काठमाडौं / नेपाली कांग्रेसका केन्द्रीय सदस्य शंकर भण्डारीले देशको वर्तमान राजनीतिक, नैतिक र संस्थागत अवस्था ‘इतिहासकै सबैभन्दा कमजोर मोडमा पुगेको’ भन्दै गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। उनले बुधबार राति जारी गरेको एक विस्तृत विज्ञप्तिमा भनेका छन्, “गत भदौ २३ र २४ गतेको जेन–जेड आन्दोलनले देशको चेतनामा ठूलो झट्का दिएको छ। त्यो आन्दोलनले देशका युवाहरूको आत्मसम्मान, असन्तुष्टि र परिवर्तनप्रतिको आस्था उजागर गर्‍यो, तर दुर्भाग्यवश त्यसै आन्दोलनलाई केही विदेशी स्वार्थ र देशविरोधी तत्त्वहरूले दुरुपयोग गर्न खोजे।”

भण्डारीले पहिलो दिन सरकारले निर्दोष युवामाथि गरेको कठोर दमनले लोकतान्त्रिक मूल्यमा धक्का पुगेको बताए भने दोस्रो दिन बाह्य प्रभावले आन्दोलनलाई हिंसात्मक मोडतर्फ धकेलेको दाबी गरे। उनका अनुसार यस्तो दोहोरो चरित्रका घटनाले देशलाई केवल राजनीतिक संकटतिर होइन, नैतिक र वैचारिक रूपमा पनि कमजोर बनाएको छ।

उनले लेखेका छन्, “आजको नेपाल राज्यविहिनजस्तो अवस्थामा पुगेको छ। राजनीतिक दलभित्र लोकतान्त्रिक मूल्य र संस्कृतिको ह्रास भएको छ। भ्रस्टाचार, स्वार्थ र कुशासनले राष्ट्रिय ढाँचा भत्काइरहेको छ। पार्टीहरू नेतृत्व र विचारको प्रतिस्पर्धाभन्दा पनि समूहगत स्वार्थको कारखानामा परिणत भएका छन्।”

भण्डारीले आफ्नो विज्ञप्तिमा ‘राष्ट्रवादी पुनर्जागरण’ को आह्वान गर्दै भनेका छन्, “अब सबै राष्ट्रप्रेमी, विवेकी र जिम्मेवार शक्तिहरू एक ठाउँमा उभिन जरुरी छ। दलहरू प्रतिस्पर्धी होइन, सह–निर्माणका साझेदार हुनुपर्छ। देशको सार्वभौमिकता र संविधानिक एकतालाई बलियो बनाउन अहिले नै निर्णायक मोड लिनुपर्छ।”

त्यसक्रममा उनले २०४७ सालको संविधान लाई नेपालको राजनीतिक स्थायित्वको आधार मानेर, त्यसका मूल प्रावधानहरू यथावत राखी समसामयिक आवश्यकता अनुसार संशोधन र अद्यावधिक गर्नुपर्ने प्रस्ताव अघि सारेका छन्। उनले भनेका छन्, “२०४७ सालको संविधानले दिएको लोकतान्त्रिक आत्मा, शक्तिको सन्तुलन र नागरिक स्वतन्त्रता नेपालको आत्मपहिचान हो। त्यसका मौलिक आधार बिगार्ने होइन, सुदृढ बनाउने बेला आएको छ।”

भण्डारीका अनुसार, विगतका संविधानहरूलाई पटक–पटक ‘राजनीतिक सौदाबाजी र पदलोलुप मानसिकता’ का कारण कमजोर पारिएको थियो। उनले भने, “संविधानले मुलुकलाई बनाउँछ, नेताहरूको व्यक्तिगत महत्त्वाकांक्षाले होइन। त्यसैले २०४७ को संविधानको आत्मालाई जोगाएर वर्तमान युगअनुकूल सुधार ल्याउन सबै दल एकसाथ आउनुपर्छ।”

विज्ञप्तिमा उनले भ्रष्टाचार, प्रशासनिक अराजकता, र दलगत नातेदारी संस्कृतिको अन्त्य गर्न पनि जोड दिएका छन्। “राज्य अब संस्थागत हैन, व्यक्तिगत शासनजस्तो बन्दै गएको छ। यो प्रवृत्ति रोकिएन भने हामी राष्ट्रको अस्तित्वमाथि नै प्रश्न खडा गर्ने दिशातर्फ जाँदैछौं,” भण्डारीले चेतावनी दिएका छन्।

अन्त्यमा उनले सबै नेपालीलाई एकताबद्ध हुन आह्वान गर्दै भनेका छन्, “देशलाई पुनः नैतिक मार्गमा फर्काउने समय अहिले हो। युवाहरूको बलिदान र आस्था व्यर्थ जान नदिन, राजनीतिक नेतृत्वले आत्ममूल्यांकन गर्नुपर्छ। देशप्रति निष्ठा र संविधानप्रति आस्था नै अबको नयाँ राष्ट्रिय नारा हुनुपर्छ।”

विज्ञप्तिको निष्कर्षमा उनले लेखेका छन् —
“२०४७ सालको संविधान हाम्रो राष्ट्रिय आत्मा हो — त्यसका मूल मान्यतालाई मेट्ने होइन, सुधारेर जोगाउने हाम्रो कर्तव्य हो।”