वासिङ्टन/तेहरान। अमेरिका र इरानबीचको सैन्य द्वन्द्व लगातार नवौं दिनमा प्रवेश गरेको छ। पछिल्ला केही दिनयता दुवै पक्षले आक्रमणको तीव्रता बढाउँदै लगेपछि सम्पूर्ण मध्यपूर्व क्षेत्र पुनः युद्धको जोखिममा परेको छ। यसैबीच अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले थप सैन्य विकल्पमाथि विचार गरिरहेका बेला अमेरिकाले मध्यपूर्वमा थप लडाकु विमान तथा हवाई इन्धन भर्ने विमानहरू पठाउने निर्णय गरेको छ।

अमेरिकी अधिकारीहरूका अनुसार युरोपस्थित सैन्य अड्डाबाट थप एफ–१६ र एफ–३५ लडाकु विमानहरू मध्यपूर्वतर्फ परिचालन गरिँदै छन्। इजरायलतर्फ पनि ठूलो संख्यामा हवाई इन्धन आपूर्ति गर्ने विमानहरू पठाइएको छ, जसले आवश्यक परे थप व्यापक सैन्य कारबाही सञ्चालन गर्न अमेरिकी सेनालाई सहज बनाउने विश्वास गरिएको छ।

तीन अमेरिकी सैनिकको मृत्यु

युद्धका क्रममा अमेरिकी सेनाले थप क्षति पनि बेहोरेको छ। इराकको उत्तरी क्षेत्रमा खसालिएको इरानी ड्रोन निष्क्रिय बनाउने क्रममा एक अमेरिकी सैनिकको मृत्यु भएको अमेरिकी सेनाले पुष्टि गरेको छ। यसअघि जोर्डनमा इरानसँग सम्बन्धित आक्रमणमा दुई अमेरिकी सैनिकको ज्यान गइसकेको थियो भने अर्का एक सैनिक अझै बेपत्ता रहेको बताइएको छ।

वार्ताको ढोका अझै खुला

सैन्य गतिविधि तीव्र बन्दै गए पनि दुवै पक्षले कूटनीतिक सम्भावनालाई पूर्ण रूपमा बन्द नगरेको संकेत दिएका छन्। अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले अमेरिका अझै वार्ताका लागि तयार रहेको बताएका छन् भने इरानका एक वरिष्ठ अधिकारीले पनि उचित वातावरण बने संवाद हुन सक्ने बताएका छन्।

तर दुवै देशले यसअघि भएको समझदारी (MOU) एकअर्काले उल्लङ्घन गरेको आरोप लगाएका छन्। इरानले अमेरिका सम्झौताबाट पछि हटेको दाबी गरेको छ भने अमेरिकाले इरानले सहमतिका शर्तहरू पालना नगरेको आरोप लगाएको छ।

कुवेत, बहराइन र जोर्डनमा लगातार आक्रमण

इरानले पछिल्ला दिनहरूमा अमेरिकी सैन्य उपस्थितिलाई लक्षित गर्दै कुवेत, बहराइन र जोर्डनमाथि लगातार आक्रमण तीव्र बनाएको छ। सोमबार मात्रै कुवेतले दोस्रोपटक आफ्नो हवाई क्षेत्रमा प्रवेश गरेका “शत्रुतापूर्ण लक्ष्य”हरू अवरोध गरेको जनाएको छ भने बहराइनमा बारम्बार साइरन बजाएर सर्वसाधारणलाई सतर्क गराइएको थियो।

विश्लेषकहरूका अनुसार यी तीन देशमा अमेरिकी सैन्य अड्डा रहेकाले इरानले प्रत्यक्ष रूपमा अमेरिकालाई दबाब दिन यी क्षेत्रलाई प्राथमिक लक्ष्य बनाइरहेको छ। कुवेतको क्याम्प अरिफजान, अली अल सलिम एयर बेस तथा बहराइनस्थित अमेरिकी पाँचौँ नौसैनिक बेडालाई इरानको रणनीतिक निशानाका रूपमा हेरिएको छ।

तेल बजारमा असर, पेट्रोल महँगियो

युद्धको असर विश्व ऊर्जा बजारमा समेत देखिन थालेको छ। हर्मुज जलडमरूमध्यबाट हुने तेल आपूर्तिमा अवरोध बढेपछि अमेरिकामा पेट्रोलको औसत मूल्य प्रतिग्यालन चार अमेरिकी डलरसम्म पुगेको छ। ओमान नजिकै एउटा जहाजमा आगलागी भएको र समुद्रमा नियन्त्रणविहीन अवस्थामा रहेको बेलायती समुद्री सुरक्षा निकायले जनाएको छ।

लेबनान र यमनतर्फ पनि तनाव विस्तार

यसैबीच अमेरिका र लेबनानबीच दक्षिण लेबनानमा नयाँ सुरक्षा व्यवस्था लागू गर्ने प्रक्रिया अघि बढाइएको छ। अमेरिकी मध्यस्थतामा तयार गरिएको युद्धविराम कार्यान्वयनका लागि केही सीमावर्ती क्षेत्रमा लेबनानी सेनालाई जिम्मेवारी हस्तान्तरण गर्ने पाइलट योजना सुरु गरिएको छ।

उता इरान समर्थित यमनका हुथी विद्रोहीहरूले साउदी अरेबियाको समुद्री व्यापारमाथि नाकाबन्दी घोषणा गर्दै क्षेत्रीय तनावलाई थप जटिल बनाएका छन्। हुथी नेतृत्वले अबदेखि साउदी जहाजहरूलाई लक्ष्य बनाइने चेतावनी दिएको छ।

युद्ध अझै फैलिने संकेत

अमेरिकाले थप लडाकु विमान परिचालन गर्न थालेको, इरानले क्षेत्रीय अमेरिकी सैन्य अड्डाहरूलाई निरन्तर निशाना बनाइरहेको तथा ऊर्जा आपूर्तिमा प्रत्यक्ष असर देखिन थालेपछि यो युद्ध केवल अमेरिका र इरानबीच सीमित नरही सम्पूर्ण मध्यपूर्वलाई समेट्ने ठूलो क्षेत्रीय द्वन्द्वमा रूपान्तरण हुने चिन्ता बढ्दै गएको छ।

यद्यपि दुवै पक्षले वार्ताको सम्भावना जीवित रहेको बताएका छन्, मैदानमा भइरहेका लगातारका सैन्य कारबाहीले तत्काल शान्ति स्थापना हुने सम्भावना भने निकै कमजोर देखिएको छ।