भेनेजुएलाका राष्ट्रपति Nicolás Maduro र उनकी पत्नी तथा प्रथम महिला Cilia Flores हाल अमेरिकाको न्यूयोर्कस्थित हिरासत केन्द्रमा राखिएका छन्। शनिबार अमेरिकाले भेनेजुएलामाथि गरेको सैन्य आक्रमणपछि उनीहरूलाई राजधानी Caracas बाट पक्राउ गरी अमेरिका ल्याइएको हो।

पक्राउपछि मादुरो दम्पतीलाई न्यूयोर्कको ब्रुकलिनस्थित Metropolitan Detention Center मा राखिएको छ। अमेरिकी अधिकारीहरूका अनुसार मादुरोमाथि लागुऔषध तथा हतियार तस्करीसँग सम्बन्धित अभियोगहरूमा मुद्दा चलाउने तयारी भइरहेको छ। यद्यपि राष्ट्रपति मादुरोले आफू लागुऔषध तस्करी गिरोहको नेता भएको आरोपलाई यसअघि नै निरन्तर अस्वीकार गर्दै आएका छन्।

मादुरो पक्राउ परेपछि भेनेजुएलाको आन्तरिक राजनीतिक अवस्था तीव्र रूपमा बदलिएको छ। भेनेजुएलाको सर्वोच्च अदालतले उपराष्ट्रपति Delcy Rodríguez लाई कार्यवाहक राष्ट्रपतिको अधिकार र जिम्मेवारी सम्हाल्न निर्देशन दिएको छ। यसैबीच विपक्षी नेतृ María Corina Machado ले विपक्षी पक्षबाट वैकल्पिक उम्मेदवारमार्फत सत्ता हस्तान्तरण गर्नुपर्ने माग गरेकी छन्।

मादुरोको पक्राउलाई लिएर भेनेजुएलामा मिश्रित प्रतिक्रिया देखिएको छ। केही नागरिकहरूले यसलाई लामो समयदेखिको राजनीतिक संकटको अन्त्यतर्फको कदम भन्दै उत्सव मनाएका छन् भने अन्यले यसलाई विदेशी शक्तिद्वारा गरिएको “अपहरण” को संज्ञा दिँदै विरोध जनाएका छन्। राजधानी काराकासका एक स्थानीय बासिन्दाले भने, “हामी भेनेजुएलालीहरू डरबिना बाँच्न मात्र चाहन्छौँ।”

यसैबीच अमेरिकी राष्ट्रपति Donald Trump ले “सुरक्षित, उचित र विवेकपूर्ण सत्ता संक्रमण नभएसम्म अमेरिका भेनेजुएलाको प्रशासन चलाउने” बताएका छन्। ट्रम्पले भेनेजुएलाका विशाल तेल भण्डारमाथि अमेरिकाले नियन्त्रण लिने र अमेरिकी तेल कम्पनीहरूले देशको “भत्किएको पूर्वाधार” पुनर्निर्माण गर्ने दाबी पनि गरेका छन्। उनका अनुसार यसबाट भेनेजुएलाले पुनः आम्दानी गर्न थाल्नेछ।

अमेरिकी सैन्य आक्रमण र मादुरोको पक्राउपछि विश्वभरबाट प्रतिक्रियाहरू आउन थालेका छन्। क्याथोलिक धर्मगुरु Pope Leo ले भेनेजुएलाको “सार्वभौमिकता सुनिश्चित गरिनु पर्ने” भन्दै संयमता अपनाउन र अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको सम्मान गर्न आग्रह गरेका छन्।

घटनापछि Venezuela सरकारले राष्ट्रिय आपतकाल घोषणा गर्दै अमेरिकी कारबाहीलाई “सैन्य आक्रामकता” को रूपमा कडा शब्दमा निन्दा गरेको छ। अमेरिकी सैन्य अपरेसन कसरी र कुन चरणमा सम्पन्न भयो भन्ने विषयमा अन्तर्राष्ट्रिय समुदायमा व्यापक चासो र बहस जारी छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार ट्रम्पको पछिल्लो अभिव्यक्तिले उनको दोस्रो कार्यकालमा ‘युद्ध रोक्ने राष्ट्रपति बन्ने’ प्रतिबद्धतासँग गम्भीर प्रश्न उठाएको छ, जसले अमेरिकी विदेश नीतिको दिशा फेरिएको संकेत गर्ने टिप्पणीहरू बढ्दै गएका छन्।

सारांश:

• निकोलस मादुरो र उनकी पत्नी तथा प्रथम महिला सिलिया फ्लोरेस हाल अमेरिकाको न्यूयोर्कस्थित एक हिरासत केन्द्रमा राखिएका छन्।

• शनिबार अमेरिकाले भेनेजुएलामाथि गरेको सैन्य आक्रमणपछि उनीहरूलाई राजधानी काराकासबाट पक्राउ गरी अमेरिका ल्याइएको हो।

• पक्राउपछि मादुरो दम्पतीलाई ब्रुकलिनस्थित मेट्रोपोलिटन डिटेन्सन सेन्टरमा राखिएको छ, जहाँ उनीहरूमाथि लागुऔषध तस्करीसँग सम्बन्धित मुद्दा चलाइने तयारी गरिएको छ।

• राष्ट्रपति मादुरोले आफू लागुऔषध तस्करी गिरोहको नेता भएको आरोपलाई यसअघि नै अस्वीकार गर्दै आएका छन्।

• भेनेजुएलाका राष्ट्रपति निकोलस मादुरो शनिबार अमेरिकाले भेनेजुएलामाथि गरेको आक्रमणपछि पक्राउ परेका छन्। उनलाई न्यूयोर्कको ब्रुकलिनस्थित मेट्रोपोलिटन डिटेन्सन सेन्टरमा राखिएको छ। मादुरोमाथि लागुऔषध तथा हतियार तस्करीसम्बन्धी अभियोग लगाइने भएको छ।

• भेनेजुएलाको सर्वोच्च अदालतले उपराष्ट्रपति डेल्सी रोड्रिगेजलाई कार्यवाहक राष्ट्रपतिको अधिकार र जिम्मेवारी सम्हाल्न निर्देशन दिएको छ।

• विपक्षी नेतृ मारिया कोरिना माचाडोले विपक्षी पक्षबाट वैकल्पिक उम्मेदवारलाई सत्ता हस्तान्तरण गर्नुपर्ने माग गरेकी छन्।

• मादुरो पक्राउ परेपछि भेनेजुएलामा मिश्रित प्रतिक्रिया देखिएको छ। केही नागरिकहरूले घटनालाई स्वागत र उत्सवको रूपमा लिएका छन् भने अरूले यसलाई “अपहरण” भन्दै विरोध जनाएका छन्।

• अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले “विवेकपूर्ण सत्ता संक्रमण नभएसम्म अमेरिका भेनेजुएलाको शासन चलाउने” बताएका छन्। साथै, उनले भेनेजुएलाका विशाल तेल भण्डारमाथि अमेरिकाले नियन्त्रण लिने दाबी पनि गरेका छन्।

• अमेरिकी आक्रमण र मादुरोको पक्राउपछि विश्वभर प्रतिक्रियाहरू आएका छन्। क्याथोलिक धर्मगुरु पोप लिओले भेनेजुएलाको “सार्वभौमिकता सुनिश्चित गरिनु पर्ने” भन्दै संयमता र अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको सम्मान गर्न आग्रह गरेका छन्।

• घटनापछि भेनेजुएला सरकारले राष्ट्रिय आपतकाल घोषणा गरेको छ र अमेरिकी कारबाहीलाई “सैन्य आक्रामकता” भन्दै कडा निन्दा गरेको छ।

• अमेरिकी सैन्य अपरेसन कसरी र कुन चरणमा सम्पन्न भयो भन्ने विषयमा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा व्यापक चासो र बहस भइरहेको छ।

• अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिकाले “सुरक्षित, उचित र विवेकपूर्ण सत्ता हस्तान्तरण नहुँदासम्म भेनेजुएलाको प्रशासन चलाउने” बताएका छन्।

• ट्रम्पका अनुसार अमेरिकी तेल कम्पनीहरूले भेनेजुएलाको “भत्किएको पूर्वाधार” पुनर्निर्माण गर्नेछन् र त्यसबाट देशले आम्दानी गर्न थाल्नेछ।

• काराकासका एक स्थानीय बासिन्दाले भने, “हामी भेनेजुएलालीहरू डरबिना बाँच्न मात्र चाहन्छौँ।”

• ट्रम्पको पछिल्लो अभिव्यक्तिलाई उनका आलोचकहरूले दोस्रो कार्यकालमा ‘युद्ध रोक्ने राष्ट्रपति बन्ने’ प्रतिबद्धताबाट उल्टो कदम भएको टिप्पणी गरेका छन्।

• (Photograph: AFP)