्रमा परेकी छन्। गृह सुरक्षा मन्त्री क्रिस्टी नोएम ले हिमआँधीअघि नै संघीय आपतकालीन सहयोग प्रस्ताव गरे पनि होचुलले त्यसलाई स्वीकार गरेको स्पष्ट सन्देश दिनुको सट्टा संघीय आप्रवासन कारबाहीमाथि आलोचना गरेपछि विवाद चर्किएको हो।
राष्ट्रिय मौसम सेवाका अनुसार यो हिमआँधीका क्रममा अल्स्टर काउन्टीको वेस्ट शोकेन क्षेत्रमा २२ इन्चभन्दा बढी हिमपात भएको छ। त्यसैगरी न्यू सिटीमा १७.५ इन्च, कनेक्टिकट सीमासँगै वेस्टचेस्टर काउन्टीको गोल्डेन्स ब्रिजमा १६.५ इन्च, स्टेटन आइल्याण्डको हुगेनोट क्षेत्रमा १४ इन्च र लङ आइल्याण्डको लेभिटाउनमा १३ इन्च हिमपात मापन गरिएको छ।
हिमआँधीअघि संघीय सहयोगको प्रस्तावबारे प्रतिक्रिया दिँदै होचुलले भनिन्, “सचिव नोएमले न्यूयोर्कलाई सहयोगको प्रस्ताव गर्नुभएको थियो। मैले भनेको कुरा के हो भने, मानिसहरू सुरक्षित रूपमा वार्मिङ सेन्टर, आश्रयस्थल, अस्पताल र पूजा स्थलसम्म पुग्न सकून् भनेर ICE ले पछि हट्नु नै सबैभन्दा छिटो सहयोग हुने उपाय हो।”
उनको यो भनाइलाई लिएर न्यूयोर्कका विभिन्न राजनीतिक र सामाजिक समूहबाट तीव्र प्रतिक्रिया आएको छ। स्टेटन आइल्याण्ड यङ रिपब्लिकनहरूले सामाजिक सञ्जालमा होचुललाई “इतिहासकै सबैभन्दा खराब गभर्नर” भनेका छन्। न्यूयोर्क सिटीका गतिविधि र घटनाबारे जानकारी दिने चर्चित अकाउन्ट ‘एनवाईसी स्कुप’ले पनि संघीय सहयोग अस्वीकारजस्तै देखिने अभिव्यक्तिप्रति आक्रोश व्यक्त गर्दै गभर्नरको कडा आलोचना गरेको छ।
रिपब्लिकन रणनीतिकार स्टिभ गेस्टले होचुलले “नागरिकभन्दा राजनीति प्राथमिकतामा राखेको” आरोप लगाउँदै हिमआँधीका कारण चिसो तापक्रममै तीन न्यूयोर्कवासीको ज्यान गएको समाचारसमेत उल्लेख गरेका छन्। यसप्रति प्रतिक्रिया दिँदै ह्वाइट हाउसका प्रवक्ता कुश देसाइले भने, “राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र सम्पूर्ण प्रशासनले ऐतिहासिक हिमआँधीबाट प्रभावित सबै अमेरिकीलाई आवश्यक स्रोत उपलब्ध गराइरहेका बेला डेमोक्र्याटहरू फेरि एकपटक आपराधिक अवैध आप्रवासीको हितलाई प्राथमिकता दिइरहेका छन्।”
नासाउ काउन्टीका रिपब्लिकन कार्यकारी ब्रुस ब्लेकम्यानले पनि गभर्नरले “मानिसको ज्यान जोखिममा परेको बेला संघीय सहयोग अस्वीकार गरेको” आरोप लगाए। उनले भने, “जब जीवन जोखिममा हुन्छ, त्यस्तो बेला सहयोग अस्वीकार गरिँदैन।”
यद्यपि घटनासँग परिचित एक स्रोतले होचुलले संघीय सहयोग अस्वीकार नगरेको र राज्य सरकारले स्थानीय निकायबाट आएका सबै हिमआँधीसम्बन्धी अनुरोधलाई समर्थन गरेको दाबी गरेका छन्। यसबीच होचुलले सामाजिक सञ्जालमार्फत बर्डर पेट्रोल कमाण्डर **ग्रेगरी बोभिनो**लाई बर्खास्त गर्न र गृह सुरक्षा मन्त्री नोएमले राजीनामा दिनुपर्ने माग समेत गरेकी छन्। उनले बोभिनोले आफूलाई “कानुनभन्दा माथि ठानेजस्तो व्यवहार गरेको” आरोप लगाइन्।
सोमबारपछि उनले मिनेसोटामा ट्रम्प प्रशासनले ‘बोर्डर जार’ टम होमन पठाए पनि त्यसले प्रशासनबाट भइसकेको “क्षति मेट्न नसक्ने” टिप्पणी गरिन्। यद्यपि हल्का शैलीमा उनले आफू “बफेलोबाट आएकी गभर्नर” भएकाले हिमआँधी कसरी सामना गर्ने भन्ने राम्रोसँग जान्ने बताउँदै नागरिकलाई सुरक्षित रूपमा हिउँ हटाउन सुझाव पनि दिएकी छन्।
यसरी संघीय सहयोग, आप्रवासन नीति र आपतकालीन व्यवस्थापनलाई लिएर गभर्नर होचुलको प्रतिक्रिया अहिले न्यूयोर्क मात्र होइन, राष्ट्रिय राजनीतिक बहसको विषय बनेको छ।
प्रतिक्रिया