अमेरिका र इरानबीच जारी युद्ध थप चर्किँदै जाँदा दुवै पक्षबीच कडा चेतावनी र प्रतिउत्तरको क्रम तीव्र बनेको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानले सम्झौता नगरे “नरक झर्ने” चेतावनी दिएका छन्। यसको जवाफमा इरानी सैन्य प्रवक्ता इब्राहिम जोलफाघारीले अमेरिका र इजरायलले आक्रमण जारी राखे सम्पूर्ण क्षेत्र नै युद्धको आगोमा जल्ने बताएका छन्।

शनिबार इरानले खाडी देशहरू, इराक र इजरायलतर्फ पुनः मिसाइल प्रहार गरेको जनाएको छ। केही मिसाइलहरू अवरोध गरिए पनि तिनका टुक्रा झर्दा विभिन्न स्थानमा क्षति पुगेको छ। उता इजरायलले पनि इरानका सैन्य, ऊर्जा तथा औद्योगिक संरचनामाथि निरन्तर आक्रमण गरिरहेको जनाएको छ।

यसैबीच दक्षिणी इरानमा खसालिएको अमेरिकी एफ–१५ युद्धक विमानका एक सदस्य अझै हराइरहेका छन्। अमेरिकी पक्षका अनुसार पाइलटलाई भने सुरक्षित रूपमा उद्धार गरिएको छ। हराइरहेका ‘वेपन सिस्टम अफिसर’ को खोजीमा अमेरिकी र इरानी दुवै पक्ष सक्रिय रहेका छन्। इरानले भने नागरिकहरूलाई उक्त अमेरिकी सैनिकलाई “जिउँदै पक्राउ गर्न” आह्वान गर्दै पुरस्कारसमेत घोषणा गरेको छ।

उद्धार अभियानमा खटिएको अमेरिकी ए–१० वार्थोग विमानमाथि पनि आक्रमण भएको बताइएको छ। उक्त विमानमा क्षति पुगे पनि पाइलट भने सुरक्षित रहेका छन्।

युद्धका कारण Strait of Hormuz (होर्मुज)  प्रभावकारी रूपमा अवरुद्ध भएको छ। विश्वको करिब २० प्रतिशत तेल तथा ग्यास यही मार्ग हुँदै ओसारपसार हुने भएकाले यसको बन्द अवस्थाले विश्व अर्थतन्त्रमा ठूलो असर पारेको छ। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा ब्रेन्ट क्रुड तेलको मूल्य ७३ डलरबाट बढेर १०० डलरभन्दा माथि पुगेको छ।

यसबीच, फ्रान्सको स्वामित्वमा रहेको एउटा जहाज द्वन्द्व सुरु भएपछि पहिलोपटक उक्त जलमार्ग पार गर्न सफल भएको जनाइएको छ। यद्यपि, लगातारको असुरक्षा र आक्रमणका कारण सामान्य ढुवानी अझै प्रभावित रहेको छ।

इरानले आफ्नो एकमात्र सञ्चालनमा रहेको आणविक ऊर्जा केन्द्र Bushehr Nuclear Power Plant (बुशेहर आणविक विद्युत् केन्द्र) आसपास फेरि आक्रमण भएको जनाएको छ। उक्त घटनामा एक कर्मचारीको मृत्यु भएको बताइएको छ। तर केन्द्रको मुख्य संरचनामा ठूलो क्षति नभएको र सञ्चालन प्रभावित नभएको इरानको दाबी छ।

यस घटनाप्रति International Atomic Energy Agency (अन्तर्राष्ट्रिय आणविक ऊर्जा एजेन्सी) ले गम्भीर चिन्ता व्यक्त गर्दै आणविक केन्द्रमा आक्रमण नगर्न र अधिकतम संयमता अपनाउन आग्रह गरेको छ। हालसम्म विकिरण स्तरमा कुनै वृद्धि नभएको पनि जनाएको छ।

यता रुसले उक्त केन्द्रमा कार्यरत आफ्ना कर्मचारीहरूलाई फिर्ता लैजान सुरु गरेको छ।

राष्ट्रपति ट्रम्प (डोनाल्ड ट्रम्प) ले यसअघि ऊर्जा संरचनामाथिको आक्रमण १० दिनका लागि स्थगित गर्दै इरानलाई सम्झौताको अवसर दिएका थिए। तर उनले ४८ घण्टाभित्र सम्झौता नगरे वा होर्मुज जलडमरूमध्य नखोले कडा कारबाही हुने चेतावनी पुनः दोहोर्‍याएका छन्।

फेब्रुअरी २८ देखि सुरु भएको यो युद्ध अहिले क्षेत्रीय सीमाभन्दा बाहिर गएर विश्व ऊर्जा आपूर्ति, अन्तर्राष्ट्रिय राजनीति र सुरक्षा व्यवस्थामाथि गम्भीर असर पार्ने अवस्थामा पुगेको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।