अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले फेडरल रिजर्भका अध्यक्ष जेरोम पावेलमाथि फेरि कडा प्रहार गरेका छन्। उनले पावेलको ढिलासुस्ती र गलत निर्णयका कारण अमेरिका अहिले सयौं अर्ब डलर घाटामा परेको दाबी गर्दै पावेललाई “अत्यन्तै मूर्ख र विनाशकारी व्यक्तिहरूमध्ये एक” भनेका छन्। ट्रम्पले फेडको बोर्डलाई पनि यसमा संलग्न र उत्तरदायी ठहर गरेका छन्।

ट्रम्पको भनाइमा, युरोपेली केन्द्रीय बैंकले हालसम्म १० पटक ब्याजदर घटाइसकेको छ, तर अमेरिका भने अझै पनि ब्याजदर उच्च राखेर बसेको छ। यसैकारण, ट्रम्पको अनुसार, अमेरिकामा बाइडन प्रशासनअन्तर्गत लिइएको छोटो अवधिको ऋणमा मात्रै अर्बौं डलर अतिरिक्त व्यय भइरहेको छ। “हामी कम्तिमा २.५ प्रतिशत ब्याजदरले तल हुनुपर्थ्यो,” ट्रम्पले भने, “त्यसले देशलाई ठूलो मात्रामा आर्थिक राहत दिने थियो।” उनले अहिले अमेरिका ‘LOW inflation’ अर्थात् न्यून मुद्रास्फीतिको अवस्थामा रहेको उल्लेख गर्दै पनि ब्याजदर नघटाउनु अमेरीकी अर्थनीतिका लागि लज्जास्पद विषय भएको टिप्पणी गरेका छन्।

ट्रम्प र जेरोम पावेलबीचको सम्बन्ध सुरु देखिनै तनावपूर्ण रहँदै आएको हो। जेरोम पावेललाई सन् २०१७ मा राष्ट्रपति ट्रम्पले नै तत्कालीन अध्यक्ष जेनेट येलेनको स्थानमा फेड अध्यक्ष नियुक्त गरेका थिए। त्यसबेला ट्रम्पले पावेललाई “स्वतन्त्र निर्णय लिन सक्ने, स्थायित्व ल्याउन सक्ने” पात्रका रूपमा चित्रण गरेका थिए। तर, केही समय नबित्दै ट्रम्पको धैर्य समाप्त हुन थाल्यो। सन् २०१८ देखि नै फेडले ब्याजदर बढाउन थालेपछि ट्रम्प बारम्बार सार्वजनिक रूपमा आक्रोश पोख्न थाले।

ट्रम्पको आर्थिक दृष्टिकोण थियो—ब्याजदर कम राखेर अमेरिकी लगानीकर्ता र व्यवसायलाई सहुलियत दिनुपर्छ, जसले अर्थतन्त्रमा गति ल्याउँछ। तर पावेलको नेतृत्वमा फेडले मुद्रास्फीतिको नियन्त्रणलाई प्राथमिकता दिँदै निरन्तर ब्याजदर बढाउने नीति अवलम्बन गर्‍यो। ट्रम्पले यसलाई ‘अमेरिकाको आर्थिक वृद्धिमा अवरोध पुर्‍याउने काम’ भन्दै आलोचना गर्दै आए। उनले पावेललाई पटक–पटक “नसिकेको मान्छे”, “अमेरिकी अर्थतन्त्रको विनाशक”, यहाँसम्म कि “शत्रुभन्दा पनि खराब” भनेर समेत बयान दिएका थिए।

यद्यपि ट्रम्पले पावेललाई हटाउने प्रयास गरे पनि फेडको स्वतन्त्रताको कानुनी संरचनाका कारण उनी सफल भएनन्। पावेलले आफ्नो पाँच वर्षे कार्यकाल पूरा गरे र जो बाइडनले उनलाई पुनः नियुक्त गरे।

हाल फेडले मुद्रास्फीति नियन्त्रणमा आएको संकेत देखिए पनि अझै पनि ब्याजदरमा कुनै कटौती गरेको छैन। यता युरोप, क्यानडा लगायतका केन्द्रीय बैंकहरूले क्रमिक रूपमा ब्याजदर घटाइसकेका छन्। ट्रम्पले यही पृष्ठभूमिमा पावेलको नेतृत्वलाई “Too Late” अर्थात् ढिलो निर्णयको उपमा दिँदै त्यसले अमेरिका मात्र होइन, सिङ्गो अर्थतन्त्रलाई अपमानित बनाएको टिप्पणी गरेका हुन्।

यस बयानले २०२४ पछि पनि ट्रम्प र फेडबीचको खटपट अझ चर्किन सक्ने संकेत दिएको छ। यदि ट्रम्प फेरि राष्ट्रपति बने, भने पावेलको भविष्य फेडमा सुरक्षित नहुने प्रष्ट संकेत उनले विगतमा नै दिइसकेका छन्। यस्तोमा, अमेरिकी अर्थनीतिमा आगामी वर्षहरूमा नीतिगत अस्थिरता आउन सक्ने विश्लेषकहरूले संकेत गरेका छन्।

डोनाल्ड ट्रम्पको आक्रोश : ‘‘फक्स न्यूजको झूटा सर्वेक्षण, म ठूलो अन्तरले जितेको थिएँ’’

यसै बीच ट्रम्पले फेरि एकपटक फक्स न्यूज र त्यसको सर्वेक्षण कम्पनीमाथि कडा आलोचना गरेका छन्। उनले हालै प्रकाशित भएको नयाँ फक्स न्यूज सर्वेक्षण ‘गलत, भ्रामक र पक्षपाती’ भएको भन्दै आफूलाई वास्तविकताभन्दा निकै कम मत देखाइएको आरोप लगाएका छन्। ट्रम्पले भनेका छन्, “क्रुक्ड (कुटिल) फक्स न्यूजको सर्वेक्षण फेरि गलत भयो। मैले जितेको परिणाम उनीहरूले देखाएकोभन्दा धेरै ठूलो थियो। फक्स न्यूज लामो समयदेखि मेरो विपक्षमा पूर्वाग्रही छ।”

ट्रम्पको भनाइमा, फक्स न्यूजको समाचार प्रस्तोता (एंकरहरू) राम्रा भए पनि उक्त सञ्चार संस्थाले कहिल्यै आफ्नो ‘अयोग्य र बदनाम’ सर्वेक्षण संस्थालाई परिवर्तन गर्दैन। “यसले वर्षौँदेखि फक्स न्यूजलाई गलत र नकारात्मक बनाइरहेको छ। यही कारणले हो, मेक अमेरिका ग्रेट अगेन (MAGA) आन्दोलन फक्स न्यूजलाई मन पराउँदैन,” उनले भने।

उनको आक्रोशको कारण पछिल्लो एक फक्स न्यूज सर्वेक्षण हो, जसले उनलाई अमेरिकी दक्षिणी सीमा नीतिमा ५० प्रतिशतभन्दा अलिकति बढी समर्थन देखाएको थियो। ट्रम्पको दाबी छ कि जब उनी राष्ट्रपति थिए, सीमामा एक महिनाको अवधिमा शून्य अवैध प्रवेश भएको थियो। “अहिलेको सर्भेले मलाई ५० प्रतिशत समर्थन देखाउँछ तर सिमाना त त्यसबेला पूर्णरूपमा सुरक्षित थियो—गत महिना कोही पनि आउन सकेन। सोही महिना गत वर्ष जो बाइडनको पालामा भने ६० हजार अवैध प्रवासी अमेरिका छिरे,” ट्रम्पले भने।

ट्रम्पले झूटा र भ्रामक सर्वेक्षण गर्ने संस्थालाई ‘worst fake pollsters’ (सबैभन्दा खराब झूटा सर्वेक्षणकर्ता) भन्दै कटाक्ष गरे। उनले फक्स न्यूजले ती संस्थासँग सम्बन्ध तोड्न नसकेको भन्दै निराशा पनि व्यक्त गरे। “फक्सले कहिल्यै आफ्नो बदनाम सर्वेक्षण कम्पनी परिवर्तन गर्दैन,” उनले भने, “त्यसैले सधैं गलत हुन्छन्।”

यस किसिमको आलोचना ट्रम्पले अघिल्लो चुनावदेखि नै गर्दै आएका हुन्। उनले २०१६ र २०२० को चुनावताका पनि फक्स न्यूजले आफ्नो समर्थन कम देखाएर चुनावी हानि गराएको आरोप लगाएका थिए। तर यसपटक उनले सिमानाको मुद्दा, लोकप्रियता र सर्भेक्षण नतिजाको तुलनामा आफूलाई नियतवश कमजोर देखाइएको भन्दै थप कडा भाषामा विरोध जनाएका छन्।

यस विवादले ट्रम्प र मुख्यधारको केही मिडियाबीचको दूरी अझै बढ्ने संकेत दिएको छ, विशेषगरी फक्स न्यूजजस्ता परम्परागत रूपमा ट्रम्प समर्थक ठानिएको संस्थासँग उनको सम्बन्ध दिन–प्रतिदिन बिग्रिँदै गएको देखिन्छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले टिकटक बन्द गर्ने म्याद ९० दिन थप्ने कार्यकारी आदेशमा हस्ताक्षर

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले चिनियाँ सामाजिक सञ्जाल एप टिकटक बन्द गर्ने म्याद थप गर्दै सेप्टेम्बर १७, २०२५ सम्मको नयाँ समयसीमा तोक्ने कार्यकारी आदेशमा हस्ताक्षर गरेका छन्। ट्रम्पले यसबारे घोषणा गर्दै भने, “मैले टिकटक बन्द गर्ने म्याद ९० दिनका लागि थप्ने कार्यकारी आदेशमा हस्ताक्षर गरिसकेको छु। तपाईंहरूको ध्यानाकर्षणका लागि धन्यवाद!”

यस कार्यकारी आदेशपछि टिकटकले अमेरिकामा आफ्नो सञ्चालन जारी राख्नका लागि नयाँ समाधान वा स्वामित्व संरचना खोज्न अझै तीन महिनाको समय पाउनेछ।

ट्रम्प प्रशासनले यसअघि टिकटकमाथि राष्ट्रिय सुरक्षासम्बन्धी चिन्ता उठाउँदै अमेरिकी प्रयोगकर्ताको डाटा चीन सरकारसँग साझा हुन सक्ने सम्भावनाको आरोप लगाएको थियो। त्यसैका आधारमा सन् २०२४ को अन्त्यदेखि नै ट्रम्प प्रशासनले टिकटकलाई अमेरिका भित्र आफ्नो व्यवसाय बन्द गर्न वा अमेरिकी स्वामित्वमा बेच्न आदेश दिएको थियो।

हालको निर्णयलाई केही विश्लेषकहरूले कूटनीतिक चाप व्यवस्थापन गर्न गरिएको अस्थायी राहतको रूपमा हेरेका छन् भने अरूले यसलाई अमेरिकी व्यवसाय, युवा प्रयोगकर्ता र राजनीतिक समीकरण सन्तुलनमा राख्न खोजिएको रणनीति मानेका छन्।

अब टिकटकसँग सेप्टेम्बर १७, २०२५ सम्मको समय छ—अमेरिकामा आफ्नो सेवा निरन्तर सञ्चालन गर्नका लागि वैकल्पिक समाधान ल्याउन वा अमेरिकी नियमनसँग मेल खाने नयाँ स्वामित्व मोडेल प्रस्ताव गर्न।