चीनको औद्योगिक सहरहरूको भित्री गल्लीमा देखिने दृश्य अहिले विश्व अर्थतन्त्रको बदलिँदो यथार्थको प्रतिबिम्ब बनेको छ। अस्थायी कामको खोजीमा भौँतारिएका श्रमिकहरू, घट्दो आम्दानी र बढ्दो अनिश्चितताले चिनियाँ उत्पादन क्षेत्रको गहिरो संकट उजागर गरिरहेका छन्।
दक्षिणी प्रान्त ग्वाङडोङको फोसान क्षेत्रमा भेटिएका श्रमिकहरू आफ्नै पीडामा डुबेका छन्। उनीहरू दिनभर काम गरे पनि जीवनस्तर सुधार नहुँदा निराश छन्। “हामी काम मात्र गर्छौँ, जीवन नै छैन,” एक श्रमिकको गुनासोले त्यहाँको यथार्थ स्पष्ट पार्छ। कम ज्यालामा घण्टौँ श्रम गर्नुपर्ने बाध्यता अझै कायम छ, जहाँ प्रतिघण्टा १८–२० युआन मात्र आम्दानी हुने अवस्था छ।
चीनको उत्पादन प्रणाली पछिल्ला वर्षहरूमा सस्तो श्रम आधारित उद्योगबाट प्रविधि–आधारित उद्योगतर्फ सरेको छ। तर यो संक्रमण सबैका लागि सहज छैन। विशेष गरी ४० वर्ष नाघेका श्रमिकहरूका लागि रोजगारी झन् अस्थिर बन्दै गएको छ।
यसबीच United States–Israel र Iran बीचको द्वन्द्वले विश्व अर्थतन्त्रमा नयाँ झट्का दिएको छ। विशेषगरी Strait of Hormuz मा अवरोध उत्पन्न भएपछि तेल आपूर्ति र ढुवानी प्रभावित भएको छ, जसको सीधा असर चीनको निर्यात–निर्भर अर्थतन्त्रमा परेको छ।
ग्वाङझाउस्थित विश्वकै ठूलो कपडा बजारमा व्यापारीहरू अहिले बढ्दो लागतसँग जुधिरहेका छन्। कच्चा पदार्थका रूपमा प्रयोग हुने पेट्रोकेमिकल महँगिँदा उत्पादन खर्च करिब २० प्रतिशतसम्म बढेको व्यापारीहरू बताउँछन्। यसको परिणामस्वरूप अर्डर घटेका छन् र गोदाममा कपडाका रोलहरू थुप्रिन थालेका छन्।
एक वर्षअघि अमेरिका–चीन व्यापार तनावका बेला देखिएको प्रतिरोधी भावना अहिले हराएको छ। त्यसको सट्टा व्यापारी र श्रमिक दुवैमा निराशा र अनिश्चितताको भावना बढेको छ।
यद्यपि, सबै क्षेत्र निराशाजनक छैनन्। ग्वाङझाउ नजिकैको क्यान्टन फेयरमा भने चीनले आफ्नो प्रविधिगत प्रगति प्रदर्शन गरिरहेको छ। कृत्रिम बुद्धिमत्ता, रोबोटिक्स र विद्युतीय सवारी साधन (EV) मा चीनले उल्लेखनीय प्रगति गरेको देखिन्छ।
तथ्याङ्क अनुसार मार्च महिनामा मात्र चीनले ३ लाख ५० हजारभन्दा बढी विद्युतीय सवारी निर्यात गरेको छ, जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा ठूलो वृद्धि हो। तर मध्यपूर्वतर्फ हुने निर्यातमा भने युद्धका कारण गिरावट आएको छ। धेरै गाडीहरू चिनियाँ बन्दरगाहमै रोकिएका छन्।
चीन अहिले नयाँ बजार खोज्न अफ्रिका, दक्षिण अमेरिका र दक्षिण एसियातर्फ ध्यान केन्द्रित गरिरहेको छ। भारत, बंगलादेश र टर्कीजस्ता देशहरूमा चिनियाँ EV को माग बढ्दै गएको देखिन्छ, विशेषगरी इन्धनको मूल्य वृद्धि भएपछि।
राजनीतिक रूपमा पनि चीन सक्रिय देखिएको छ। Xi Jinping ले मध्यपूर्वका देशहरूसँग संवाद बढाउँदै युद्धविरामका लागि पहल गरिरहेका छन्। चीन एकातर्फ शान्तिको अपिल गरिरहेको छ भने अर्कोतर्फ आफ्ना रणनीतिक हितहरू पनि सुरक्षित गर्न खोजिरहेको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार चीन अहिले दोहोरो रणनीतिमा छ—एकातर्फ उसले आत्मनिर्भरता बढाउने प्रयास गरिरहेको छ भने अर्कोतर्फ Donald Trump सँगको सम्बन्ध बिग्रन नदिन सावधानी अपनाइरहेको छ।
तर यी सबै भू–राजनीतिक खेलहरूभन्दा टाढा, फोसानका श्रमिकहरूको जीवनमा खासै परिवर्तन आएको छैन। उनीहरूका लागि विश्व शक्ति सन्तुलनभन्दा पनि दैनिक गुजारा नै सबैभन्दा ठूलो चुनौती बनेको छ।