अमेरिकी सामानमा क्यानडा, मेक्सिको र चीनले पनि अमेरिकालाई थप शुल्क लगाउने घोषणा गरे लगत्तै विश्व अर्थतन्त्रमै पर्न सक्ने यसको असर बारे बहस शुरु भएको छ । यसै बिच राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले भर्खरै भनेका छन: “हामी क्यानडालाई अनुदान दिनका लागि सयौं अर्ब डलर खर्च गर्छौं। किन? यसको कुनै कारण छैन। हामीलाई उनीहरूसँग भएको कुनै चीजको आवश्यकता छैन। हाम्रो आफ्नै असीमित ऊर्जा स्रोत छ, हामी आफ्नै कार बनाउन सक्छौं, र हामीसँग आवश्यकताभन्दा धेरै काठ पनि छ। यदि यो ठूलो अनुदान रोकियो भने, क्यानडा एक सक्षम देशको रूपमा अस्तित्वमा रहन सक्दैन। कठोर लाग्न सक्छ, तर सत्य यही हो! त्यसैले, क्यानडाले हाम्रो प्रिय ५१औं राज्य बन्नु पर्छ। क्यानडाली जनताका लागि धेरै कम कर, अझ राम्रो सैन्य सुरक्षा र कुनै ट्यारिफ लाग्ने छैन”

राष्ट्रपति ट्रम्पले अगाडि भनेका छन : “ट्यारिफ लब्बी,” जुन ग्लोबलिस्टहरूले सञ्चालन गरिरहेका छन र सधैं गलत रहने वाल स्ट्रिट जर्नलको नेतृत्वमा रहेका छन, क्यानडा, मेक्सिको, चीन जस्ता देशहरू (र अरू धेरै)ले अमेरिकालाई दशकौंदेखि ठग्दै आएको न्यायोचित ठहर्याउन कडा मेहनत गरिरहेका छन । व्यापार, अपराध, र विषाक्त लागूपदार्थहरूको स्वतन्त्र प्रवाहका कारण अमेरिकाले ठूलो क्षति व्यहोर्नुपरेको छ। ती दिनहरू अब समाप्त भएका छन । अमेरिकासँग क्यानडा, मेक्सिको, र चीन (र लगभग सबै देशहरूसँगै!) ठूलो व्यापार घाटा छ, देशले ३६ ट्रिलियन डलर ऋण तिर्न बाँकी छ, र अब हामी “मूर्ख राष्ट्र” रहने छैनौं। आफ्नो उत्पादन अमेरिका भित्रै उत्पादन गर्नुहोस्, अनि कुनै ट्यारिफ लाग्ने छैन । किन अमेरिकाले अरू देशहरूलाई ट्रिलियनौं डलर अनुदान दिनुपर्छ? किन अमेरिकी नागरिकहरूले लागूपदार्थ र औषधिको लागि अरू देशका नागरिकहरूले तिर्ने रकमको धेरै गुणा तिर्नुपर्ने? अब अमेरिका सुनौलो युगमा प्रवेश गर्दैछ । के यसमा केही पीडा हुनेछ? हो, सायदै (र सायदै नहुन पनि सक्छ!)। तर हामी फेरि अमेरिका महान् बनाउनेछौं, र त्यसका लागि लाग्ने मूल्य तिर्न लायक हुनेछ। अब हाम्रो देश बुद्धिमत्ताले सञ्चालित छ र नतिजा अद्भुत हुनेछन्!!!”

राष्ट्रपति ट्रम्पको यो धम्की अमेरिकी सामानमा क्यानडा, मेक्सिको र चीनले पनि अमेरिकालाई थप शुल्क लगाउने घोषणा गरे लगत्तै आज भर्खर आएको हो ।

***

क्यानडाले राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका नयाँ शुल्कहरूको प्रतिशोधस्वरूप अमेरिकी आयातमा २५% कर लगाउने घोषणा गरेको प्रधानमन्त्री जस्टिन तुडोले बताएका छन । उनले अमेरिकालाई चेतावनी दिँदै भने “ट्रम्पका कार्यहरूले तिनीहरूका लागि वास्तविक असर पार्नेछन”
विश्वकै सबैभन्दा लामो स्थल सिमाना साझा गर्ने यी दुई पुराना सहयोगी राष्ट्रहरूबीचको सम्बन्ध न्यून तहमा पुगेको बेला, टुडोले पत्रकार सम्मेलनमा भने कि उनी अमेरिकी सामानमा १५५ अर्ब क्यानेडियन डलर (१०७ अर्ब अमेरिकी डलर) बराबरको शुल्क लगाउँदैछन्। ३० अर्ब क्यानेडियन डलर बराबरको शुल्क मंगलबारदेखि लागू हुनेछ, जुन ट्रम्पका शुल्कहरू लागू हुने सोही दिन हो, भने बाँकी १२५ अर्ब क्यानेडियन डलर बराबरको शुल्क २१ दिनभित्र लागू गरिने उनले बताए।
टुडो भन्छन्, ३० अर्ब क्यानेडियन डलरको शुल्क मंगलबार लागू हुनेछ, बाँकी १२५ अर्ब क्यानेडियन डलरमा २१ दिनभित्र लागू गरिने
छ, प्रधानमन्त्रीले गैर-शुल्कीय उपायहरूमा प्रान्तहरूसँग सहकार्य गर्ने वाचा पनि गरेका छन ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले शनिबार क्यानडा र मेक्सिकोबाट आयात हुने सामानमा २५% शुल्क र चीनबाट आउने सामानमा १०% शुल्क लगाउने आदेश दिएका थिए जसलाई मंगलबारदेखि लागू गरिनेछ। ट्रम्पले घोषणा गरेका थिए कि यी शुल्कहरू लागू नै रहनेछन् जबसम्म ड्रग फेन्टानाइल र गैरकानुनी आप्रवासनसम्बन्धी राष्ट्रिय आपत्कालीन अवस्थामा अमेरिकालाई क्यानडा, मेक्सिको, चीनले रोक्न सहयोग गर्दैनन।

यता मेक्सिकोकी राष्ट्रपति क्लाउडिया शिनबामले आफ्नो देशले प्रतिशोधस्वरूप शुल्क लगाउने घोषणा गरिन्। क्यानडाका प्रधानमन्त्री जस्टिन ट्रुडोले पनि “व्यापक” शुल्क लगाइने बताए। चीनको वाणिज्य मन्त्रालयले विश्व व्यापार संगठन (WTO) मा उजुरी दर्ता गर्ने तथा “सम्बन्धित प्रत्युत्तरात्मक कदमहरू” लिने बताएको छ, तर विस्तृत विवरण दिएको छैन।

यी नयाँ शुल्कहरू र त्यसपछि भएका प्रतिक्रियाहरूले व्यापार युद्धको सम्भावना बढाएका छन्, जसले लक्ष्यित देशहरूका साथै अमेरिकाको अर्थतन्त्रलाई गम्भीर असर पार्न सक्छ। यसैलाई ध्यानमा राख्दै, ट्रम्पको कार्यकारी आदेशमा एउटा प्रावधान समावेश गरिएको छ, जसअनुसार कुनै देशले अमेरिकामाथि नयाँ शुल्क लगाएमा राष्ट्रपति ट्रम्पले ती शुल्कहरू अझै विस्तार गर्न सक्नेछन्।

यो नयाँ नीति पछिल्ला केही वर्षदेखि तीन उत्तर अमेरिकी राष्ट्रहरूबीच झन्डै शुल्करहित व्यापार कायम रहेको स्थितिबाट ठूलाे परिवर्तनको संकेत हो। साथै, पछिल्ला दुई प्रशासनहरूबीच चलेको अमेरिका-चीन व्यापार युद्धलाई अझ चिसो बनाउनेछ।

जसरी ट्रम्पले पछिल्ला केही महिनाहरूमा पटक-पटक वाचा गरेका थिए, यी नयाँ शुल्कहरूले मेक्सिकोबाट आयात हुने सबै सामानमा २५% कर लगाइनेछ, क्यानडाबाट आउने अधिकांश सामानमा पनि २५% कर लाग्नेछ, भने चीनबाट आयात हुने वस्तुहरूमा १०% शुल्क लागू गरिनेछ।

यी शुल्कहरूमा कुनै छुट दिइने छैन। शनिबार हस्ताक्षर गरिएको कार्यकारी आदेशले “डे मिनिमिस” भनिने नियमलाई पनि हटाउनेछ, जसले $800 वा सोभन्दा कम मूल्यका सामानहरूलाई कर-मुक्त रूपमा अमेरिका भित्र्याउन अनुमति दिएको थियो। यो प्रावधान अमेरिकी साना व्यवसायहरूका साथै चिनियाँ ई-कमर्स कम्पनीहरू जस्तै शिन (Shein) र टेमु (Temu) ले व्यापक रूपमा प्रयोग गर्दै आएका थिए। ट्रम्प प्रशासनका अधिकारीहरूले भन्सार अधिकारीहरूलाई ती सामानहरूको प्रभावकारी रूपमा निरीक्षण गर्न नसक्ने अवस्था यस नियमका कारण सिर्जना भएको दाबी गरेका छन्।

ट्रम्प प्रशासनका अधिकारीहरूले शनिबार भने अनुसार, यी नयाँ शुल्कहरू लागू गर्नुको उद्देश्य फेन्टानाइल लागूऔषध र गैरकानुनी आप्रवासन रोक्नु हो। तर, यी शुल्कहरू कहिले हटाइने भन्ने कुनै ठोस मापदण्ड दिइएको छैन, केवल लागूऔषध र गैरकानुनी आप्रवासनको अन्त्य भएपछि मात्र हटाइने बताइएको छ।