नवलपुर, कात्तिक ३०, २०८३। नेपाली कांग्रेसका संस्थापक नेता, नेपालको लोकतान्त्रिक आन्दोलनका शिखर व्यक्तित्व तथा प्रथम जननिर्वाचित प्रधानमन्त्री बीपी कोइरालाको सालिक नवलपुरमा अज्ञात समूहले तोडफोड गरेको छ। कावासोती नगरपालिका वडा नम्बर २ स्थित नेपाली कांग्रेस जिल्ला कार्यसमितिको पार्टी कार्यालय परिसरमा रहेको सालिक कात्तिक २७ गते राति तोडफोड भएको बताइएको छ।
घटनामा संलग्न व्यक्तिहरूको पहिचान र तोडफोडको कारण अझै स्पष्ट हुन सकेको छैन। सालिक तोडफोड भएपछि नेपाली कांग्रेसका नेता तथा कार्यकर्ताले घटनाको निन्दा गर्दै दोषीलाई तत्काल कानुनी कारबाहीको दायरामा ल्याउन माग गरेका छन्।
नेपाली कांग्रेसका वरिष्ठ नेता डा. शशांक कोइरालाले विज्ञप्ति जारी गर्दै घटनाप्रति गहिरो दुःख व्यक्त गरेका छन्। उनले जननायक बीपी कोइरालाको सालिकमाथिको आक्रमण एउटा भौतिक संरचनाको तोडफोड मात्र नभई नेपालको लोकतान्त्रिक आन्दोलनको गौरवशाली इतिहास, आदर्श, मूल्य र मान्यतामाथिको प्रहार भएको बताएका छन्।
बीपीले प्रतिपादन गरेको राष्ट्रियता, लोकतन्त्र र समाजवादका आदर्शलाई कमजोर बनाउने कुनै पनि गतिविधि लोकतान्त्रिक संस्कार र सभ्य समाजका लागि स्वीकार्य हुन नसक्ने डा. कोइरालाको भनाइ छ।

उनले यस्तो घटनाले मुलुकमा राजनीतिक सहिष्णुता, लोकतान्त्रिक मूल्य र सामाजिक सद्भावको अवस्था कतातर्फ उन्मुख भइरहेको छ भन्ने गम्भीर प्रश्न उठाएको उल्लेख गरेका छन्।
डा. कोइरालाले नेपाल सरकार तथा सम्बन्धित सुरक्षा निकायलाई घटनाको निष्पक्ष र गहिरो अनुसन्धान गरी संलग्न व्यक्तिहरूको तत्काल पहिचान गरेर कानुनी कारबाही गर्न आग्रह गरेका छन्। लोकतान्त्रिक आन्दोलनका आदर्श र इतिहासमाथिको आक्रमण कुनै पनि अवस्थामा स्वीकार्य नहुने उनको स्पष्ट धारणा छ।
नेपालको प्रजातान्त्रिक इतिहासमा बीपी कोइराला केवल नेपाली कांग्रेसका संस्थापक नेता मात्र नभई लोकतान्त्रिक विचार, राष्ट्रिय एकता, राजनीतिक स्वतन्त्रता र समाजवादी चिन्तनका महत्त्वपूर्ण व्यक्तित्वका रूपमा स्थापित छन्। उनको सालिकमाथिको तोडफोडले राजनीतिक असहमति व्यक्त गर्ने शैली, ऐतिहासिक व्यक्तित्वप्रतिको सम्मान तथा सार्वजनिक सम्पत्तिको सुरक्षाबारे पुनः बहस सिर्जना गरेको छ।
नेपालमा यसअघि पनि विभिन्न राजनीतिक दलका संस्थापक तथा ऐतिहासिक नेताहरूका सालिक तोडफोड भएका घटनाहरू सार्वजनिक हुँदै आएका छन्। राजनीतिक परिवर्तन, आन्दोलन र विरोधका नाममा ऐतिहासिक प्रतीकहरूलाई निशाना बनाउने प्रवृत्तिले राजनीतिक सहिष्णुता र लोकतान्त्रिक संस्कृतिमाथि प्रश्न उठाउँदै आएको छ।

यसैबीच पत्रकार जीवराम भण्डारीले बीपी कोइरालाको सालिक तोडफोड भएको घटनालाई नेपाली राजनीतिको लामो समयदेखिको विकृति र दलहरूमा बढ्दै गएको अराजनीतिक संस्कारसँग जोडेर टिप्पणी गरेका छन्।
भण्डारीले नेपाली कांग्रेसको पछिल्लो नेतृत्व, विशेषगरी गिरिजाप्रसाद कोइराला, शेरबहादुर देउवादेखि गगन थापासम्मको राजनीतिक अभ्यासमाथि प्रश्न उठाउँदै अवसरवादी गठबन्धन, सत्ताकेन्द्रित राजनीति र राजनीतिक लाभका लागि अपनाइएका गलत प्रवृत्तिले यस्तो वातावरण निर्माण गरेको आरोप लगाएका छन्।
उनको टिप्पणीअनुसार राजनीतिको नाममा व्यक्तिगत वा समूहगत लाभलाई प्राथमिकता दिने र अराजक गतिविधिलाई राजनीतिक संरक्षण प्रदान गर्ने प्रवृत्तिले अन्ततः राजनीतिक दलहरूकै आदर्श व्यक्तित्वको सम्मान र विरासतलाई कमजोर पार्ने अवस्था सिर्जना गरेको हो।
भण्डारीले यो कुनै नयाँ घटना नभएको उल्लेख गर्दै बीपी कोइराला, कृष्णप्रसाद भट्टराई र गणेशमान सिंहका मात्र नभई विगतमा वामपन्थी नेताहरूका सालिकसमेत तोडफोड भएको स्मरण गराएका छन्।
विगतमा कसले कसको सालिक तोडफोडलाई क्रान्ति सम्झिएको थियो भन्ने प्रश्न उठाउँदै उनले त्यस प्रकारका गतिविधिलाई राजनीतिक उपलब्धिका रूपमा प्रस्तुत गर्ने संस्कारकै निरन्तरता अहिले देखिएको तर्क गरेका छन्।
उनले अहिले यस्ता गतिविधि सालिक तोडफोडमा सीमित देखिए पनि राजनीतिक अराजकतालाई समयमै नियन्त्रण गर्न नसकिए भविष्यमा अझ गम्भीर परिणाम निम्तिन सक्ने चेतावनीसमेत दिएका छन्।
भण्डारीको टिप्पणी कांग्रेस नेतृत्व र नेपालको समग्र राजनीतिक अभ्यासप्रतिको आलोचनात्मक धारणा हो। यद्यपि, नवलपुरको पछिल्लो घटनामा कुनै राजनीतिक दल, नेता वा समूहको संलग्नता पुष्टि भएको छैन। त्यसैले घटनाको वास्तविक कारण र जिम्मेवार व्यक्तिहरूको पहिचान निष्पक्ष अनुसन्धानबाटै हुनुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ।
बीपी कोइरालाजस्ता ऐतिहासिक व्यक्तित्वका सालिकमाथि हुने आक्रमणले राजनीतिक आस्था र विचारमा मतभिन्नता भए पनि इतिहास, सार्वजनिक सम्पत्ति र लोकतान्त्रिक मूल्यप्रति सम्मान कायम राख्नुपर्ने आवश्यकता पुनः स्मरण गराएको छ।
यस घटनाको स्वतन्त्र, निष्पक्ष र गहिरो छानबिन गरी दोषीलाई कानुनी दायरामा ल्याउने तथा भविष्यमा यस्ता घटना दोहोरिन नदिने जिम्मेवारी राज्य र सम्बन्धित निकायको हो। लोकतान्त्रिक आन्दोलनका आदर्श, इतिहास र राजनीतिक सहिष्णुताको संरक्षण सबै पक्षको साझा दायित्व हो।
प्रतिक्रिया